II OZ 591/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2311/20 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. T. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 października 2020 r. nr 1195/20 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Postanowieniem z dnia 19 lutego 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2311/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi H. T. (dalej "skarżąca") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 października 2020 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca w złożonym wniosku podniosła, iż brak wstrzymania wykonania decyzji dotyczącej rozbiórki jest czynnością całkowicie nieodwracalną, a materiały pochodzące z demontażu nie będą nadawały się do ponownego użycia. W świetle takiego stanu rzeczy, Sąd uznał, że argumentacja przedstawiona we wniosku nie daje wystarczających podstaw do jego pozytywnego załatwienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik strony podniósł, że decyzja o nakazie rozbiórki trwałej substancji budowlanej nie powinna podlegać wykonaniu przez czas toczącego się postępowania sądowego, choćby z samej istoty i charakteru czynności rozbiórkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się w tym przypadku z twierdzeniem strony skarżącej, że wykonanie wskazanej w zaskarżonej decyzji rozbiórki przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja ta była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed jej wykonaniem. Należy przypomnieć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 oraz postanowienie o sygn. akt II OSK 1446/14). Chodzi tutaj głównie o skutki faktyczne, które nie mogą zostać odwrócone w sposób niewymagający znacznego nakładu sił i środków. Wykonanie rozbiórki przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd, co do zasady, wiąże się natomiast z trwałą zmianą rzeczywistego stanu obiektu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.