II OZ 685/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 812/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. H. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 sierpnia 2024 r., nr 914/2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 812/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu wniosku J. H. (dalej jak skarżący) o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 sierpnia 2024 r., nr 914/2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze przesłanki wstrzymania wykonania akt lub czynności z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd zauważył, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające udzielenie ochrony tymczasowej. Ponadto Sąd wyjaśnił, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i wymaga wykonania tj. spowodowania w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (zob. niepubl. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 26 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 396/05). Sąd wskazał, że do tak rozumianego wykonania nie nadają się akty administracyjne odmawiające, gdyż te z zasady nie korzystają z przymiotu wykonalności (vide: postanowienia NSA z dnia: 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 759/13, 3 października 2024 r., I OSK 1847/24). W warunkach niniejszej sprawy, gdy przedmiotem jest odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, zaskarżone postanowienie jako odmowne nie podlega wykonaniu. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest spełnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania postanowienia spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., co powinno stać się przedmiotem oceny sądu. Ocena ta jest zatem możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku, a która powinna być spójna i odnosząca się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Sąd stwierdził, że brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla strony ocenę takiego wniosku. Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie poza wniesieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji w tym zakresie, co uniemożliwiło Sądowi jego jakąkolwiek merytoryczną ocenę. Skarżący nie tylko nie uzasadnił wniosku, ale i nie wskazał, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym, Sąd doszedł do przekonania, że nie było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu na powyższe postanowienia skarżący zaskarżył je w całości i wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się z oceną Sądu, ze nie uprawdopodobnił swojego wniosku. Wykonanie postanowienia, które jest nieprawidłowe i niezgodne z przepisami z istoty rzeczy stanowi niebezpieczeństwo dla jego chronionych prawem interesów. Wobec tego uważa swój wniosek za uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. W ocenie NSA, Sąd I instancji trafnie uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB dla Miasta Legnicy z 23 maja 2024 r. nr 9/2024, którą wstrzymano budowę hali magazynowej (budynek nr [...]), zlokalizowanej na terenie działki nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w L., z jednej strony nie może zostać uwzględniony bo dotyczy aktu, który nie podlega i nie wymaga wykonania. Z drugiej zaś wniosek ten nie zawiera wskazania na jakiekolwiek okoliczności, które można w okolicznościach sprawy uznać za zagrażające przy wykonaniu tego postanowienia powstaniem dla wnioskodawcy znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Rację ma Sąd I instancji podnosząc, że nie wszystkie akty administracyjne wymagają wykonania i nadają się do wykonania. Skoro dany akt nie nakłada obowiązków, nie nadaje praw, to nie wymaga on wykonania i dążenie do wstrzymania wykonania takiego aktu administracyjnego (tutaj postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia) jest pozbawione podstaw. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu stwierdza wyłącznie, że nie zostały przedstawione przez zainteresowanego w procedurze przywrócenia terminu okoliczności uzasadniające jego przywrócenie. Nie może zatem taki zainteresowany wykazać się prawem złożenia zażalenia pomimo upływu terminu do wniesienia tego zażalenia. Odmówiono mu takiego prawa. Terminowi uchybił i nie zostanie on przywrócony. Wobec tego postanowienie będące przedmiotem wstrzymania dla realizacji nie wymaga niczyjego działania czy zaniechania stwierdza jedynie określony stan faktyczny i prawny, który nie wymaga niczyjego zaangażowania. Dodatkowym argumentem za odmową wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia jest okoliczność, że skarżący we wniosku nie przedstawił żadnych okoliczności, z których miałby wynikać dla niego stan zagrożenia powstaniem znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków związany z wykonaniem tegoż postanowienia. Nie wiadomo zatem dlaczego odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia zagraża wnioskodawcy. Skoro nie może wnieść zażalenia po terminie to postanowienie o wstrzymaniu budowy hali magazynowej (budynek nr [...]), zlokalizowanej na terenie działki nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w L. nie będzie mogło być przez niego zakwestionowane. Jednak z tego nie wynika, że poniesie on jakąś szkodę czy wystąpią trudne do odwrócenia skutki. Poza tym zauważyć należy, że nieprzywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie oznacza, że skutki wywołuje postanowienie o wstrzymaniu budowy. Postanowienie o wstrzymaniu budowy jest odrębnym aktem i jego wstrzymania wykonania można domagać się gdy zaskarżone do sądu zostanie to właśnie postanowienie. Skutków istnienia takiego postanowienia nie można przerzucić na akt, który stwierdza jedynie odmowę przywrócenia terminu do zaskarżenia tego postanowienia za pomocą zażalenia. Skarżący wskazuje we wniosku o wstrzymanie okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu ale nie wskazuje jakie zagrożenia, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. mogą wystąpić jeśli ta odmowa została stwierdzona. W związku z powyższym NSA uznał, że skarżący nie wykazał ani we wniosku ani w zażaleniu okoliczności, które podważałyby zasadność odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia przez Sąd i przesądzały za jego wstrzymaniem wykonania. Nie było zatem możliwe pozytywne rozpatrzenie przedmiotowego wniosku. Należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia odmownego jak to uczynił Sąd I instancji. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.