II OZ 764/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2877/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Z.J. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 września 2023 r. nr 1629/23 w przedmiocie wstrzymania użytkowania postanawia: 1. oddalić zażalenie, 2. sprostować oczywistą omyłkę pisarską w sentencji i uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2877/23 w ten sposób, że w miejsce daty zaskarżonego postanowienia zamiast "z dnia 25 września 2024 r." wpisać "z dnia 25 września 2023 r."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2877/23, na skutek rozpoznania wniosku Z.J., dalej: "skarżący", odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2877/23 w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 września 2023 r. nr 1629/23 w przedmiocie wstrzymania użytkowania. W uzasadnieniu Sąd przytoczył treść wniosku i doszedł do przekonania, że samo oświadczenie skarżącego, że był chory, co nie zostało poparte zaświadczeniem lekarskim, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminowi. Podobnie argumentacja wskazująca na wykluczenie komunikacyjne nie uzasadnia pozytywnego rozpatrzenia wniosku, ponieważ brak komunikacji publicznej z miejscowości skarżącego nie jest okolicznością nagłą i niespodziewaną. Sąd nie zgodził się także z zarzutem braku pouczenia co do terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wskazując, że w piśmie z 9 maja 2024 r. pouczenie takie zostało zawarte. Wobec powyższego – na podstawie art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.), dalej " p.p.s.a." – Sąd odmówił przywrócenia terminu. Skarżący wniósł zażalenie na wskazane postanowienie domagając się przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. W uzasadnieniu zażalenia wskazał na zły stan zdrowia oraz trudności komunikacyjne i konsekwencje z tym związane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zasadność wniosku przyjmując, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., w dochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej. Okoliczności wskazane we wniosku i powtórzone w zażaleniu nie stanowią podstawy przywrócenia terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i niespodziewanej, niemożliwej do przewidzenia, niedającej się przezwyciężyć. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Przyjmuje się powszechnie, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje wskazanych przez skarżącego okoliczności, w szczególności choroby mającej przewlekły charakter. Odmowne załatwienie wniosku determinuje jednak ocena, że nie wykazał w nim, ani też w rozpoznawanym zażaleniu, aby w otwartym terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wystąpiła nagła i niespodziewania przeszkoda, uniemożliwiająca dokonanie tej czynności procesowej. Wyjaśnienia wymaga, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. zalicza się między innymi chorobę, ale nie każdą, a wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z 24 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 382/17, LEX nr 2328250). Choroba musi mieć charakter niespodziewany, a strona powinna uprawdopodobnić w sposób graniczący z pewnością, że w czasie przewidzianym do dokonania czynności procesowej stan zdrowia uniemożliwiał jej prowadzenie swoich spraw i dokonywanie czynności. Okoliczności wyłączającej brak winy w uchybieniu terminu, co do zasady, nie będzie stanowiła choroba przewlekła, chyba że w danym okresie nastąpiło jej nagłe nasilenie i stan zdrowia uległ pogorszeniu w związku z zaostrzeniem jej objawów (por. postanowienie NSA z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OZ 344/22, LEX nr 3398732). W rozpoznawanej sprawie skarżący tego rodzaju okoliczności, nie uprawdopodobnił. Prawidłowości oceny wniosku pod względem wystąpienia przesłanki braku winy nie niweczy ani podeszły wiek skarżącego, ani argumentacja o braku transportu publicznego z miejscowości skarżącego bowiem nie są to okoliczności nagłe. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem odnośnie braku pouczenia o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie wyroku. Pouczenie takie zostało bowiem zawarte w piśmie z 9 maja 2024 r. doręczonym skarżącemu 27 maja 2024 r. (z.p.o. karta 53). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 156 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji (art. 156 § 3 p.p.s.a.). Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 166 p.p.s.a.). W sentencji i uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt IIV SA/Wa 2877/23, błędnie wskazano datę wydania zaskarżonego postanowienia jako 25 września 2024 r. zamiast 25 września 2023 r. Błędne wskazanie daty wydania zaskarżonego postanowienia było skutkiem oczywistej omyłki pisarskiej, stąd też konieczne było jej sprostowanie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 156 § 1 i 2 w związku z art. 166 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.