II OZ 399/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K. P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 108/24 o odrzuceniu zażaleń K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 108/24 o odrzuceniu skarg kasacyjnych K. P. i D.K. w sprawie ze skarg K. P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2023 r. nr 1992/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenia K. P. i D.K.; 2. odrzucić zażalenia D. K.1 i R. P.

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 108/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił osobiście sporządzone przez K. P. i D.K. (dalej: "skarżące") zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 15 października 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżących od postanowienia z dnia 12 września 2024 r. utrzymującego w mocy orzeczenie referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2024 r. o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy. Uznał, że zażalenie skarżących na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną jest niedopuszczalne, bowiem nie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, pomimo że wymóg taki wynika z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), o czym skarżące zostały pouczone w piśmie z dnia 28 października 2024 r., wraz z którym doręczono im odpisy postanowienia z dnia 15 października 2024 r. z uzasadnieniem. Wspólnymi pismami obie skarżące oraz D. K.1 i R. P. wnieśli zażalenia na postanowienie z dnia 25 listopada 2024 r. o odrzuceniu zażalenia K. P. i D.K.. W uzasadnieniu zażaleń zawarto argumentację odnoszącą się do trudnej sytuacji finansowej skarżących oraz zakwestionowano stanowisko referendarza sądowego i WSA w Warszawie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 194 § 4 P.p.s.a. jednoznacznie określa, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno zostać sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, wskazując jednocześnie, iż odpowiednie zastosowanie znajduje art. 175 § 2 i § 3 P.p.s.a., w którym określony został katalog podmiotów zwolnionych od obowiązku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżące przy doręczeniu odpisu postanowienia z dnia 15 października 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostały prawidłowo pouczone o sposobie i trybie zaskarżenia tego orzeczenia. Pomimo tego skarżące osobiście sporządziły zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, nie mając w tym zakresie wymaganej ustawowo tzw. zdolności postulacyjnej do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, co stanowi formalny warunek wniesienia tego środka odwoławczego. Sporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez podmiot do tego nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, co oznacza, że nie podlega konwalidacji w trybie art. 49 P.p.s.a. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu zażalenia nie mogły mieć wpływu argumenty skarżących odwołujące się do ich sytuacji finansowej. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia należało ocenić, czy skarżące spełniły warunki formalne wywiedzionego środka odwoławczego. Kwestia dotycząca przyznania prawa pomocy została bowiem prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 108/24 utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2024 r. o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W związku z powyższym zażalenia K. P. i D.K. należało oddalić. Zażalenia wniesione przez D. K.1 i R. P. podlegały natomiast odrzuceniu. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem postanowienia, ponieważ skutki procesowe dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Zażalenia złożone w niniejszej sprawie przez D. K.1 i R. P. na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2024 r. są niedopuszczalne, ponieważ wnoszący zażalenia nie byli adresatami tego postanowienia. Były nimi wyłączenie K. P. i D.K. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.