II OZ 639/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 598/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi E. H. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 21 marca 2024 r., nr OA.7722.1.5.2024 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 598/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a.") w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a. i art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., odrzucił skargę E. H. (dalej "skarżący") na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 21 marca 2024 r., nr OA.7722.1.5.2024 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. Powodem odrzucenia skargi było wniesienie skargi niespełniającej przewidzianych prawem warunków formalnych i fiskalnych a nadto okoliczność braku uzupełnienia, na wezwanie Sądu, braków tej skargi to jest uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł oraz podania nr PESEL skarżącego. Skoro wymóg z art. 46 ust. 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. podania numeru PESEL w skardze jako pierwszym piśmie w sprawie nie został spełniony a nadto nie uiszczono wpisu sądowego od skargi po uprzednim wezwaniu sądu do uzupełnienia tych braków (art. 49 § 1 P.p.s.a.), to należało skargę odrzucić stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd wskazał, że termin do uzupełnienia braków upływał 11 czerwca 2024 r. a skarżący pomimo prawidłowego wezwania zawierającego pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania nie uzupełnił braków formalnych i fiskalnych skargi w terminie. Sąd zwrócił z urzędu uiszczony wpis od skargi odrzuconej na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, podczas gdy przedstawione przez niego okoliczności faktyczne jasno wskazują, że uchybienie terminu wynikało z przyczyn od niego niezależnych, tj. niewłaściwego doręczenia korespondencji pod adres nieodpowiadający jego faktycznemu miejscu przebywania, zaś nie jest możliwym wskazanie w treści skargi jednocześnie dwóch miejsc do doręczeń. Zdaniem skarżącego, został naruszony art. 57 § 1 w związku z art. 70 § 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, że to skarżący ponosi odpowiedzialność za nieprawidłowe wskazanie adresu do doręczeń, mimo że w toku postępowania nie zostały uwzględnione okoliczności faktyczne dotyczące zmiany miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz jego czasowej nieobecności pod wskazanym adresem zamieszkania. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zwolnienie go z uiszczenia wpisu od zażalenia. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że zaskarżonym postanowieniem odrzucono jego skargę a tym samym odmówiono mu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, przyjmując, że nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący uważa, że takie stanowisko jest niezasadne i krzywdzące podnosząc okoliczności związane z doręczeniem mu wezwania Sądu do uzupełnienia tych braków skargi na adres, który w momencie doręczenia nie odpowiadał jego faktycznemu miejscu przebywania. Zmiana adresu wynikająca z konieczności prowadzenia działalności gospodarczej w innym miejscu była według skarżącego od niego niezależna i nie była w żaden sposób zawiniona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym poza wymogami dla samej skargi z pkt 1 – 3 tego przepisu. Ogólne wymogi pisma procesowego określa art. 46 § 1 P.p.s.a. Ponadto w sytuacji kiedy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać między innymi numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną – art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Skoro skarga wniesiona przez skarżącego była jego pierwszym pismem w zainicjowanej sprawie to powyższy wymóg powinna spełniać. Ewidentnie zatem wystąpił brak formalny skargi a wobec tego Sąd miał prawo a zarazem obowiązek wezwać skarżącego do uzupełnienia tegoż braku stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a. Skarżący miał zatem 7 dni od doręczenia wezwania do podania numeru PESEL. Doręczenie wezwania nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego z art. 73 P.p.s.a. a termin doręczenia wynikał z § 4 tego przepisu i nastąpił 4 czerwca 2024 r. Wezwanie skierowano na adres skarżącego podany w skardze. Termin upłynął bezskutecznie 11 czerwca 2024 r. Podobnie wyglądała sprawa wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, który nie został uiszczony wraz z wniesieniem skargi. Wystąpił brak fiskalny skargi i Sąd zobligowany był pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 1 i § 3 wezwać skarżącego do jego uiszczenia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu. Wezwanie to zostało skierowane do skarżącego jednocześnie z wezwaniem do uiszczenia braków formalnych i podlegało doręczeniu w terminach już wyżej wskazanych. Wpis nie został uiszczony do 11 czerwca 2024 r. Z okoliczności powyższych jednoznacznie wynika, że zaistniały podstawy do odrzucenia skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i art. 220 § 3 P.p.s.a. Powyższego nie zmienił złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia powyższych braków skargi albowiem prawomocnie postanowieniem NSA z 27 listopada 2024 r. sygn. akt II OZ 679/24 oddalono zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi. Sądu obu instancji uznały, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi. Skoro tak to termin do uzupełnienia braków skargi nie został przywrócony i upłynął już 11 czerwca 2024 r. Sformułowane w rozpatrywanym obecnie zażaleniu stanowisko skarżącego kwestionujące na etapie oceny legalności postanowienia o odrzuceniu skargi prawidłowość odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi nie ma znaczenia dla powyższej oceny. Nie jest bowiem możliwe rozpatrywanie przesłanki przywrócenia terminu w sytuacji kiedy takie postępowanie zostało prawomocnie zakończone. W tym zakresie nastąpiła powaga rzeczy osądzonej i Sąd w innym postępowaniu nie wraca do tej kwestii a jedynie przenosi skutki takiego rozstrzygnięcia na rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi. Kwestia przywrócenia terminu została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem NSA z 27 listopada 2024 r. a w związku z tym WSA w Rzeszowie mógł zająć stanowisko odnośnie do odrzucenia skargi bowiem oddalając wniosek o przywrócenie terminu przesądzono, że termin do uzupełnienia braków skargi upłynął. Definitywny upływ terminu do uzupełnienia braków skargi musiał skutkować odrzuceniem skargi, gdyż takie konsekwencje dla skargi nieopłaconej i posiadającej braki formalne nieuzupełnione na wezwanie Sądu w terminie przewidują art. 220 § 3 P.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wobec powyższego podnoszone w zażaleniu zarzuty odnoszące się do kwestii przywrócenia terminu do uzupełniania braków fiskalnych i formalnych skargi prawomocnie rozstrzygniętej uprzednio postanowieniem NSA z 27 listopada 2024 r. nie mogły skutkować uchyleniem postanowienia WSA Rzeszowie z 18 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 598/24 albowiem nie odnoszą się do kwestii zasadniczych dla odrzucenia skargi. Skarżący nie podważa ustaleń Sądu, że termin do uzupełnienia braków skargi upłynął bezskutecznie a zatem Sąd musiał skargę, której braków nie uzupełniono w terminie pomimo wezwania Sądu odrzucić. Okoliczność, że skarżący nie zaakceptował stanowiska Sądów obu instancji odnośnie do niewykazania braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków skargi nie daje mu uprawnienia do kwestionowania dalszych postanowień Sądu jak tego kontrolowanego postanowienia o odrzuceniu skargi. W zawiązku z powyższym NSA stwierdza, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi odpowiada prawu bowiem wpis od skargi oraz podanie numeru PESEL nie zostały dokonane w terminie pomimo skutecznego wezwania przez Sąd do uzupełnienia tych braków w trybie doręczenia zastępczego i biorąc pod uwagę prawomocne orzeczenie o nieprzywróceniu terminu do uzupełnienia tychże braków. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.