II OZ 557/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1163/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J.C. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2024 r., znak WSE.7722.69.2023.MZEG w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie postanowienia nr 574/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2024 r. znak WSE.7722.69.2023.MZEG w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki, 2. sprostować oczywistą omyłkę pisarską w sentencji i uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1163/24 w ten sposób, że w miejsce znaku zaskarżonego postanowienia zamiast "WOB.7722.69.2023.MZEG" wpisać "WSE.7722.69.2023.MZEG".

Postanowieniem z 2 października 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1163/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił J.C. wstrzymania wykonania postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (MWINB) nr 574/2024 z 26 czerwca 2021 r., znak WSE.7722.69.2023.MZEG, w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze na postanowienie MWINB, zawarto wniosek o wstrzymanie jego wykonania. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że brak wstrzymania spowoduje negatywne skutki ponieważ skarżąca nie posiada majątku pozwalającego na przeprowadzenie rozbiórki spornego budynku. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że uzasadnienie wniosku skarżącej jest lakoniczne i nie zawiera odniesień, co do przesłanek wstrzymania zaskarżonego postanowienia. Nie wskazano na żadne okoliczności i nie przedstawiono żadnych dokumentów, które miałyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej. Wobec powyższego Sąd wojewódzki orzekł o odmowie wstrzymania wykonania postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła J.C., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że konieczność uiszczenia grzywny w nałożonej przez organ wysokości może zagrozić jej egzystencji uwzględniwszy osiągane dochody, na które składa się wyłącznie emerytura w wysokości 3969, 35 złotych netto miesięcznie, przy czym – jak twierdzi – nie posiada oszczędności, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie grzywny. Wraz z zażaleniem skarżąca nadesłała kopię decyzji ZUS z 6 grudnia 2024 r. wskazującej, że od 1 stycznia 2023 r. wysokość świadczenia do wypłaty wynosi miesięcznie 3969,35 zł netto. W dniu 29 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok, którym oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy jednak zauważyć, że Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia opierając się na informacjach, którymi dysponował w chwili rozpoznawania wniosku. W dacie rozstrzygania Sąd ten nie dysponował informacjami dotyczącymi sytuacji finansowej strony skarżącej, skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które miałyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Tym samym Sąd pierwszej instancji miał podstawy do uznania, że uzasadnienie wniosku nie usprawiedliwiało wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca na etapie złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego dołączyła dokumenty, w których przedstawiła swą sytuację finansową, z której wynika wysokość uzyskiwanego dochodu. Należy więc stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia jest uprawniony do uwzględnienia z urzędu okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania, jak również okoliczności stojących w opozycji do uwzględnienia wniosku (por. motywy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, LEX nr). W ocenie Sądu Naczelnego stan majątkowy skarżącej sprawia, że uiszczenie przez nią grzywny w wysokości 111.019,26 zł, skutkować będzie znaczną dolegliwością związaną z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca otrzymuje świadczenia emerytalne w kwocie 3969,35 zł netto. Uzyskiwane środki, jak wskazała skarżąca, wystarczają jej jedynie na pokrycie kosztów związanych z codziennymi potrzebami i leczeniem. Oszczędności które niegdyś posiadała zostały przeznaczone na prace budowlano - remontowe w budynku będącym przedmiotem postępowania (między innymi wymiana pieca CO, wymianę poszycia dachu i szereg innych modyfikacji). Konieczność zapłaty kwoty 111.019,26 zł naraża zatem skarżącą na znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie wskazać należy, że nie ma racji skarżąca zarzucając, że Sąd pierwszej instancji winien w pierwszej kolejności wezwać stronę do uzupełnienia wniosku w zakresie sytuacji majątkowej. W odniesieniu do powyższego Sąd wskazuje, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Sąd w tej kwestii nie jest także zobligowany do dokonywania jakichkolwiek ustaleń z urzędu (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 455/12). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia organu II instancji nie przesądza w żaden sposób kwestii legalności tego aktu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 188 i art. 197 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. W sentencji i uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1163/24, błędnie wskazano znak zaskarżonego postanowienia, tj. WOB.7722.69.2023.MZEG zamiast WSE.7722.69.2023.MZEG. Błędne wskazanie znaku zaskarżonego postanowienia było skutkiem oczywistej omyłki pisarskiej, stąd też konieczne było jej sprostowanie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 156 § 1 i 2 w związku z art. 166 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.