II SA/Gd 614/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 10 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 29 kwietnia 2026 r., nr WOP.7722.56.2026.AJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: odmówić skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

M. R. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 29 kwietnia 2026 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z 9 stycznia 2026 r. o wstrzymaniu skarżącej robót budowlanych i informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 26 czerwca 2026 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, poprzez podanie numeru PESEL skarżącej oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi – pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzeniem z tej samej daty wezwano również pełnomocnika do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis wezwania i zarządzenie o wpisie zostały doręczone pełnomocnikowi 21 lipca 2026 r. (k. 16 akt). W dniu 28 lipca 2026 r. pełnomocnik uiścił wpis i podał numer PESEL skarżącej oraz nadesłał kopię pełnomocnictwa procesowego, niepoświadczoną za zgodność z oryginałem. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2026 r. Sąd odrzucił skargę. Pismem z dnia 26 sierpnia 2026 r. pełnomocnik skarżącej złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. We wniosku wniesiono o: 1.przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi z dnia 15 czerwca 2026 r., wskazanego w wezwaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 lipca 2026 r., polegającego na złożeniu pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi; 2.przyjęcie, że wraz ze złożeniem wniosku czynność, której terminowi uchybiono, została dokonana, stosownie do art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", poprzez przedłożenie w załączeniu prawidłowo uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego udzielonego pełnomocnikowi przez skarżącą w dniu 12 czerwca 2026 roku. Jednocześnie pełnomocnik oświadczyła, że o tym, iż przesłana do Sądu w wykonaniu wezwania kopia pełnomocnictwa nie została opatrzona poświadczeniem jej zgodności z oryginałem, powzięła wiadomość dopiero w dniu doręczenia postanowienia o odrzuceniu z tego powodu skargi, czyli 25 sierpnia 2026 roku. W uzasadnieniu wniosku podano, że wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 21 lipca 2026 r. W ostatnim dniu wyznaczonego terminu, tj. w dniu 28 lipca 2026 r., pełnomocnik podjął czynności zmierzające do pełnego wykonania wezwania Sądu. W szczególności uiszczony został należny wpis od skargi, przekazano Sądowi numer PESEL skarżącej oraz przedłożono kopię pełnomocnictwa procesowego z dnia 12 czerwca 2026 r. Termin do wykonania wezwania nie został zatem przeoczony, a wezwanie Sądu nie pozostało bez reakcji. Przeciwnie - pełnomocnik podjął w terminie wszystkie czynności niezbędne do nadania skardze dalszego biegu. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił jednak skargę stwierdzając, że przedłożona wraz z pismem kopia pełnomocnictwa nie została uwierzytelniona przez notariusza ani przez występującego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Dopiero z uzasadnienia powyższego postanowienia pełnomocnik powziął wiadomość, że do akt Sądu został faktycznie przekazany egzemplarz kopii pełnomocnictwa, który nie przeszedł końcowego etapu uwierzytelnienia. Pełnomocnik podkreśliła, że do uchybienia doszło wyłącznie na końcowym, technicznym etapie kompletowania dokumentacji przeznaczonej do wysyłki do Sądu. Pełnomocnictwo procesowe zostało prawidłowo udzielone pełnomocnikowi już w dniu 12 czerwca 2026 r., a zatem jeszcze przed wniesieniem skargi. Nie zachodziła tym samym jakakolwiek wątpliwość co do rzeczywistego istnienia umocowania pełnomocnika do działania w imieniu skarżącej. Brak miał charakter wyłącznie formalny i dotyczył sposobu wykazania istniejącego już umocowania przed Sądem. Przyczyną uchybienia była zatem jednostkowa omyłka powstała przy technicznym przygotowywaniu przesyłki zawierającej odpowiedź na wezwanie Sądu. Dokument pełnomocnictwa został przygotowany w celu wykonania wezwania, natomiast przy kompletowaniu dokumentów przeznaczonych do wysyłki dołączono egzemplarz kopii pełnomocnictwa, który nie został przed wysłaniem przedstawiony pełnomocnikowi do dokonania końcowej czynności jego uwierzytelnienia. W konsekwencji do Sądu trafił właściwy co do treści dokument pełnomocnictwa, jednak w postaci kopii pozbawionej formalnego poświadczenia zgodności z oryginałem. Zdaniem pełnomocnika omyłka nie była możliwa do stwierdzenia przez pełnomocnika na podstawie późniejszego przebiegu czynności kancelaryjnych, a pełnomocnik pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, że przygotowana odpowiedź na wezwanie Sądu została przekazana wraz z kompletem prawidłowych załączników. Pełnomocnik dodała, że w kancelarii funkcjonuje stały sposób przygotowywania korespondencji sądowej, w ramach którego dokumentacja jest przygotowywana merytorycznie przez pełnomocnika, natomiast czynności związane z technicznym kompletowaniem dokumentów i przygotowaniem przesyłki wykonywane są przez sekretariat kancelarii. Osoby wykonujące te czynności posiadają doświadczenie w obsłudze korespondencji sądowej, zaś analogiczna sytuacja nie wystąpiła wcześniej. Przedmiotowe zdarzenie miało zatem charakter wyjątkowy i incydentalny, którego - przy przyjętym i prawidłowo funkcjonującym sposobie organizacji pracy - pełnomocnik nie miał podstaw przewidywać. Nie mamy przy tym do czynienia z sytuacją, w której pełnomocnik nie zainteresował się treścią wezwania albo powierzył osobie nieuprawnionej ocenę jego znaczenia prawnego. Czynności merytoryczne zostały dokonane, natomiast błąd powstał wyłącznie przy technicznym skompletowaniu przygotowanych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 i art. 87 P.p.s.a., uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też - w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzuceniu przez Sąd. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony skarżącej w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wystąpiła z wnioskiem o jego przywrócenie, natomiast nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Z powyższego wynika, że przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Należy przy tym dodać, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat, radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. I FZ 69/09, Baza Orzeczeń LEX nr 565711). Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od pełnomocnika i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy pełnomocnik nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej podniosła, że przyczyną uchybienia była jednostkowa omyłka pracownika kancelarii powstała przy technicznym przygotowywaniu przesyłki zawierającej odpowiedź na wezwanie Sądu. Wskazać należy, mając na uwadze postanowienie NSA z 12 maja 2009 r., sygn. I OZ 481/09 (Baza Orzeczeń LEX nr 564212), że strona składająca skargę, właściwie pouczona o trybie i formie zaskarżenia aktu administracyjnego do sądu, winna spodziewać się odpowiedzi od tego adresata, niezależnie od tego, czy znane są jej reguły procesowe i ich wymogi formalne. Co istotne, w niniejszej sprawie skarżąca działa przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej. Zdaniem Sądu pełnomocnik skarżącej powinna podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw sądowych skarżącej. Niepodjęcie takich kroków zapobiegawczych bądź uczynienie tego nieudolnie, w konsekwencji może doprowadzić do uchybienia terminowi wyznaczonemu do dokonania określonej czynności procesowej i wina za powstałe uchybienie wywoła negatywne skutki procesowe dla strony postępowania. Przy ocenie winy pełnomocnika strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy zatem brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły pełnomocnikowi strony dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W kontekście powyższego stwierdzić należy, że podniesione we wniosku okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu, przeoczenie pełnomocnika (lub jego pracownika), polegające na niezauważeniu, że przesyłana sądowi kopia pełnomocnictwa nie jest poświadczona za zgodność z oryginałem, jest co najmniej następstwem niedbalstwa, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej. Fachowy pełnomocnik jest zobowiązany w taki sposób zorganizować pracę prowadzonej przez siebie kancelarii, aby reprezentowane przez niego strony nie poniosły szkody związanej z uchybieniem terminu do dokonania czynności procesowych. Jednocześnie należy powtórzyć, że wszelkie zaniedbania pełnomocnika w postępowaniu dotykają bezpośrednio strony przez niego reprezentowanej (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Sz 431/05, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 218/11; vide Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaakcentować trzeba, że podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej oznacza, iż przyczyną uchybienia terminu nie może być zwykły błąd czy niedopatrzenie. To na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 86 §1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.