II SA/Gd 346/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Wycichowski Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 10 września 2026 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. O. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim z dnia 10 lutego 2026 r., nr WZON.9534.2.947.2025 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia potrzeby wsparcia postanawia odrzucić skargę.

Pan P.O. (Skarżący), reprezentowany przez adwokata, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim (WZON) z 10 lutego 2026 r., odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną w sprawie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WZON podniósł, że Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał zaświadczenie potwierdzające złożenie wniosku wraz z określeniem terminu ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które zdaniem Skarżącego powinno mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zdaniem WZON, strona w toku pierwotnego postępowania posiadała dokumenty, na które powołuje się obecnie, jednak nie ujawniła ich organowi ani nie wskazała ich jako podstawy żądania. Okoliczności te były zatem znane Skarżącemu w dacie wydania decyzji, a ich nieuwzględnienie w postępowaniu nie wynikało z obiektywnej niemożności ich przedstawienia, lecz z decyzji lub zaniechania strony. W takiej sytuacji, w ocenie organu, nie można uznać, że w sprawie mamy do czynienia z okolicznością nieznaną organowi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. We wniesionej do Sądu skardze, zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezasadne uznanie, że świadomość strony o istnieniu nowych okoliczności lub dowodów, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przed wydaniem decyzji stanowi o braku możliwości wznowienia postępowania z uwagi na fakt, że strona postępowania miała możliwość ich zgłoszenia, lecz z niej nie skorzystała, co stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem wyżej wymienionego przepisu, zgodnie z którym warunkiem uwzględnienia nowych okoliczności lub dowodów jest ich nieznajomość wyłącznie przez organ prowadzący postępowanie, a stan światowości strony postępowania pozostaje bez znaczenia dla zasadności wznowienia postępowania w oparciu o tę przesłankę wznowieniową. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. WZON w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki sąd administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W niniejszej sprawie - postanowieniem z 10 lutego 2026 r. WZON odmówił Skarżącemu wznowienia postępowania w sprawie ostatecznej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Rozstrzygnięcie WZON zostało wydane na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej jako "k.p.a.", który stanowi, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Należy przy tym podkreślić, że na postanowienie to - wbrew błędnemu pouczeniu zawartemu w postanowieniu WZON z 10 lutego 2026 r. - służy stronie zażalenie, o czym przesądza treść art. 149 § 4 k.p.a. Należy też wskazać, że żaden przepis ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 913 ze zm.) nie wyłącza stosowania przepisów art. 149 k.p.a., jak i nie określa organu wyższego stopnia w stosunku do WZON, a zatem nie wprowadza odstępstwa od reguły wynikającej z art. 17 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którą organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 (tj. organów jednostek samorządu terytorialnego oraz wojewodów – przyp. Sądu) - są odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością. Z przepisów tej ustawy wynika jedynie, że decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, albo na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 6b ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2 (art. 6b3 ust. 1), zaś od decyzji takiej przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 6b5 ust. 5). Nie ulega zatem wątpliwości, że wydając w dniu 10 lutego 2026 r. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, WZON działał jako organ pierwszej instancji, stąd też na wydane przez ten organ postanowienie przysługiwało stronie prawo wniesienia zażalenia do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, czyli do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Na marginesie należy zauważyć, że z nadesłanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że zażalenie takie zostało złożone (pismo pełnomocnika skarżącego z 6 marca 2026 r.) i zostało przekazane przez WZON do organu właściwego do jego rozpoznania w dniu 17 marca 2026 r. Poprzez zaskarżenie do tutejszego Sądu postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji nie został wypełniony formalny warunek wniesienia skargi do sądu, co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt. 1-5a – przyp. Sądu) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.