II OZ 928/24

Dnia 29 stycznia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 573/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 15 maja 2024 r. nr WIN-II.7840.4.25.2024 WO w przedmiocie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 19 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 573/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Olsztynie odmówił J.S. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Wojewody Warmińsko- Mazurskiego z 15 maja 2024 r. nr WIN-II.7840.4.25.2024 WO, w przedmiocie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielenia pozwolenia na budowę, wydanej w postępowaniu wznowieniowym. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że J.S. (dalej jako: skarżący), wniósł do WSA w Olsztynie skargę na w/w decyzję. Na rozprawie przed sądem wojewódzkim w dniu 14 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentował, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje szkodę w postaci konieczności poniesienia wydatków po stronie inwestora, gminy i właściciela gruntu na przywrócenie terenu – zajętych na inwestycje działek – do stanu sprzed rozpoczęcia budowy oraz doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków polegających na zaburzeniu walorów kulturowych, krajobrazowych i przyrodniczych terenu oraz spowoduje rozpoczęcie budowy na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej z rażącymi wadami prawnymi. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie jest decyzją podlegającą wykonaniu. W konsekwencji nie można wstrzymać jej wykonania. Decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, po wznowieniu postępowania, która odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, nie przyznaje uprawnień, ani nie nakłada na stronę żadnego obowiązku, nie powoduje więc bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935, Ppsa). W konsekwencji sąd oddalił wniosek skarżącego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J.S., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, względnie jego uchylenie w całości. Skarżący wskazał, że przesłanki wstrzymania wykonania aktu, w postaci istniejącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zostały przedstawione we wniosku z 13 listopada 2024 r. , a są to : 1) konieczność poniesienia wydatków po stronie inwestora, Gminy i właściciela gruntu na przywrócenie terenu – zajętych na inwestycję działek – do stanu sprzed rozpoczęcia budowy w związku z obowiązującym zakazem realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na terenie Obszaru Ochronnego Doliny [...], a także 2) doprowadzenie do następujących, trudnych do odwrócenia skutków: a) zaburzenia walorów kulturowych, krajobrazowych i przyrodniczych terenu, w przypadku rozpoczęcia inwestycji, b) rozpoczęcia budowy na podstawie decyzji Wójta Gminy Gietrzwałd nr 1 DŚ/2023 o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 16 stycznia 2023 r. wydanej w sprawie RRG.6220.6.2022 z rażącymi wadami prawnymi, co czyni ją nieważną z mocy prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że na podstawie ww. przepisu wstrzymaniu mogą podlegać akty administracyjne, które nadają się do wstrzymania, tj. takie, które tworzą dla stron postępowania określone prawa i obowiązki. Jednak w tej sprawie objęta przedmiotowym wnioskiem i zaskarżona decyzja Wojewody Warmińsko-Mazurskiego nie nakłada na kogokolwiek żadnych praw i obowiązków, ponieważ ma charakter odmowny. Takie zaś rozstrzygnięcie ze swojej istoty nie nadaje się do wstrzymania. Nie wywołuje takich skutków, które mogłyby podlegać wstrzymaniu (por. postanowienia NSA: z 19 grudnia 2017 r. II OZ 1561/17, z 7 kwietnia 2016 r., II OZ 348/16; z 29 stycznia 2016 r., II OZ 76/16). Oznacza to, że w okolicznościach tej sprawy uwzględnienie przedmiotowego wniosku, a nawet ewentualne uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji nie może wywołać skutku w postaci "obowiązkowości" wstrzymania robót budowlanych przy realizowanej inwestycji. W tym miejscu należy skarżącemu wyjaśnić, że zaskarżona decyzja dotyczyła nie oceny legalności udzielonego pozwolenia, lecz tego, czy w postępowaniu wznowieniowym skarżącemu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Przedstawiona powyżej ocena ma decydujący wpływ dla stwierdzenia, że przedmiotowe zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Odnosząc się do argumentacji wywiedzionej wcześniej we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i w rozpatrywanym obecnie zażaleniu, wskazać należy, że to inwestor – L. Sp. z o.o. sp. k. z/s w J. realizując inwestycję na mocy decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji, gdy decyzja ta jest przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, podejmuje ryzyko, że w razie wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego zobowiązany będzie do wykonania nakazów organów nadzoru budowlanego mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a ewentualnie nawet do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, oddalił zażalenie.