II OZ 430/25

Dnia 26 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. W. i K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 613/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi B. W. i K. W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lipca 2024 r., nr 769/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę, ponieważ na wezwanie Sądu do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi skarżący nie uzupełnili braku formalnego skargi. Sąd wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 21 sierpnia 2024 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została skutecznie doręczona skarżącym w dniu 2 września 2024 r. W zakreślonym terminie skarżący złożyli wniosek o prawo pomocy. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2024 r., sygn. akt II SPP/Wr 70/24, starszy referendarz sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Wobec uprawomocnienia się powyższego postanowienia starszego referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 4 grudnia 2024 r., ponownie wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec skutecznego doręczenia powtórnego wezwania, co nastąpiło w dniu 6 grudnia 2024 r., termin na uiszczenie ww. wpisu upłynął z dniem 13 grudnia 2024 r. (piątek). Czynności wskazane w wezwaniu, pomimo pouczenia o rygorze odrzucenia skargi, nie zostały jednak wykonane w terminie, jednakże skarżący złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazał, że zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu, jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżących, są oni wzywani do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (nie przerywa biegu terminu do opłacenia wpisu od skargi). W tym stanie rzeczy, skoro skarżący pomimo skutecznego doręczenia 6 grudnia 2024 r. drugiego z wezwań nie uiścili prawem wymaganego wpisu od skargi, Sąd zastosował art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucił skargę. Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli skarżący, podnosząc, że skarżąca B. W. wnioskowała o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jednak wniosek ten nie został do dnia dzisiejszego rozpoznany przez Sąd. W zażaleniu zawnioskowano też o zwolnienie B. W. od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Argumentacja zażalenia w zasadzie nie kwestionuje, że skarżący nie uzupełnili na wezwanie Sądu braku formalnego skargi przez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w terminie zakreślonym przez Sąd. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie skarżący zostali wezwani solidarnie przez Sąd do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pomimo skutecznego doręczenia skarżącym w dniu 6 grudnia 2024 r. wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 21 sierpnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi, wpis ten nie został przez nich uiszczony w terminie, tj. do dnia 13 grudnia 2024 r. Tej ocenie nie przeczy argumentacja zażalenia jakoby w niniejszej sprawie nie został rozpoznany wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jak niewadliwie wskazał Sąd I instancji postanowieniem z dnia 4 listopada 2024 r., sygn. akt II SPP/Wr 70/24, odmówiono obojgu skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego (pełnomocnika z urzędu). W tych warunkach Sąd I instancji ma rację powołując się na pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym każdy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnej odmowie uwzględnienia uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienia NSA: z 20 października 2020 r., II OZ 860/20; z 10 września 2020 r., II OZ 599/20). W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji prawidłowo zatem wyjaśnił skarżącym omawiane wyżej zagadnienie prawnoprocesowe, albowiem nawet ewentualne pozytywne rozpoznanie przez Sąd kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie miało już wpływu na wymagalność wykonania przez skarżących zarządzenia o wezwaniu do uiszczeniu wpisu od skargi. Dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji uprawniony był do zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucenia skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.