II SA/Bk 58/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 20 czerwca 2025 r. nr 406.190/E-13/25/25 w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych i prawnych. Decyzją z 24 kwietnia 2025r. (nr PS.5026.1.5.2025) Burmistrz Suchowoli po ponownym rozpoznaniu sprawy ustalił wobec M. J. opłatę za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej "S." w G. za okres od 1 stycznia 2025r. do 31 marca 2025r. w wysokości po 353,50 zł miesięcznie tj. w kwocie odpowiadającej 70% zasiłku okresowego skarżącej wynoszącego 505 zł miesięcznie. W odwołaniu od tej decyzji M. J. podniosła, że zasiłek okresowy nie jest dochodem w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej a zatem nie powinna być z niego potrącana opłata za pobyt w placówce. Decyzją z 20 czerwca 2025r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku po rozpoznaniu odwołania skarżącej orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W podstawie materialnoprawnej podjętej decyzji Kolegium powołało przepisy art. 59 ust.1, 60 ust.1, 61 ust.1 pkt 1 i 62 ust.1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji natomiast Kolegium podało, że odwołująca się została skierowana do Domu Pomocy Społecznej "S." w G. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Sokółce z 6 marca 2024r. sygn. [...] i przebywa w nim od 8 sierpnia 2024r. Zaistniały więc przesłanki do ustalenia odpłatności za jej pobyt w DPS w wysokości przewidzianej w art. 61 ust.2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej tj. w wysokości 70% dochodu mieszkańca placówki. Dochodem strony jest zasiłek okresowy w kwocie 505 zł miesięcznej a zatem oplata należna wynosi 353,50 zł miesięcznie. Kolegium wskazało, że średni miesięczny koszt utrzymania w DPS "S." w G. w okresie od 1 stycznia 2025r. do 28 lutego 2025r. wynosił 6 625,00 zł a od 1 marca 2025r. wynosi 6 889,84 zł. Odnosząc się do zarzutu odwołania Kolegium wskazało na definicję dochodu zamieszczoną w art. 8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej oraz podkreśliło, że zasiłek okresowy nie został ustawowo wyłączony z dochodów zaliczanych do dochodu strony, co wynika wprost z art. 8 ust.4 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium nadmieniło, że w ponownie przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu zapewniono stronie czynny udział. W nawiązaniu do zarzutów strony dotyczących braku zapewnienia przez placówkę wielu artykułów codziennego użytku oraz do zawyżonego ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca placówki, Kolegium wskazało, że średni koszt utrzymania mieszkańca DPS jest ustalany zarządzeniem Marszalka Województwa Podlaskiego oraz dodało, że uwagi co do sposobu gospodarowania przez dyrekcję DPS przyznanymi środkami na utrzymanie placówki, powinny być kierowane do dyrekcji DPS. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną M. J. podtrzymała zarzut odwołania, że zasiłek okresowy nie jest dochodem w świetle definicji z ustawy o pomocy społecznej. Podniosła, ze decyzja ją krzywdzi i znacząco narusza jej interes prawny. Jej zdaniem powinna dysponować dochodem nie mniejszym niż 50 % dochodu dla osoby samotnie gospodarującej a organ pozostawił do jej dyspozycji jedynie 30 % kwoty zasiłku okresowego. Stwierdziła, że udzielenie jej pomocy finansowej w wysokości 151,50 zł miesięcznie jest upokarzające. Wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i pozostawienie do jej dyspozycji całej kwoty zasiłku okresowego tj. 505 złotych miesięczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu. Sąd administracyjny kontroluje wyłącznie legalność zaskarżonych aktów organów administracji publicznej to jest ich zgodność z przepisami prawa materialnego oraz ich wydanie po przeprowadzeniu procedury administracyjnej bez naruszenia zasad i przepisów tej procedury. Wyeliminowanie przy tym przez sąd zaskarżonego aktu następuje po stwierdzeniu naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej jako P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia przez sąd, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadami kwalifikowanymi określonymi w art. 156 K.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji albo wydanie decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 par 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a.). Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i wydana została w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu albowiem uchybienia proceduralne towarzyszące decyzji wydanej po raz pierwszy tj. z dnia 14 stycznia 2025r. zostały po decyzji kasacyjnej SKO w Białymstoku z dnia 7 marca 2025r. wyeliminowane i druga decyzja organu I instancji z 24 kwietnia 2025r. została wydana przy zagwarantowaniu skarżącej możliwości realizacji praw strony postępowania. Przepisy prawa materialnego regulujące kwestie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej zawarte są w ustawie o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 60 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania w danej placówce. Zgodnie z Zarządzeniem Nr 178/2023 Marszałka Województwa Podlaskiego z 24 listopada 2023r. średni miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej "S." w G. w okresie od 1 stycznia 2025r. do 28 lutego 2025r. ustalony został na kwotę 6 625,00 złotych. Stosownie do art. 61 ust.1 pkt 1-3 ustawy o pomocy społecznej, do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej obowiązani są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi; 3)gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 ustawy, nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Zgodnie z art. 61 ust.2 pkt 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, ponoszona przez mieszkańca domu pomocy społecznej opłata stanowi nie więcej niż 70% jego dochodu. A zatem skarżąca jako mieszkaniec domu pomocy społecznej z mocy ustawy o pomocy społecznej zobowiązana jest wnosić opłatę za swój pobyt w placówce w wysokości 70% własnego dochodu. Zgodnie z art. 8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o: 1)miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2)składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w przepisach; 3)kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Natomiast w art. 8 ust.4 ustawy o pomocy społecznej wymienione zostały enumeratywnie przypadki dochodów, które nie zostały zaliczone do sumowanego dochodu miesięcznego ustalanego zgodnie z art. 8 ust.3 ustawy, między innymi jednorazowe świadczenia socjalne, zasiłek celowy, pomoc materialna mająca charakter socjalny lub motywacyjny przyznawana na podstawie przepisów o systemie oświaty. Zasiłek okresowy nie został wymieniony jako dochód wyłączony z dochodu strony a co za tym idzie z kwoty tego zasiłku powinna być potrącana należność mieszkańca domu pomocy społecznej za pobyt w placówce. Bezwzględny charakter powołanych przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji i prawidłowo w sprawie zastosowanych oraz niedopuszczalność stosowania przez sąd administracyjny innych niż kryterium legalności, kryteriów kontroli decyzji, nie pozwala na uwzględnienie skargi. Ani bowiem okoliczność pozostawienia do dyspozycji skarżącej, po potrąceniu 70% zasiłku okresowego na opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, bardzo niskiej kwoty ani uwagi strony do zarządzania placówką, nie są okolicznościami, które mogą prowadzić do podważenia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z tych przyczyn skargę Sąd oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Małgorzata Roleder Elżbieta Trykoszko Marek Leszczyński