II OZ 942/26

Dnia 17 września 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, , , po rozpoznaniu w dniu 17 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Łd 256/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi P. K. i A. K. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 22 stycznia 2026 r., nr 17/2026 w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektonicznego budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił wniosek skarżących (właścicieli działki nr [...]) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 21 października 2025 r., 614/2025, którą zatwierdzono projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielono R. M. pozwolenia na budowę obejmującego budowę: budynku rekreacji indywidualnej (budynek B), budowę instalacji wodociągowej z własnego, indywidualnego ujęcia wody, instalacji kanalizacji sanitarnej wraz z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, instalacji zbiornikowej z podziemnym zbiornikiem o poj. 2700 litr. na gaz płynny, wewnętrznej instalacji gazu oraz instalacji elektroenergetycznych, na działce o nr ewid. [...], w miejscowości [...], obr. [...], gm. D.. Zażalenie na postanowienie złożył skarżący, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie zaskarżonej decyzji i ww. decyzji Starosty [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw. W zażaleniu sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia: 1) art. 61 § 3 p.p.s.a. przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...], w sytuacji gdy z załączonych do skargi dokumentów, tj. a) decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 16 września 2025 r., nr 250/2025, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 15 lipca 2025 r., nr 408/2024, wnoszącą sprzeciw w sprawie budowy bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe – szamba betonowego, jednokomorowego o pojemności 10 m3 na działce nr ewid. [...], w miejscowości [...], obręb [...], gmina D.; b) decyzji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarządu Zlewni w [...] z dnia 17 listopada 2025 r., znak: PS.ZUZ.4200.4.2025.TI, którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Nadzoru Wodnego Wód Polskich w [...] z dnia 27 sierpnia 2025 r., nr 1/2025, wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia wodnoprawnego w przedmiocie wykonania urządzenia wodnego służącego do wprowadzania doziemi ścieków oczyszczonych w przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr ewid. [...], w miejscowości [...], obręb [...], gmina D., wynika, że skarżący, z uwagi na planowaną i rozpoczętą już budowę na działkach o nr ewid. [...], [...] i [...] w miejscowości [...], zostali w znacznym zakresie pozbawieni możliwości przyłączenia działki do mediów i wybudowania kanalizacji, a zatem uniemożliwiono nam zagospodarowanie i korzystanie z nieruchomości w sposób przez nas planowany, co stanowi nie tylko niebezpieczeństwo, a realną, rzeczywistą, aktualną i konkretną sytuację wyrządzającą szkodę znacznych rozmiarów; 2) art. 61 § 3 p.p.s.a. przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...], w sytuacji gdy z załączonych do skargi ww. dokumentów wynika, że skarżący z uwagi na planowaną i rozpoczętą już budowę na działkach o nr ewid. [...], [...] i [...] w miejscowości [...], zostali w znacznym zakresie pozbawieni możliwości przyłączenia działki do mediów i wybudowania kanalizacji, co w konsekwencji znacznie wpływa w sposób negatywny na potencjał inwestycyjny działki i z dużym prawdopodobieństwem obniża zainteresowanie działką na rynku wtórnym, co stanowi niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej i nieabstrakcyjnej szkody; 3) art. 61 § 3 p.p.s.a. przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...], w sytuacji gdy z okoliczności sprawy, a także z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wynika, że dalsze wykonywanie decyzji i prowadzenie robót budowlanych na działkach o nr ewid. [...], [...] i [...] w miejscowości [...] zagraża spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, bowiem ich odwrócenie musiałoby się wiązać z długotrwałymi pracami inwestora i jego ogromnym nakładem pieniężnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Mając powyższe na uwadze zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przed dokonaniem kontroli legalności tej decyzji. Oceny tej nie zmienia także argumentacja przedstawiona w zażaleniu. Nie wystarczy bowiem samo wskazanie na okoliczności faktyczne związane z realizacją budowy, w tym studni wierconej w odległości 5,5, m od granicy działki należącej do skarżących. Są to zasadniczo normalne skutki związane z realizacją procesu inwestycyjnego. W tym miejscu należy skarżącemu wskazać, że realizacja inwestycji może powodować dopuszczalne prawem oddziaływanie na tereny sąsiednie, co ma swoje źródło w konstytucyjnym systemie ochrony prawa własności. "Prawo własności" nie jest bowiem prawem absolutnym. Poza tym kwestia negatywnego wpływu realizacji inwestycji na nieruchomość skarżącego stanowi zagadnienie merytoryczne, które aktualnie może być rozpoznawane przez Sąd Administracyjny w granicach zarzutów sformułowanych w skardze. Oceny tej nie zmienia to, że faktycznie, budowa zbiornika bezodpływowego na nieczystości i studni na nieruchomości podlega rygorystycznym przepisom techniczno-budowlanym, głównie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), które określają minimalne odległości usytuowania tych obiektów od granic działki, budynków oraz innych obiektów budowlanych, ze względu na ochronę wód gruntowych oraz zapewnienia higieny i zdrowia użytkowników. Nie mają jednak racji skarżący, że sam fakt wykonania kwestionowanej decyzji przed rozpoznaniem skargi uniemożliwi im zagospodarowanie i korzystanie z własnej nieruchomości. Sąd I instancji niewadliwie wskazał, że ograniczenia związane z budową zbiornika na nieczystości lub przydomowej oczyszczalni ścieków nie obejmują całej powierzchni działki skarżących. Sporna inwestycja wprowadza jedynie ograniczenia w zakresie lokalizacji przydomowej oczyszczalni ścieków oraz zbiornika na nieczystości na części działki nr [...], bynajmniej nie blokuje budowy takich obiektów budowlanych całkowicie. Jak zaś wynika z akt sprawy działka skarżących jest znacznych rozmiarów. Wobec tego nie sposób uznać, że przez realizację spornej inwestycji przed rozpoznaniem skargi skarżący nie będą w stanie wykorzystać potencjału całej swojej nieruchomości. Dodatkowo takie ustalenie w rzeczywistości mogłoby stanowić nieuprawniony przedsąd przed dokonaniem sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Do odmiennych wniosków nie prowadzą dwie wskazane w zażaleniu decyzje, tj. Wojewody Łódzkiego oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. A mianowicie, wskazywana decyzja Wojewody dotyczy ograniczeń dla trenów sąsiednich, tj. działek nr [...] i [...], jakie miałaby powodować planowana inwestycja na działce nr [...], a nie – wzajemnych relacji pomiędzy działką nr [...], a działką skarżących nr [...]; zaś decyzja Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie to wynik braku należytego uzupełnienia zgłoszenia w zakreślonym przez organ terminie. Nie sposób także mówić o trudnych do odwrócenia skutkach wywołanych zaskarżoną decyzją. Wykonywanie robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji, lecz przed jej uprawomocnieniem odbywa się na ryzyko i koszt inwestora. Jeśli w wyniku kontroli sądowej podważona zostanie legalność zaskarżonej decyzji i decyzja o pozwoleniu na budowę zostanie uchylona, to wszystkie konsekwencje z tym związane obciążać będą inwestora. Zobowiązany będzie pokryć koszty związane z przywróceniem do stanu poprzedniego działki nr [...], istnieją także środki prawne pozwalające wymusić ewentualną rozbiórkę lub zlecić jej wykonanie na koszt inwestora. Powyższą ocenę potwierdzają inne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w tożsamych sprawach także dotyczących nieruchomości skarżących (patrz postanowienia NSA z 24 marca 2026 r. o sygn. akt: II OZ 276/26, II OZ 277/26, II OZ 278/26). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.