II OZ 55/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Łącko na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 października 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1001/25 w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Gminy Łącko na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 października 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1001/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek Gminy Łącko o wstrzymanie wykonania postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd zwrócił uwagę, że w skardze strona skarżąca zawarła wniosek o "zawieszenie wykonalności" zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania skargi, nie przytaczając jednak żadnych argumentów na jego poparcie. Wskazał, że zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zgłoszony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 21 listopada 2024 r. Zaskarżone postanowienie odnosi się do sytuacji strony w toku postępowania egzekucyjnego, a dokładniej wyraża stanowisko organu co do zasadności zgłoszonego przez stronę zarzutu (w niniejszej sprawie negatywną ocenę), zaś jedynym jego bezpośrednim następstwem jest ewentualne oddalenie albo uwzględnienie tego zarzutu i dalsze prowadzenie, bądź zaniechanie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sąd podkreślił, że postanowienie takie nie nakłada na zobowiązanego nowych obowiązków, ani nie zmienia treści powstałego wcześniej zobowiązania, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze jego praw, czy obowiązków materialnoprawnych. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie stwarza zatem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których stanowi art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie nakłada ono samo w sobie na stronę skarżącą żadnych obowiązków, które podlegałyby realizacji w drodze egzekucji (w tym sensie pozbawione jest więc waloru wykonalności). Wobec powyższego zdaniem Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługiwał na uwzględnienie. Zażaleniem Gmina Łącko zaskarżyła powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2025 r. nr [...]. W zażaleniu podniesiono, że wykonanie zaskarżonego postanowienia organu w praktyce oznacza kontynuację egzekucji administracyjnej wobec Gminy, a więc rzeczywiste, materialne i finansowe skutki w postaci konieczności poniesienia kosztów rozbiórki budynków, które zostały przez Gminę wzniesione, oraz przerwania programów społecznych i inwestycyjnych finansowanych z budżetu Gminy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w tym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., o sygn. akt II GZ 306/15). W rozpoznawanej sprawie do Sądu pierwszej instancji zaskarżone zostało postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Takie postanowienie ze względu na zakres i charakter prawny nie nadaje się do wykonania. Akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności nie nakłada na stronę powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia. Wobec tego, zaskarżone postanowienie organu nie podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym, a zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku skarżącej o wstrzymanie jego wykonalności (por. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I GZ 169/19, postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GZ 100/19). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.