II SA/Bk 7/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku z dnia 29 lipca 2025 r. nr WZON.9534.1.16670.2024. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia uchyla zaskarżone postanowienie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lipca 2025r. nr WZON.9634.1.16670.2024 Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku (dalej w skrócie: "WZON"), na podstawie art. 6b5 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024r. poz. 572, dalej w skrócie: "ustawa") oraz art. 58 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a., odmówił W. C. (dalej powoływanej jako: "Skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wydanej przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku w dniu 25 marca 2025r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: W dniu 16 października 2024 r. Skarżąca, reprezentowana przez córkę A. D. (pełnomocnictwo w aktach), złożyła do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Decyzją z dnia 25 marca 2025r. nr 20/0116257/2024/1 Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku ustalił na rzez Skarżącej poziom potrzeby wsparcia od dnia złożenia wniosku wyrażony w wartości punktowej w skali 0-100 – na 76 punktów. Powyższa decyzja została wysłana na adres pełnomocnika Skarżącej, tj. A. D.: ul. [...] Białystok. Przesyłka, po dwukrotnym awizowaniu w dniu 29 kwietnia 2025r. i 7 maja 2025r. została zwrócona nadawcy, do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku, ze skutkiem doręczenia w dniu 14 maja 2025r. W dniu 10 czerwca 2025r. pełnomocnik Skarżącej złożyła podanie do organu o możliwość odbioru decyzji osobiście w sprawie jej ojca: F. C. z prośbą o telefoniczne powiadomienie kiedy decyzja będzie gotowa. Jednocześnie w tym samym piśmie Skarżąca zwróciła się o możliwość odebrania osobiście decyzji w sprawie jej mamy – W. C. W dniu 17 czerwca 2025r. pełnomocnik Skarżącej odebrała kopię decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia z 25 marca 2025r. W dniu 8 lipca 2025r. pełnomocnik Skarżącej zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentując, że do dnia dzisiejszego nie został jej wręczony oryginał decyzji z 25 marca 2025r. Wyjaśniła, że w sprawie ojca F. C. decyzja ustalająca poziom wsparcia została przyniesiona do domu przez listonosza i odebrana przez jej mamą W. C. Natomiast w przypadku decyzji W. C. listonosz Poczty Polskiej nie zostawił ani razu awiza w skrzynce, ani nie zaszedł do mieszkania pod adresem: ul. [...] Białystok, pod którym przebywają na stałe jej rodzice jako że są osobami niepełnosprawnymi. Wyjaśniła, że o awizowaniu ww. decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 10 czerwca 2025r. w sekretariacie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku, gdzie złożyła wniosek o odbiór osobisty decyzji mamy: W. C. i decyzji odwoławczej ojca F. W tym dniu, jak podkreśliła, nie wydano jej żadnej decyzji, dopiero w dniu 17 czerwca 2025r. wręczono jej decyzję dotyczącą ojca i kserokopię decyzji w sprawie mamy W. C., wyjaśniając, że utraciła już prawo do odwołania od tej decyzji z uwagi na nieodebranie jej z poczty. Dalej pełnomocnik Skarżącej zaakcentowała, że nie miała od razu świadomości prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w związku z zaistniałymi okolicznościami, ze strony nierzetelności Poczty Polskiej i błędnej informacji ze strony sekretariatu WZON, który poinformował ją w trakcie rozmowy telefonicznej, że nie ma jeszcze decyzji w sprawie, podczas gdy decyzja taka był już w doręczeniu. Na tej podstawie pełnomocnik Skarżącej wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy, a wyłączną winę ponosi Poczta Polska i sekretariat WZDON. Do wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik Skarżącej dołączyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją WZDON z 25 marca 2025r. oraz odpis skargi z 8 lipca 2025r., jaki złożyła do Poczty Polskiej na usługi listonosza, który poświadczył nieprawdę, że zostawił trzykrotne awizo w jej skrzynce pocztowej informujące o korespondencji WZON, co skutkuje problemami z prawem do odwołania się od decyzji tego organu. W swojej skardze pełnomocnik zażądała wyciągnięcia stosownych konsekwencji wobec listonosza. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 29 lipca 2025r. nr WZON.9634.1.16670.2024 Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wydanej z dnia 25 marca 2025r. wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 58 k.p.a. Jak stwierdził organ nie stanowi o braku winy strony nieznajomość prawa, na którą powołuje się w swoim wniosku pełnomocnik Skarżącej. Organ zaznaczył też, że skoro kopia decyzji, została wydana pełnomocnikowi strony w dniu 17 czerwca 2025r., a złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nastąpiło dopiero 8 lipca 2025r., czyli po upływie 21 dni, to doszło do uchybienia terminu z art. 58 § 2 k.p.a. Termin ten należy bowiem liczyć od dnia 17 czerwca 2025r. Skoro zaś przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w §2 jest niedopuszczalne, to niedochowanie przesłanki siedmiodniowego terminu skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż termin ten nie podlega przywróceniu. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ zaznaczył również, że decyzja WZON z dnia 25 marca 2025r. została wysłana na adres pełnomocnika Skarżącej, tj. A. D.: ul. [...] Białystok i po dwukrotnym awizowaniu w dniu 29 kwietnia 2025r. i 7 maja 2025r. została zwrócona nadawcy, czyli do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku, ze skutkiem doręczenia w dniu 14 maja 2025r. Termin do skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął zatem z dniem 28 maja 2025r. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z 25 marca 2025r. został złożony w dniu 8 lipca 2025r., co w kontekście przedstawionych rozważań oznacza, że czynność ta miała miejsce po upływie terminu do jej wniesienia. Organ stwierdził też, że fakt wydania pełnomocnikowi Skarżącej kopii decyzji w siedzibie organu w dniu 17 czerwca 2025r., a zatem już po wystąpieniu skutku prawnego wynikającego z art. 44 § 4 k.p.a. – nie może w żadnym razie świadczyć, ani też przesądzać o odmiennym określeniu daty doręczenia decyzji, niż przyjęto w toku postępowaniu, tj. 14 maja 2025r. Jednocześnie postanowieniem z dnia 29 lipca 2025r. nr WZON.9634.1.16670.2024 WZDON, na podstawie art. 6b5 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024r. poz. 572) oraz art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., stwierdził uchybienie przez Skarżącą terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wydanej przez WZDON w Białymstoku w dniu 25 marca 2025r. Skargę na powyższe postanowienia do tut. sądu administracyjnego złożyła pełnomocnik Skarżącej wyjaśniając, że nie jest w żadnym stopniu winna zaistniałej sytuacji, że nie dotarła do niej decyzja WZON, która została wysłana za pośrednictwem Poczty Polskiej. Wyjaśniła, że pod ww. adresem zamieszkania oprócz niej przebywają stale jej rodzice tj. W. i F. C., którzy są osobami niepełnosprawnymi, a ona z nimi zamieszkuje i opiekuję się nimi. Jeżeli zatem listonosz przynosi korespondencję to dzwoni domofonem i Skarżąca zawsze korespondencję odbiera. Tak było w przypadku wcześniejszej decyzji WZON dotyczącej ojca F. z dnia 12 marca 2025r., którą jej mama odebrała w dniu 27 marca 2025r. oraz przedmiotowych postanowień. Pełnomocnik Skarżącej wskazała również, że nie ma możliwości aby nie wyjęła ze skrzynki jakiejkolwiek korespondencji. Zawsze kiedy wraca z pracy sprawdza skrzynkę pocztową, w szczególności gdy oczekuję tak ważnej decyzji jak WZON. Wyjaśniła, że od wielu lat nie była poza miejscem zamieszkania przez okres dłuższy niż dzień. Nie ma jednak pewności czy listonosz był nierzetelny czy może przesyłka była źle zaadresowana. Chociaż w rozmowach z sąsiadami usłyszała, że dotychczasowa wieloletnia listonosz przeszła w tym czasie na emeryturę i przez krótki czas zastępował ją jakiś mężczyzna. Obecnie jest nowy listonosz i korespondencja dochodzi. Wskazała też, że w dniu 8 lipca 2025r. złożyła skargę do Poczty Polskiej, a z uzyskanej odpowiedzi wynika, że przepraszają i dołożą wszelkich starań. Podkreśliła, że samodzielnie chciała ustalić na jaki adres była zaadresowana decyzja WZON ale była odsyłana od jednej placówki pocztowej do drugiej i nie wie aktualnie jak ma udowodnić że nie zawiniła. Wskazując na powyższe okoliczności pełnomocnik Skarżącej wniosła o pozytywne rozpatrzenie skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 7 stycznia 2026r. rozdzielono skargi na postanowienia WZON z dnia 29 lipca 2025r. i skarga na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia zarejestrowana została pod sygn. akt II SA/Bk 1430/25, natomiast skarga na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Bk 7/26. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku dnia 29 lipca 2025r, którym odmówiono Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wydanej przez WZON w Białymstoku w dniu 25 marca 2025r. Wspomnieć też trzeba, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy pełnomocnik Skarżącej złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku decyzją WZON z dnia 25 marca 2025r. ustalającą poziom potrzeby wsparcia oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. W odpowiedzi na te pisma organ wydał dwa postanowienia tego samego dnia - 29 lipca 2025r., tj. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i postanowienie o stwierdzeniu wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu. Obu tym postanowieniom organ nadał jednak ten sam numer. Względy jasności działania organu oraz dążenia do uniknięcia niepotrzebnych pomyłek przemawiają zaś za wyraźnym wyróżnieniem tych rozstrzygnięć i pokazaniem w ten sposób, że w rozpoznawanej sprawie tego samego dnia zapadły dwa różne postanowienia. Wywiedziona przez pełnomocnika Skarżącej skarga dotyczy obu postanowień WZON dlatego też rozdzielono te skargi i zarejestrowano dwa odrębne postępowania. Przedmiotowa sprawa, jak wskazano już wyżej, dotyczy wyłącznie postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a tut. Sąd wyrokiem z dnia 8 stycznia 2026r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 1430/25 uchylił postanowienie WZON z dnia 29 lipca 2025r. stwierdzające uchybienie terminu wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Ustalenia sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 1430/25 mają natomiast zasadnicze znaczenia dla oceny legalności postanowienia kontrolowanego w sprawie niniejszej, co zostanie wyartykułowane poniżej. Zgodnie z art. 6b5 u.r.z.s., od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Ustawa nie reguluje sposobu rozstrzygania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku, dlatego w tym aspekcie ma zastosowanie k.p.a. Przepis art. 58 § 1 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wedle § 2, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Jak stanowi § 3, przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Jednocześnie w art. 59 k.p.a. przewidziano, że o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (§ 1), z tym że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (§ 2). W związku z powyższym, do zastosowania instytucji przywrócenia terminu dla dokonania określonej czynności, konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, wskazanie we wniosku przyczyny uchybienia terminu, złożenie tego wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienie braku winy w przekroczeniu terminu oraz jednocześnie dokonanie czynności, dla której przewidziano termin. Podkreślenia jednak wymaga, że aby rozpatrywać kwestię przywrócenia terminu, należy przede wszystkim zbadać, czy doszło do jego uchybienia. Warunkiem rozpatrywania prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania (w niniejszej sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest zatem stwierdzenie, że termin ten został uchybiony. Treść przepisu art. 58 § 1 k.p.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Zatem organ zobowiązany był w pierwszej kolejności wydać, na podstawie art. 134 k.p.a., postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), a dopiero potem postanowienie na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. Skoro bowiem art. 134 k.p.a. wymaga wydania postanowienia o uchybieniu terminu w razie wniesienia odwołania po terminie, a art. 58 § 1 k.p.a. pozwala przystąpić do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu "w razie uchybienia terminu" – jest jasne, że czynności organu z art. 58 k.p.a. mogą być podjęte po wydaniu postanowienia z art. 134 k.p.a. – nie wcześniej. Jest to zupełnie zrozumiałe, bowiem każdy z tych trybów ma inny cel. Trybem, w którym bada się kwestię doręczenia (czy decyzja weszła do obrotu, czy nie – czy została prawidłowo doręczona) i zachowania terminu do wniesienia środka zaskarżenia (daty początku biegu i końca terminu odwoławczego) jest tryb odwoławczy i aktualny na jego wstępnym etapie art. 134 k.p.a. Nie jest nim natomiast postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 58 k.p.a.), gdzie bada się tylko wymienione w nim warunki przywrócenia terminu, bez analizy stwierdzonego już wcześniej (w postanowieniu z art. 134 k.p.a.) faktu uchybienia terminu. Jak wynika z powyższego sprawa dotycząca przewrócenia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) ma ścisły związek ze sprawą w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia takiego odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). W tym miejscu należy zatem jeszcze raz przypomnieć, że przed tutejszym Sądem Administracyjnym toczyło się postępowanie ze skargi Skarżącej na postanowienie WZON z dnia 29 lipca 2025r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zarejestrowane pod sygn. akt II SA/Bk 1430/25 i Sąd wyrokiem z dnia 8 stycznia 2026r. skargę tę uwzględnił i uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzając, że okoliczności przytoczone przez pełnomocnika Skarżącej, jak i załączona dokumentacja reklamacyjna, podważają w sposób uzasadniony prawidłowe i skuteczne doręczenie Skarżącej decyzji WZON z dnia 25 marca 2025r. W wydanym wyroku sąd zalecił organowi przy powtórnym rozpoznaniu sprawy rozważyć, czy doszło w niej do zaistnienia tzw. fikcji doręczenia decyzji, podkreślając, że samo prawidłowe wskazanie na przesyłce dat jej awizowania oraz przechowywanie tej przesyłki w urzędzie pocztowym przez okres 14 dni od daty pierwszej próby doręczenia nie oznacza automatycznie, że skutek doręczenia wystąpił. Jeżeli było tak jak twierdzi pełnomocnik Skarżącej, a co jest wysoce prawdopodobne, że nie znalazła ona w swojej skrzynce pocztowej informacji o pozostawieniu dla niej przesyłki w urzędzie pocztowym, wówczas do fikcji doręczenia w ogóle nie doszło. W takiej sytuacji, zdaniem sądu, nie rozpoczął się też bieg terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a skoro tak, to strona skarżąca nie mogła temu terminowi uchybić. WZON powinien wówczas doręczyć pełnomocnikowi Skarżącej decyzję z dnia 25 marca 2025r., od której przysługiwał będzie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na ogólnych zasadach. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy będzie zaś w takiej sytuacji bezprzedmiotowy. Skutkiem powyższej oceny wyrażonej przez sąd we wspomnianym wyżej wyroku z dnia 8 stycznia 2026r. jest podważenie okoliczności co do prawidłowości i skuteczności doręczenia Skarżącej decyzji WZON z dnia 25 marca 2025r. W konsekwencji zaś uchylenia postanowienia WZON stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, uchylić należało także zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia takiego wniosku. Wobec wydanego przez sąd wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 1430/25, powstał bowiem po stronie WZDON obowiązek powtórnego rozpoznania sprawy i rozważenia, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy w ogóle rozpoczął się bieg terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ma to ten skutek, że w niniejszej sprawie "odpadła" podstawowa przesłanka wniosku o przywrócenie terminu tj. brak uchybienia tego terminu. Z podanych wyżej względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł sentencji wyroku. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ww. ustawy.