II SA/Gd 556/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2026 r., nr 010070/680/4507886/2025, postępowanie 550133594 w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: umorzyć postępowanie.

B. S. (dalej jako "skarżący") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z 9 kwietnia 2026 r. nr 010070/680/4507886/2025, którą utrzymano w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 stycznia 2026 r. odmawiającą skarżącemu przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko K. S., na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. B. S. w skardze na powyższą decyzję wniósł o jej uchylenie i zobowiązanie organu do wydania decyzji o przyznaniu świadczenia za okres zasiłkowy 2024-2025. W odpowiedzi na skargę wniesiono o umorzenie skargi z uwagi na, jak to określono, zaspokojenie roszczenia wyjaśniając, że skarżący do skargi załączył zaświadczenie z rejestru PESEL z dnia 15 kwietnia 2026 r., w którym wskazano, że ojcem dziecka, K. S., jest B. S. W związku z tym Prezes ZUS uznał skargę za zasadną i w ramach autokontroli decyzją z 27 maja 2026 r. uchylił decyzję własną z 9 kwietnia 2026 r., uchylił też poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 stycznia 2026 r. oraz przyznał skarżącemu świadczenie wychowawcze na dziecko, K. S., na okres od 1 kwietnia 2025 r. do 31 maja 2025 r. w wysokości 800 zł miesięcznie. Organ w odpowiedzi na skargę podkreślił też, że nie działał bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 15 lipca 2026 r. Prezes ZUS poinformował, że jego decyzja wydana w dniu 27 maja 2026 r. w trybie autokontroli została doręczona skarżącemu w dniu 28 maja 2026 r. i nie została od niej wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skorzystał z możliwości, jaką daje powyższy przepis. Obie zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje, tj. decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 stycznia 2026 r. nr 010070/680/4507886/2025 o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko K. S. za okres od dnia 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 kwietnia 2026 r. nr 010070/680/4507886/2025 – zostały uchylone wydaną przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. decyzją z dnia 27 maja 2026 r. nr 010070/680/4507886/2025, którą nadto organ ten przyznał skarżącemu świadczenie wychowawcze na dziecko K. S. za okres od dnia 1 kwietnia 2025 r. do 31 maja 2025 r. Co istotne, decyzja z dnia 27 maja 2026 r. jest ostateczna, skarżący bowiem, jak wynika z informacji udzielonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie skorzystał z możliwości zaskarżenia jej do sądu administracyjnego. Co należy podkreślić, Sąd w niniejszej sprawie nie może skontrolować prawidłowości decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 maja 2026 r. nr 010070/680/4507886/2025 wydanej w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem odrębna skarga do sądu administracyjnego. Skoro taka skarga nie została wniesiona, a wskazana decyzja stała się ostateczna, to oznacza, że wobec jej treści należy stwierdzić, że obie zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. To zaś z kolei powoduje bezprzedmiotowość niniejszego postępowania, skutkującą koniecznością jego umorzenia. Brak jest bowiem przedmiotu zaskarżenia, skoro obie zaskarżone decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego ostateczną decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 maja 2026 r. nr 010070/680/4507886/2025 wydaną w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Akt ten zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.