II SA/Bd 601/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Tyliński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie rejestracji przyczepy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia [...] r. Starosta Powiatowy we W. odmówił rejestracji przyczepy samochodowej marki Agro PS 208.06 nr VIN: [...] rok produkcji 1985. Organ podał w uzasadnieniu decyzji, że wnioskiem z dnia 07 lutego 2014r. M. S. – zwany dalej skarżącym zwrócił się o rejestrację przedmiotowej przyczepy załączając do wniosku odpisy dokumentów poświadczone przez notariusza za zgodność odpisu z okazanym dokumentem tj. dowodu rejestracyjnego nr [...], zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] dokumenty potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia OC, tablicę rejestracyjną nr [...] oraz faktury nr [...], umowy zakupu z dnia 30 grudnia 1991r., protokołu zdawczo odbiorczego z 04 grudnia 1991r. oraz protokołu zdawczo odbiorczego maszyn i urządzeń stanowiących aport rzeczowy. Organ powołał się na art. 72 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1137 z późn. zm.) zgodnie, z którym rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu oraz na § 4 ust. 1 pkt. 2 i 2 a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. ( t.j. Dz.U. z 2007r. Nr 186, poz. 1322 z późn. zm. - zwanej dalej rozporządzeniem ) - w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, z którego wynika, że do wniosku o rejestrację należy dołączyć wszystkie kolejne dokumenty dotyczące przeniesienia własności w przypadku, gdy dowód rejestracyjny jest wystawiony na inny podmiot niż wystawca faktury czy umowy. Organ zakwestionował też możliwość przedłożenia uwierzytelnionych kopii gdyż nie zawierają cech ich uwierzytelnienia a nadto uwierzytelnione kopie mogą być przedłożone tylko w przypadku zakupu od przedsiębiorcy prowadzącego działalność obrotu pojazdami. Organ wskazał również, iż na wezwanie strona przedstawiła dokumenty na podstawie, których powstały wcześniej złożone notarialne odpisy. Organ stwierdził, iż dostarczone dokumenty wykazują przejście własności pomiędzy P. S. P. "D.-N." sp. z o.o. z siedzibą w M. G. a skarżącym. Natomiast skarżący nie udokumentował w ocenie organu przejścia własności przedmiotowej przyczepy pomiędzy T. P. P. Sp. z o.o. a P. S. P. "D.-N." Sp. z o.o. z siedzibą w M. G., co stanowiło przeszkodę do rejestracji. Od tej decyzji skarżący w odwołaniu podniósł, iż do wniosku załączył wszystkie wymagane dokumenty i nie może zgodzić się z decyzją odmowną. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (SKO) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO podało, że skarżący przedstawił w oryginale wszystkie wymagane dokumenty stwierdzające przejście własności pojazdu z D.-N." Sp. z o.o. z siedzibą w M. G. na rzecz strony. Jak wynika jednak ze znajdującego się w aktach sprawy dowodu rejestracyjnego dołączonego do wniosku dotyczącego rejestracji przyczepy samochodowej o numerze rejestracyjnym [...] rejestracja przyczepy wskazanej w tym dowodzie była na rzecz T. P. P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. G.. Zdaniem SKO, jeżeli wnioskodawca domaga się zarejestrowania pojazdu winien również wykazać dokumentem przejście własności z T. P. P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. G. na D.-N." Sp. z o.o. z siedzibą w M. G., co wyraźnie wynika z powołanego § 4 ust. 2 rozporządzenia. Na tę okoliczność skarżący przedstawił jedynie protokół zdawczo odbiorczy maszyn i urządzeń stanowiących aport rzeczowy a w oświadczeniu z dnia 07 lutego 2014 r. podał, iż nie jest w stanie przedstawić innych dokumentów własności pojazdu z powodu likwidacji firmy, na którą figuruje dowód rejestracyjny. Organ zakwestionował powyższy protokół zdawczo odbiorczy z powodu braku określenia danych identyfikujących poszczególne pojazdy w zakresie numeru, VIN. W tym zakresie SKO podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, ponieważ w jego ocenie opisany protokół zdawczo odbiorczy maszyn i urządzeń zawiera wykaz wielu przyczep skrzyniowych bez wskazania żadnych cech identyfikujących te przyczepy. Podany jest tylko numer inwentarzowy stosowany przez podmiot przekazujący. Tego rodzaju dane nie pozwalają na uznanie takiego dokumentu, jako potwierdzającego przejście własności przedmiotowej przyczepy z T. P. P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. G. na rzecz D.-N." Sp. z o.o. z siedzibą w M. G.. Indywidualizacja określonego pojazdu umożliwia stwierdzenie, czy dokumenty potwierdzające nabycie prawa własności pojazdu dotyczą konkretnie oznaczonego pojazdu. Jeśli pojazd pozbawiony jest cech go identyfikujących czy też umowa przeniesienia własności nie wskazuje cech identyfikujących pojazd to niemożliwa jest weryfikacja tego czy przedłożone organowi administracji dokumenty faktycznie potwierdzają prawo własności. Dokumentów takich nie można traktować jako dowodu własności pojazdu. Z tej przyczyny uzasadniona jest dokonana odmowa rejestracji samochodu, wobec niespełnienia przesłanki określonej art. 72 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (vide Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2006 r. III SA/Gd 442/2006LexPolonica nr 2304837). Ponadto SKO wskazało, że wskazany protokół nie jest oryginałem dokumentu a więc i z tego powodu nie mógłby stanowić podstawy dla ustalenia prawa własności przedmiotowej przyczepy. Sytuacji nie zmienia również przedstawienie odpisu tego dokumentu z uwagi na treść § 4 ust. 2 litera "a" i brak możliwości przedstawienia uwierzytelnionego odpisu w innych przypadkach a także z powodu tego, iż przedstawiony dokument nie spełnia wymogu odpisu uwierzytelnionego, gdyż jest jedynie stwierdzeniem zgodności odpisu z okazanym dokumentem. Na potwierdzenie powyższego SKO powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy – skarżący wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów: prawa materialnego poprzez przyjęcie, iż protokół zdawczo-odbiorczy sporządzony przy wnoszeniu aportu do spółki kapitałowej, powinien zawierać numer VIN przyczepy, podczas gdy żadne przepisy nie regulują jak szczegółowo powinien być opisany przedmiot aportu, tym bardziej nie zobowiązują do wskazania numeru VIN w protokole, prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77, art. 75, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia i zbadania materiału dowodowego i oparciu się wyłącznie o dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę w sytuacji, gdy okoliczności sprawy budziły wątpliwości organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ wydając decyzję oparł się wyłącznie na dokumentach przedstawionych przez stronę, nie wykazując aktywności w wyjaśnieniu wątpliwości jakie wyłoniły się na ich tle, stwierdził natomiast w uzasadnieniu decyzji, co następnie powtórzył organ odwoławczy, iż dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę nie rozstrzygają wątpliwości odnośnie przejścia prawa własności przedmiotowej przyczepy pomiędzy podmiotem wpisanym w dowodzie rejestracyjnym a podmiotem, od którego ową przyczepę nabył wnioskodawca. Ponadto wskazał, iż rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2007 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, na które powołują się organy obu instancji jako podstawę wydanych rozstrzygnięć w § 4 wymienia jakie dokumenty mogą stanowić dowód własności pojazdu, z uwagi jednak na zawarte w swej treści sformułowanie "w szczególności", nie można tego wyliczenia traktować jako katalog zamknięty. Poza tym zaznaczył, że przedmiotowa przyczepa stanowiła aport. W aktach znajdujących się w Krajowym Rejestrze Sądowym w Poznaniu o numerze [...] prowadzonych dla spółki T. P. P. Spółka z o.o. z siedzibą w M. G. oraz o numerze KRS [...] prowadzonych dla K. I. "A.-F." Spółka z o.o. z siedzibą w P., które to konsorcjum działało wcześniej pod firmą P. S. P. "D.-N." Sp. z o.o. znajdują się dokumenty, z których wprost wynika, iż wszelkie mienie ruchome będące własnością pierwszej z wymienionych spółek zostaje przeniesione jako aport na rzecz nowo powstałej spółki P. S. P. B. D. "D.-K." Sp. z o.o., którego nazwę zmieniono na P. S. P. "D.-N." Sp. z o.o. uzyskując w zamian udziały w owej spółce. W aktach o numerze KRS nr [...] znajduje się akt notarialny z dnia 12 grudnia 1989 r., będący umową spółki, z którego jednoznacznie wynika, iż T. P. P. Sp. z o.o. staje się wspólnikiem nowo powstałej spółki, w zamian za aport, wymieniony w załączniku nr 2 do umowy spółki, które to dokumenty załączył do skargi. Wskazany załącznik stanowi wykaz maszyn będących własnością T. P. P. Sp. z o.o., które mocą umowy spółki stają się własnością nowo powstałej spółki, która następnie w dniu 9 stycznia 1990 r. zmieniła swoją nazwę na P. S. P. "D.-N." Sp. z o.o. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie organ administracji odmówił dokonania rejestracji przyczepy samochodowej na tej podstawie, że postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło ciągłości własności przedstawionego do rejestracji pojazdu. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się na podstawie dokumentów enumeratywnie wymienionych w pkt 1 - 9, a w szczególności: 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5; 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane; 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego; 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; Stosownie zaś do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dożywocie; 5) faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu; 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. Powyższe unormowania wskazują, że żądanie przez organ przedstawienia wszelkich dokumentów potwierdzających fakt przeniesienia własności pojazdu następuje wówczas, gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestrację są niezgodne z danymi właściciela zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, jeżeli była wydana. W rozpoznawanej sprawie skarżący dołączył do wniosku o rejestrację pojazdu wszystkie wymagane przez wskazane wyżej przepisy dokumenty, w tym m.in. dowód własności w postaci umowy sprzedaży z dnia 30 grudnia 1991 r. zawartej pomiędzy P. S. P. "D.-N." sp. z o.o. z siedzibą w K. a skarżącym oraz fakturę nr [...] z dnia 30 grudnia 1991 r. Prawidłowość tych dokumentów nie została zakwestionowana przez organ. Organy nie wykazały również aby zbywca przedmiotowego pojazdu, P. S. P. "D.-N." sp. z o.o. z siedzibą w M. G. nie było jego właścicielem. Brak jest również jakichkolwiek wiadomości o toczącym się postępowaniu karnym w sprawie przedmiotowej przyczepy i nie pojawiła się żadna osoba trzecia, która rościłaby sobie do niej prawo. W umowie z dnia 30 grudnia 1991 r. zawarto zapis, że ,,T. P. P. przeniosło na rzecz P. "D.-N." przyczepę ,,Agro" nr rej. [...] protokołem zdawczo – odbiorczym jako aport rzeczowy (protokół - ksero w załączeniu) Przedsiębiorstwo nasze nie dokonało wymiany dowodu rejestracyjnego". Z powyższego zapisu wynika, że w związku ze zmianą właściciela przyczepy wymiana dowodu rejestracyjnego spoczywała na P. "D.-N.", które tego nie uczyniło. W ocenie Sądu wobec niepodważenia prawdziwości tytułu własności osoby wnioskującej o rejestrację pojazdu, nie występują okoliczności przewidziane w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r., umożliwiające organowi ustalanie przeniesienia własności na podstawie wszelkich dokumentów. W ocenie Sądu sam fakt, że w okolicznościach konkretnej sprawy, organ nie jest w stanie ustalić wszystkich właścicieli danego pojazdu, nie może skutkować odmową jego zarejestrowania. Zdaniem Sądu organy odnośnie rejestracji przedmiotowej przyczepy nie wzięły pod uwagę cytowanego powyżej zapisu umowy z dnia 30 grudnia 1991 r. Brak wymiany dowodu rejestracyjnego przez nabywcę tj. P. "D.-N." jest niewątpliwie niedopełnieniem obowiązku spoczywającego na tym podmiocie. Jednakże nie może odpowiedzialności z tego tytułu ponosić obecny właściciel. Tym bardziej, że od zawarcia umowy sprzedaży upłynęło ponad 20 lat. Skoro w myśl art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, to taka regulacja oznacza, że już w chwili składania wniosku o rejestrację kwestia prawa własności musi być rozstrzygnięta (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. I OSK 1415/10). Zdaniem składu orzekającego kwestia prawa własności jest w niniejszej sprawie należycie udokumentowana, w sytuacji gdy skarżący przedstawił dowód własności w postaci umowy sprzedaży, a z akt sprawy nie wynika aby jego prawo własności było przez kogokolwiek kwestionowane. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji, uwzględni wskazane wyżej uwagi Sądu w zakresie ustalenia prawa własności pojazdu, a następnie dokona ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w aspekcie przesłanek przewidzianych w art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisach wykonawczych rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji pojazdów. Organ winien wziąć pod uwagę ponadto załącznik nr 2 stanowiący wykaz maszyn i urządzeń T. P. P. Sp. z o.o. jako aport rzeczowy do P. S. P. B. D. "D.-K." Sp. z o.o., które mocą umowy spółki z dnia 12 grudnia 1989 r., stały się własnością nowo powstałej spółki. Dane wskazane w powyższych dokumentach tj. w oświadczeniu do umowy z 1991 r. wraz z protokołem z dnia 4 grudnia 1991 r. oraz załącznik nr 2 do umowy z dnia 12 grudnia 1989 r. pozwolą organom na zidentyfikowanie przedmiotowej przyczepy. Wymienione naruszenie prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 1 pkt 1 i art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Ponieważ uchybienia te dotyczą także rozstrzygnięcia organu I instancji, Sąd uznał za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy uchylenie także, w oparciu o art. 135 p.p.s.a., decyzji tego organu z dnia [...] r. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a. O kosztach, na które złożył się wpis w kwocie 200 zł orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.