II SA/Gd 476/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. A. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2026 r. nr WOP.7722.65.2026.EL w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie wstrzymania budowy obiektu budowlanego postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

T. A., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 10 kwietnia 2026 r. nr WOP.7722.65.2026.EL w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie wstrzymania budowy obiektu budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego i poinformował, że w związku z zarzutami ww. skargi, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", uwzględnił skargę w całości i wydał postanowienie z 18 maja 2026 r. nr WOP.7724.67.2026.EL. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 21 maja 2026 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: a) podanie numeru PESEL Skarżącego, b) złożenie trzech odpisów skargi wraz z załącznikami, c) złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto, odrębnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 21 maja 2026 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Postanowieniem z 23 czerwca 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 476/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę z uwagi na nieusunięcie jej braków formalnych oraz zwrócił stronie skarżącej nadesłany w terminie wpis od skargi. W piśmie z 29 czerwca 2026 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do dokonania uzupełnienia braków formalnych skargi oraz wniósł zażalenie na ww. postanowienie z 23 czerwca 2026 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że w dniu 28 maja 2026 r. uzupełnienie skargi zostało nadane do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, co było wynikiem błędu systemowego, gdyż wcześniejsze pisma w tej sprawie były nadawane właśnie tam. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, organ winien był przekazać korespondencję zgodnie z właściwością. Omyłka wynikała z błędu w systemie nadawczym, gdyż w systemie pocztowym ta sprawa była powiązana pod Inspektorat i pismo zostało omyłkowo wysłane właśnie tam. W ocenie pełnomocnika Skarżącego, w opisanej sytuacji rygorystyczne trzymanie się przepisów jest niejako pozbawieniem strony prawa do sądu. Do wniosku załączono pismo z 28 maja 2026 r. zatytułowane "Skarga", w którym pełnomocnik Skarżącego wskazał numer PESEL Skarżącego oraz wymienił załączniki, których jednakże nie załączył do pisma. Ponadto, do wniosku załączono wydruk z systemu Poczty polskiej S.A., z którego wynika, iż w dniu 29 maja 2026 r. pełnomocnik Skarżącego nadał pismo do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Starogardzie Gdańskim. Postanowieniem z 14 lipca 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 476/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie na postanowienie z 23 czerwca 2026 r. z uwagi na nieusunięcie braków formalnych zażalenia oraz zwrócił stronie skarżącej nadesłany w terminie wpis od zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z treści art. 87 p.p.s.a. wynika natomiast, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane przesłanki były spełnione łącznie. W braku spełnienia którejkolwiek z przesłanek następuje odmowa przywrócenia terminu, bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzucenie (art. 88 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie bezspornie pełnomocnik Skarżącego nie usunął braków formalnych skargi z 16 kwietnia 2026 r. w ustawowym terminie, bowiem nie nadesłał numeru PESEL Skarżącego, nie złożył trzech odpisów skargi wraz z załącznikami oraz nie złożył pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji, Sąd odrzucił skargę postanowieniem z 23 czerwca 2026 r., które doręczono na adres Kancelarii Adwokackiej pełnomocnika Skarżącego w dniu 26 czerwca 2026 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru, k. nr 33 akt sądowych). Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu nadano w dniu 29 czerwca 2026 r. (vide: data stempla pocztowego na kopercie, k. nr 39 akt sądowych), a zatem należało uznać, że pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Następnie należało ocenić, czy pełnomocnik Skarżącego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonał czynności, której nie dokonał w terminie. Jak wynika z treści wniosku z 29 czerwca 2026 r. pełnomocnik Skarżącego wymienił następujące załączniki: "pismo, pełnomocnictwo (2 egz.), dowód wpłaty (2 egz.), skarga (3 egz.), odpis pisma z 28 maja (2 egz.), dowód nadania", co łącznie stanowiłoby 11 załączników. Tymczasem jak wynika ze stempla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do pisma dołączono 7 załączników oraz 1 odpis. Potwierdza to zawartość akt sądowych, w których znajdują się: pismo z 29 czerwca 2026 r. (będące wnioskiem o przywrócenie terminu oraz zażaleniem na postanowienie z 23 czerwca 2026 r.) – 2 egz.; pismo zatytułowane "Skarga" z 28 maja 2026 r. wskazujące numer PESEL Skarżącego – 3 egz.; wydruk z sytemu Poczty Polskiej S.A. – 1 egz.; skarga z 16 kwietnia 2026 r. – 3 egz. W konsekwencji należy uznać, że pełnomocnik Skarżącego uzupełnił tylko część braków formalnych skargi, bowiem wskazał numer PESEL Skarżącego oraz przedłożył 3 odpisy skargi, jednakże nie nadesłał ani jednego egzemplarza pełnomocnictwa procesowego. (Na marginesie Sąd zauważa, że pełnomocnictwo do reprezentowania Skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym datowane na dzień 6 lipca 2026 r. nadesłano w wyniku wezwania pełnomocnika do usunięcia braków formalnych zażalenia na postanowienie z 23 czerwca 2026 r.) Powyższe uniemożliwia przywrócenie terminu, jednakże należało również zauważyć, że w ocenie Sądu pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się bowiem, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z 24 marca 2004 r. sygn. akt FZ 13/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunek braku winy wymaga uprawdopodobnienia, że pomimo dołożenia szczególnej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy wystąpiły okoliczności od strony niezależne, które uniemożliwiły dochowania tej staranności. Zatem strona wnioskująca o przywrócenie terminu powinna przedstawić okoliczności, poparte argumentacją lub dokumentami źródłowymi, na podstawie których możliwe będzie uznanie, że powołane we wniosku okoliczności faktycznie wystąpiły. Co szczególnie istotne, w niniejszej sprawie Skarżący jest reprezentowany przez adwokata, tj. pełnomocnika profesjonalnego. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez NSA, iż w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (zob. postanowienie NSA z 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przekładając powyższe na okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że pełnomocnik Skarżącego nie dochował wymaganej od niego staranności i dbałości o interesy procesowe swojego mocodawcy. Wysłanie odpowiedzi na wezwanie Sądu, w dodatku odpowiedzi, od której zależy, czy skarga nie zostanie odrzucona, na adres organu I instancji nie może zostać uznane za "omyłkę" czy "błąd systemowy" jak argumentuje pełnomocnik Skarżącego. W szczególności należy zauważyć, że do Sądu zaskarżono postanowienie organu II instancji, a mimo to pełnomocnik wysłał pismo do organu I instancji, ponieważ "wcześniejsze pisma były w tej sprawie nadawane właśnie tam." Odnosząc się do argumentu pełnomocnika Skarżącego, że organ administracyjny winien był przekazać korespondencję zgodnie z właściwością należy wyjaśnić, że w sytuacji wniesienia pisma, którego adresatem jest sąd, do niewłaściwego podmiotu (do organu zamiast do sądu) przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują - jak to ma miejsce w przypadku skargi - modyfikacji od zasady wnoszenia skargi do właściwego podmiotu (por. art. 53 § 4 p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że termin do wniesienia skargi uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego (zamiast do organu). Zgodnie z wymienionym przepisem sąd niezwłocznie przesyła wówczas skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął czynność, która jest przedmiotem skargi, a termin uważa się za zachowany. Natomiast żaden przepis dotyczący usuwania braków formalnych skargi nie przewiduje możliwości zachowania terminu do wniesienia takiego pisma na skutek złożenia go w terminie w organie administracji, zamiast bezpośrednio w sądzie. W konsekwencji, za datę wniesienia takiego pisma należy w takiej sytuacji uznać datę przekazania tego pisma przez organ do sądu. Tym samym fakt nadania pisma z 28 maja 2026 r. w dniu 29 maja 2026 r. do organu administracji zamiast do tutejszego Sądu nie oznacza, że Sąd uwzględniłby tą datę, gdyby organ przesłał ww. pismo. Natomiast odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika Skarżącego, że "rygorystyczne trzymanie się przepisów jest niejako pozbawieniem strony prawa do Sądu" należy stanowczo podkreślić, że niezrozumiałe jest, jak pełnomocnik profesjonalny wykonujący zawód zaufania publicznego może podważać fakt, iż sąd administracyjny przestrzega obowiązujących przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Szczególnie w sytuacji, gdy to ów pełnomocnik notorycznie nie dopełnia swoich czynności względem mocodawcy w niniejszym postępowaniu, czego dowodem jest fakt odrzucenia skargi oraz odrzucenia zażalenia z powodu nieusunięcia ich braków formalnych po doręczeniu wezwania do ich uzupełnienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.