II OZ 370/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2025 r. sygn. II SA/Kr 999/25 odmawiające dopuszczenia M. P. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 309/2025 z dnia 13 czerwca 2025 r. znak WOB.7721.316.2024.NOGI w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 25 września 2025 r. sygn. II SA/Kr 999/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odmówił dopuszczenia M. P. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2025 r. w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że 26 sierpnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło pismo M. P. dotyczące postępowania zakończonego ww. decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr ... z dnia 13 czerwca 2025 r. Pismem z dnia 29 sierpnia 2025 r. M. P. została wezwana do zajęcia stanowiska, czy ww. pismo stanowi wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia 4 września 2025 r. wyjaśniła ona, że w istocie pismo z dnia 26 sierpnia 2025 r. stanowi wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Podała przy tym, że w dniu 4 listopada 2022 r. została współwłaścicielką inwestycji przy ulicy H. M. ... ... i ... w Z. Zaznajomiła się z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i uzyskała informację, że zgodnie z ww. planem na działce nr ... obr. ... w Z. może powstać tylko i wyłącznie budynek lub kompleks budynków pensjonatowych. Podpisując umowę przedwstępną na zakup lokalu niemieszkalnego na ww. inwestycji w dokumencie została zawarta informacja, że zakupuję lokal niemieszkalny w kompleksie budynków pensjonatowych, podano dane dotyczące wydanego pozwolenia na budowę dla ww. kompleksu budynków. Zaznajomiła się z projektem architektonicznym aby poznać wielkość i charakter pensjonatowych części wspólnych. Zgodnie z projektem, dla którego wydano ww. pozwolenie na budowę, inwestycja miała posiadać około 200m² pensjonatowych części wspólnych. Wyszczególniono między innymi siłownię i sale konsumpcyjne, sanitariaty oraz pomieszczenia dla matki z dzieckiem. Zgodnie z decyzją nr ... wydaną przez organ w Z. uzyskano pozwolenie na użytkowanie dla kompleksu budynków pensjonatowych z częściami pensjonatowymi zgodnymi z projektem architektonicznym. Podkreśliła, że podejmując decyzję o zakupie lokalu kierowała się nie tylko dobrą lokalizacją ale również obecnością pensjonatowych części wspólnych, które podnoszą prestiż inwestycji i wpływają pozytywnie na jej atrakcyjność dla turysty. Wnioskodawczyni zaakcentowała, że będąc właścicielką lokalu w tym budynku nie może lokalem swobodnie dysponować. W przypadku pensjonatowych części wspólnych, aby sprostać wymogom prawa należy ustanowić służebność na rzecz wszystkich Współwłaścicieli. Organy w opisywanej sytuacji nie nadały jej przymiotu strony ponieważ wydane decyzje oraz postępowania administracyjne dotyczą bezpośrednio właścicieli ww. lokali. Zdaniem wnioskodawczyni, logiczne wydaje się w tej sytuacji stwierdzenie, że każdy ze współwłaścicieli inwestycji ma prawo uzyskać przymiot strony ponieważ jego prawo własności w sposób ewidentny zostało naruszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na regulację art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a. i zaznaczył, że wynik postępowania w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku nie ma wpływu na sytuację prawną wnioskodawczyni w zakresie prawa materialnego, to jest w zakresie przysługującego jej prawa własności odrębnego lokalu niemieszkalnego oznaczonego w KW nr ... nr .... Sąd zaakcentował, że to akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Tymczasem przedmiotowe postępowanie dotyczy lokalu stanowiącego odrębny przedmiot prawa własności (lokal nr ... dla którego prowadzona jest KW nr ...), a rozstrzygnięcie w sprawie dotyczyć będzie wyłącznie tego lokalu. Zaskarżona decyzja rozstrzyga o obowiązku skarżącego (przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku). Ani w przedmiotowym postępowaniu sądowym, ani w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie ma miejsca na wiążące ustalenia praw i obowiązków wnioskodawczyni. Zaskarżona decyzja nie dotyczy części wspólnych nieruchomości w rozumieniu prawa cywilnego, lecz jak to określa wnioskodawczyni "wspólnej części pensjonatowej", odrębnego przedmiotu prawa własności skarżącego. Sąd podkreślił, że samo powołanie się na możliwość naruszenia przepisów prawa nie uzasadnia przyznania statusu strony postępowania każdej osobie, która na takie naruszenie się powołuje. Zgodnie art. 8 § 1 p.p.s.a. to Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Sąd Wojewódzki wziął pod uwagę okoliczności, na które wskazuje wnioskodawczyni, a to, że inwestor miał utrzymać inne przeznaczenie tego lokalu, a brak spełnienia tego warunku rzutuje także na sytuację (faktyczną) wnioskodawczyni. Jest to jednak tylko interes faktyczny, a nie prawny. Skarżąca jest osobą zainteresowaną określonym kierunkiem rozstrzygnięcia, co nie jest równoznaczne z posiadaniem interesu prawnego. W ocenie Sądu, skoro w rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała skutecznie swojego interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu jako jego uczestnik, to nie można było uznać, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 33 § 2 p.p.s.a. Tym samym nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu jako jego uczestnik. W świetle powyższego Sąd, działając na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. P. podnosząc, że w skład nieruchomości przy ul. H. M. ..., ... i ... w Z. zgodnie z zatwierdzonym projektem architektonicznym, uzyskanymi pozwoleniami oraz MPZP obowiązkowo muszą wchodzić tzw. pensjonatowe części wspólne oznaczone w projekcie jako [...]. W związku z faktem, że inwestor sprzedał całość pensjonatowej części wspólnej, obecnie posesja musi być traktowana jako niezgodna z MPZP samowola budowlana która, zgodnie z prawem powinna mieć odebrane pozwolenie na użytkowanie lub w stosunku do której należy wydać nakaz przywrócenia pensjonatowych części wspólnych. W ocenie wnioskodawczyni, jako współwłaścicielka ww. nieruchomości posiada ona interes prawny aby domagać się przywrócenia pensjonatowych części wspólnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zaznaczyć należy, że podstawę prawną do orzekania w przedmiocie dopuszczenia podmiotów do toczącego się postępowania sądowego stanowi art. 33 p.p.s.a. Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 p.p.s.a. jest, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Jednak rozszerzeniem tej zasady jest art. 33 p.p.s.a., który w § 1 stanowi, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Sąd Wojewódzki orzekając o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie M. P. trafnie przyjął, że nie wykazała ona, aby wynik przedmiotowego postępowania sądowego dotyczył jej interesu prawnego w sytuacji gdy zaskarżona przez J. R. decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2025 r. została wydana w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu oznaczonego nr ... i położonego w budynku pensjonatowym. Słusznie Sąd Wojewódzki zaznaczył w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że istotne znaczenie miało to, iż wynik postępowania w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku nie ma wpływu na sytuację prawną wnioskodawczyni w zakresie przysługującego jej prawa własności odrębnego lokalu niemieszkalnego. Zasadnie Sąd wskazał, że przedmiotowe postępowanie dotyczy lokalu stanowiącego odrębny przedmiot prawa własności (lokal nr ...) a rozstrzygnięcie sprawy odnosić się będzie wyłącznie do adresata obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją. Niniejsza sprawa nie dotyczy zatem bezpośrednio lokalu wnioskodawczyni, gdyż wydana decyzja nie nakłada na nią żadnych obowiązków, ani nie kształtuje praw, które wpływałyby na przysługujące jej prawo własności. Skarżąca nie wykazała żadnego tytułu prawnego do lokalu objętego zaskarżoną decyzją. Wskazana w zażaleniu okoliczność roszczeń cywilnych wnioskodawczyni o przywrócenie części wspólnych budynku pensjonatowego nie ma bezpośredniego związku z przedmiotem tej sprawy i świadczyć może jedynie o jej interesie faktycznym, który nie stanowi podstawy do przyznania statusu uczestnika w niniejszym postępowaniu. W konsekwencji, nie można było uznać, że wnioskodawczyni dysponuje własnym, indywidualnym interesem prawnym, który uzasadniałby dopuszczenie jej do udziału w sprawie. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego okazało się prawidłowe. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. ----------------------- 5