II OZ 415/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 247/24 o odrzuceniu skargi M. J. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2024 r., nr P.7723.24.2023 16KK w przedmiocie zarzutów do postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 247/24, odrzucił skargę M. J. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2024 r., nr P.7723.24.2023 16KK oraz zwrócił skarżącej uiszczony w kwocie 100 zł wpis sądowy od skargi. Sąd podał, że w wykonaniu zarządzeń Przewodniczącej Wydziału II WSA w Olsztynie z dnia 26 marca 2024 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków wniesionej skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały wysłane jedną przesyłką adresowaną do skarżącej, która została przez nią odebrana osobiście w dniu 10 kwietnia 2024 r. W zakreślonym terminie, który upłynął z dniem 17 kwietnia 2024 r., skarżąca uiściła wymagany wpis, natomiast numer PESEL został podany po upływie wskazanego terminu, tj. 19 kwietnia 2024 r. (data nadania pocztowego). Z tych względów Sąd, powołując się na dyspozycję art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) i art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę oraz zwrócił uiszczony wpis sądowy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca zarzucając naruszenie art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., polegające na odrzuceniu skargi z powodu "nie wskazania numeru PESEL w terminie 7 dni, podczas gdy numer ten był wymieniony w aktach sprawy w tym w odpowiedzi na skargę z dnia 26 marca 2024 r.". W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżąca wskazała na art. 7b i art. 12 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz stwierdziła, że z ich wykładni wynika, że istotą postępowania administracyjnego (przepisy te można przez analogię zastosować do postępowania sądowo-administracyjnego) jest odejście od zbędnego formalizmu na rzecz zasady szybkości i prostoty postępowania. W sytuacji gdy w aktach sprawy, a co więcej, w odpowiedzi na skargę z dnia 26 marca 2024 r. (strona 3 odpowiedzi) został wskazany numer PESEL, dodatkowe wzywanie do jego wskazania jawi się jako przejaw zbędnego formalizmu stojącego w sprzeczności z wykładnią funkcjonalną i celowościową art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że skarżąca, w wykonaniu zarządzenia z dnia 26 marca 2024 r., została wezwana pismem z dnia 2 kwietnia 2024 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie swojego numer PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 10 kwietnia 2024 r. Analiza akt sądowych sprawy nie pozostawia wątpliwości, że skarżąca, w zakreślonym przez Sąd terminie (upływał z dniem 17 kwietnia 2024 r.), nie wykonała przedmiotowego wezwania. Uczyniła to dopiero przy piśmie nadanym do Sądu w dniu 19 kwietnia 2024 r. (przesyłka polecona nr [...]). Stosownie do art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Prawidłowo zatem, mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę i zwrócił uiszczony wpis sądowy. Argumentacja podniesiona w zażaleniu pozostaje bez wpływu na zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Obowiązek podania numeru PESEL strony wnoszącej pismo jest powiązany z pierwszą czynnością dokonywaną przed sądem administracyjnym. Wynika z obowiązującego przepisu prawa. Nie jest on nadmiernym ciężarem dla strony postępowania. Wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych występowały w przeszłości rozbieżności co do uznania numeru PESEL jako braku formalnego, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., w związku z czym NSA podjął uchwałę, zgodnie z którą niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). Wskazana uchwała dotyczyła wprawdzie sytuacji, gdy numeru PESEL znajdował się w aktach administracyjnych, jednakże ma ona także zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem normuje ona ogólną zasadę. W przypadku, gdy skarżąca złożyła do Sądu I instancji pierwsze pismo w sprawie (skargę) i nie podała w nim swojego numeru PESEL, Sąd był zobowiązany wezwać skarżącą do uzupełnienia tego braku formalnego pisma, nie było zadaniem Sądu poszukiwanie numeru PESEL skarżącej w aktach administracyjnych, ani w treści pism (np. odpowiedzi na skargę) wnoszonych przez inne strony postępowania. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.