II OZ 91/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 709/17 odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S. M. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie

Pismem z dnia 7 sierpnia 2017 r. S. M. wniósł skargę na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Suwałk z dnia [...] czerwca 2017 r. o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym (wykonania rozbiórki samowolnie wykonanej nadbudowy piętra na budynku zakładu mechaniki pojazdowej) w wysokości 32.843,77 zł W skardze S. M. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca podała, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia doprowadzi do wyrządzenia nieodwracalnych następstw. Podał, że nie ma środków finansowych pozwalających na uiszczenie grzywny, zaciągnięcie zobowiązań finansowych będzie zaś prowadziło do kolejnych kosztów. Zaznaczył, że o ile grzywna może zostać zobowiązanemu zwrócona po wykonaniu obowiązku, to dodatkowe koszty w postaci prowizji, odsetek nie zostaną zwrócone po wykonaniu obowiązku. Nadmienił również, że wstrzymaniu nie sprzeciwia się interes społeczny, gdyż istnienie nadbudowy budynku Zakładu [...] nie narusza żadnego dobra chronionego prawem, ani też bezpieczeństwa postronnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 22 listopada 2017 r. na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem spoczywa przede wszystkim na stronie skarżącej. Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący podniósł, że nie ma środków finansowych pozwalających na uiszczenie grzywny, zaciągnięcie zobowiązań finansowych będzie zaś prowadziło do kolejnych kosztów. Wskazał również, że o ile grzywna może zostać zobowiązanemu zwrócona po wykonaniu obowiązku, to dodatkowe koszty w postaci prowizji, odsetek nie zostaną zwrócone po wykonaniu obowiązku. Zdaniem Sądu, przedstawiona argumentacja jest niewystarczająca do uznania, że wykonanie zaskarżonego postanowienia wywoła skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Dotyczyło więc należności pieniężnej, a tego typu akty administracyjne co do zasady nie wywołują skutku trudnego do odwrócenia. Konieczność zapłacenia przez skarżącego grzywny sama w sobie nie przesądza więc o wystąpieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że skarżący może uniknąć zapłacenia całej kwoty grzywny wykonując egzekwowany obowiązek. W myśl bowiem art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201), w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. S. M. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 22 listopada 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku o wstrzymanie skarżący nie przytoczył żadnych konkretnych okoliczności, które pozwoliłyby Sądowi I instancji na dokonanie ich oceny pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca nie wskazała w czym upatruje możliwości wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków jeśli zaskarżona decyzja zostanie wykonana. Ogólne twierdzenia o negatywnych ekonomicznych skutkach wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny nie są podstawą do wstrzymania tegoż aktu. Dopiero wiarygodne, poparte dokumentami źródłowymi przedstawienie aktualnej sytuacji majątkowej i osobistej skarżącej pozwoliłoby ocenić czy wykonanie nakazu uiszczenia grzywny spowoduje dla niej znaczną szkodę, czy też trudne do odwrócenia skutki. Bez właściwego uzasadnienia wysuwanych twierdzeń nie jest możliwe przyjęcie, że zagrożenia z art. 61 § 3 p.p.s.a. faktycznie będą miały miejsce. Oczywiście Sąd dokonując oceny wystąpienia przesłanek wstrzymania ma obowiązek wziąć pod uwagę okoliczności sprawy wynikające z akt ale to nie zwalnia wnioskodawcy z przedstawienia argumentacji na poparcie złożonego wniosku. Na marginesie wyjaśnić należy, że skarżący może w każdym czasie zwolnić się z obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia, spełniając obowiązek, któremu zaniechał. Wykonanie tego obowiązku uczyni bezprzedmiotowym nałożenie grzywny w celu przymuszenia i zaskarżone postanowienie utraci podstawy prawne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma zagrożenia dla strony, że skutki wykonanego postanowienia nie będą mogły być odwrócone w przypadku uwzględnienia skargi. Uiszczenie grzywny, jako niezasadne będzie mogło być wówczas zwrócone. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.