II OZ 560/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Siegień, , , po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp.k. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 420/20 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Sp.k. z siedzibą w R. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 420/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "ppsa"), stwierdził, że [...] Sp.k. z siedzibą w R. (dalej: ,,skarżąca") nie wykazała we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że w jej sytuacji majątkowej uiszczenie nałożonej kary administracyjnej wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie złożyła także stosownych dokumentów źródłowych pozwalających uprawdopodobnić podnoszone okoliczności, w tym obrazujących jej kondycję finansową oraz możliwości płatnicze. Stwierdzenie natomiast, że skarżącej nie można przypisać przymiotu przewoźnika w rozumieniu ustawy o cudzoziemcach, nie może skutkować uwzględnieniem wniosku. Ponadto egzekwowanie administracyjnej kary pieniężnej powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem w razie uwzględnienia przez Sąd skargi, skarżąca może uzyskać zwrot uiszczonej kwoty. Skarżąca wniosła na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego zmiany przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania przedmiotowego wniosku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ppsa przez błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie, że nie istnieją uzasadnione podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca zarzuciła, że z uwagi na wprowadzone restrykcje polegające na zamknięciu granic z powodu ogłoszenia epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 na obszarze RP, została ona pozbawiona głównego źródła dochodu, który pochodził z transportu pasażerskiego, głównie zagranicznego. W załączeniu przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego na okoliczność istnienia kondycji majątkowej uniemożliwiającej jej dopełnienie ciążących na niej obowiązków wynikających z braku środków finansowych na spłatę bieżących zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskowy charakter tego postępowania oznacza obowiązek strony przedstawienia w swoim wniosku wszystkich okoliczności, które w jej ocenie stanowią spełnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Rolą sądu jest natomiast dokonanie oceny, czy przedstawione przez stronę okoliczności mieszczą się w znaczeniowym zakresie przesłanek określonych w powołanym przepisie. W interesie strony leży zatem takie uzasadnienie wniosku, aby podane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. Istotne jest, aby Sąd miał właściwą wiedzę o występujących okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności oraz miał możliwość ich oceny. Dlatego też dostarczenie odpowiednich informacji w tym zakresie obciąża skarżącego. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak również w zażaleniu skarżąca powołała się na pierwszą z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa, tj. na okoliczność polegającą na zachodzeniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. W utrwalonej praktyce orzeczniczej (por. postanowienia NSA: z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04; z 25 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 38/11; z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 653/14; z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1406/12, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjmuje się, że pod pojęciem znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Ocena, czy grożąca szkoda jest znaczna, jest możliwa wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary administracyjnej w kwocie 3.000 EUR (około 13.053 zł). Zdaniem skarżącej, uiszczenie przedmiotowej kwoty, przy praktycznie zerowych dochodach, przyczyniłoby się w sposób bezpośredni do konieczności złożenia przez nią wniosku o upadłość i zakończenia prowadzenia tego typu działalności w przyszłości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca, przedkładając na etapie postępowania zażaleniowego, dowód w postaci wyciągu z rachunku bankowego za okres 31 marca – 20 maja 2020 r. uprawdopodobniła, że na obecnym etapie postępowania zapłata przedmiotowej kwoty może rodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 ppsa. Z historii operacji z niecałych dwóch miesięcy wynika, że skarżąca, poza wpłatą własną w kwocie 4.000 zł oraz otrzymaniem jednorazowej pożyczki z tarczy antykryzysowej w kwocie 5.000 zł nie otrzymała żadnego dochodu. Należy przyznać zatem rację skarżącej, że wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją w postaci zapłaty kary administracyjnej w kwocie 13.053 zł może spowodować takie uszczuplenie w jej majątku, które uniemożliwi skarżącej dopełnienie ciążących na niej obowiązków i w konsekwencji może narazić ją na niebezpieczeństwo zajścia znacznej szkody. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 61 § 3 ppsa, postanowił jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zwrotu takich kosztów. Przepisy art. 203 i art. 204 ppsa przyznają stronie jedynie prawo do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.