II OZ 583/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., D. K., D. K., R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 153/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej K. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 153/24 w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K., D. K. i R. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 153/24, odrzucił skargę kasacyjną K. P. od postanowienia tego Sądu z dnia 17 października 2024 r., utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2024 r. o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie prowadzonej pod sygnaturą VII SA/Wa 77/24. W uzasadnieniu wskazano, że wbrew treści art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "P.p.s.a." oraz wbrew pouczeniu skarżąca wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2024 r., co skutkowało jej odrzuceniem, na podstawie art. 178 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli: K. P., D. K., D. K., R. P., wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że Sąd pierwszej instancji pismo z dnia 15 listopada 2024 r. zatytułowane "skarga kasacyjna" winien potraktować jako "zażalenie", jednak uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy. Zażalenie K. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 P.p.s.a. Tym samym Sąd I instancji prawidłowo uznał złożony środek zaskarżenia za niedopuszczalny i go odrzucił mając na względzie dyspozycję art. 178 P.p.s.a. Zażalenie wniesione przez D. K., D. K. i R. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wyżej wymienieni nie byli adresatami postanowienia z dnia 21 listopada 2024 r., była nią wyłącznie K. P. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.