II OZ 855/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 370/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr WOP.7721.35.2024.AH w przedmiocie rozbiórki reklamy wolnostojącej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 370/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2024 r. w przedmiocie rozbiórki reklamy wolnostojącej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że G. sp. z o.o. wniosła do sądu administracyjnego skargę na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2024 r. wydaną w przedmiocie rozbiórki reklamy wolnostojącej na działce nr ... przy ul. J. w B. W skardze skarżąca spółka sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że jej realizacja będzie niosła nieodwracalne skutki – istotne i trwałe zmiany w rzeczywistości, których przywrócenie do stanu poprzedniego wywoła stosunkowo wysokie koszty i nakład pracy po stronie skarżącej spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na regulację art. 61 § 3 p.p.s.a. Dalej stwierdzając, że skarżąca spółka uzasadniając wniosek powołała się jedynie na niedookreślone nieodwracalne skutki spowodowane realizacją zaskarżonej decyzji, w tym na niesprecyzowane istotne i trwałe zmiany w rzeczywistości, których "(...) przywrócenie do stanu poprzedniego wywoła stosunkowo wysokie koszty i nakład pracy po stronie spółki.". Owe enigmatyczne uzasadnienie nie odwołuje się do żadnych konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że faktycznie skutki wykonania zaskarżonej decyzji grożą spółce niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wiadomo bowiem jak wysoki koszt spółka poniosłaby w związku z realizacją zaskarżonej decyzji, a także, czy w kontekście obecnej sytuacji majątkowej spółki, koszt ten byłby faktycznie znaczny. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, skarżąca nie uzasadniła również twierdzenia o nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Nie wyjaśniła bowiem z jakich względów ewentualne ponowne posadowienie wolnostojącego nośnika reklamowego na działce nr ... nie będzie możliwe. Co więcej twierdzeniu temu przeczy brzmienie § 3 ust. 1 umowy najmu zawartej dnia 1 marca 2022 r. między spółką, a właścicielem przedmiotowej działki (wynajmującym), z którego wynika, że strony przewidziały możliwość czasowego przestawienia tego nośnika reklamowego na sąsiednią działkę nr 225/4 (również stanowiącą własność wynajmującego) przez skarżącą spółkę i na jej koszt. Zapis ten pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem spółki, jakoby skutki wykonania zaskarżonej decyzji miały być trwałe i nieodwracalne. Skoro bowiem spółka zobowiązała się umownie względem wynajmującego do czasowego przestawienia przedmiotowego nośnika reklamowego w inne miejsce na działce sąsiedniej, a następnie do ponownego jego ustawienia na działce nr ..., oznacza to, że możliwy jest jego demontaż i ponowny montaż. W konsekwencji sąd nie stwierdził, aby skarżąca spółka wykazała zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Końcowo sąd wyjaśnił, że znane jest mu orzecznictwo, w którym przyjmuje się, że rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jednakże w ocenie sądu orzeczenia te nie są adekwatne do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zaskarżony nakaz rozbiórki dotyczy bowiem wolnostojącego nośnika reklamowego, a więc obiektu budowlanego o zdecydowanie prostszej konstrukcji i mniejszych gabarytach aniżeli obiekty budowlane powołane w tych orzeczeniach. Co więcej, w treści skargi spółka kwestionuje ustalenia organu poczynione w kontekście trwałego połączenia owej reklamy z gruntem, tym samym sugerując łatwość jej demontażu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Wojewódzki odmówił udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła G. sp. z o.o. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sprawie, co skutkowało odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszym stanie faktycznym skutkuje wystąpieniem zagrożeń przewidzianych w ww. przepisie, tj. niebezpieczeństwem wyrządzenia znaczącej szkody w postaci kosztów rozbiórki, oraz spowodowanie nieodwracalnych skutków w postaci usunięcia aktualnie istniejących urządzeń należących do Spółki, co skarżący uprawdopodobnił we wniosku. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przedmiotowej sprawie należało zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, że skarżąca nie wykazała okoliczności dających podstawę do uznania, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że spółka wniosła do sądu skargę na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2024 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję z dnia 15 lutego 2024r. Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku, nakazującą skarżącej rozbiórkę reklamy wolnostojącej. Trafnie Sąd Wojewódzki wskazał na ukształtowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej za swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie zasadnie Sąd Wojewódzki przyjął, że powyższa reguła nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, skoro nakaz rozbiórki dotyczy wolnostojącego nośnika reklamowego. Niewątpliwie charakter przedmiotowego obiektu budowlanego sprawia, że ani jego rozbiórka, ani ewentualne ponowne posadowienie w danym miejscu, nie będą wiązać się dla skarżącej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub skutkami trudnymi do odwrócenia. Ponadto słusznie Sąd Wojewódzki wskazał, że skarżąca nie przedstawiła kosztów związanych z realizacją decyzji w kontekście sytuacji majątkowej Spółki, a zatem nie można było uznać, że mogą być to koszty znaczne. Również w zażaleniu podano ogólnikowo koszt rozbiórki i ewentualnego przywrócenia obiektu na kwotę kilkunastu tysięcy złotych, ale bez odniesienia do stanu finansowego i majątkowego Spółki. Zauważyć również trzeba, że za okoliczność wyrządzenia znacznej szkody nie można uznać, podnoszonej przez Spółkę ewentualnej utraty kontrahentów, czy niewykonywanie umów, co może przełożyć się na utratę dochodu przez skarżącą, gdyż nie są to bezpośrednie następstwa kwestionowanej decyzji nakazującej rozbiórkę reklamy wolnostojącej. Wskazane przez skarżącą Spółkę okoliczności wynikają raczej z prowadzonej działalności gospodarczej, a wręcz z osiągania ewentualnych dochodów i strat, co jest ryzykiem przedsiębiorcy i nie stanowi przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt II OZ 666/24). Wobec powyższego należało stwierdzić, że w zażaleniu nie przedstawiono argumentacji, mogącej podważyć ocenę Sądu Wojewódzkiego. Zaakcentować również trzeba, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jak się przyjmuje, nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonywania decyzji przez jej adresata, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego, by nie naprawiło (por. postanowienia NSA z 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OZ 5/20). Z tych wszystkich względów zarówno wniosek, jak też zażalenie, nie zasługiwały na uwzględnienie. W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4