II OZ 914/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 115/24 odrzucające zażalenie K. P. na postanowienie tego Sądu z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 115/24, utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 115/24, odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2023 r., nr 1944/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 115/24, odrzucił zażalenie K. P. na postanowienie tego Sądu z 19 września 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 8 lipca 2024 r., odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Sąd wskazał, że w aktualnym stanie prawnym w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", nie zdecydowano o dopuszczalności złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu stanowi o tym wprost art. 260 § 2 p.p.s,a., z którego wynika, że postanowienie sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie. Dlatego też Sąd wniesione przez K. P. zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 września 2024 r. odrzucił w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uznając je za niedopuszczalne. Wspólnym pismem zażalenia na powyższe postanowienie złożyły K. P. i D. K., wskazując na zasadność przyznania prawa pomocy oraz wady postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia środków odwoławczych od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś, ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej, dlatego też rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego należy uznać za odpowiadające prawu. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić. Natomiast zażalenie wniesione przez D. K. podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D. K. nie była adresatką postanowienia z 6 listopada 2024 r., jego adresatką była wyłącznie K. P.. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.