II SA/Gl 1556/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Dziuk po rozpoznaniu w dniu 9 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Gminy N. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr SKO.OS/41.9/726/2023/15345/KS w przedmiocie kary pieniężnej za uszkodzenie drzew p o s t a n a w i a 1. odrzucić sprzeciw, 2. zwrócić stronie wnoszącej sprzeciw kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od sprzeciwu.

Pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. Gmina N. (dalej: "skarżący") reprezentowana przez Wójta Gminy N. wniosła sprzeciw na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr SKO.OS/41.9/726/2023/15345/KS uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy N. z dnia 7 czerwca 2023 r. nr [...] i przekazującą ją do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji przy zastosowaniu art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r.poz. 775 ze zm.) w przedmiocie kary pieniężnej za uszkodzenie drzew. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło m.in. o jego odrzucenie jako złożonego przez podmiot nieuprawniony do jego złożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze. zm.), dalej: "p.p.s.a." od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Stosownie natomiast do art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Przed dokonaniem merytorycznej oceny sprzeciwu należy zbadać czy zostały spełnione wymogi pozwalające na jej dokonanie. Do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wymagane jest wystąpienie ze stosownym żądaniem przez legitymowany podmiot (wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r. OSK 1229/04). Stosownie natomiast do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Natomiast zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zgodnie z regulacją art. 58 § 1 pkt 6 "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, co może nastąpić na posiedzeniu niejawnym – art. 58 § 3 p.p.s.a. Jak wynika z treści powyższego przepisu, legitymacja do złożenia skargi jest oparta na kryterium interesu prawnego. Oznacza to, że skargę wnieść może co do zasady podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie sprzeciw został wniesiony przez Gminę N. reprezentowaną przez Wójta Gminy N., natomiast Wójt Gminy N. występował w sprawie jako organ I instancji. Należało zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy posiada ona legitymację do wniesienia sprzeciwu i czy może kwestionować w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, mocą której uchylono w całości decyzję Wójta Gminy N. z dnia 7 czerwca 2023 r. nr [...] i przekazano ją do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji przy zastosowaniu art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalono pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt: OPS 1/03, postanowienie WSA w Szczecinie z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt: II SA/Sz 296/22, postanowienie WSA w Szczecinie z 18 maja 2022 r., sygn. akt: II SA/Sz 351/22). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że Wójt Gminy N., działając jako organ pierwszej instancji, wydał decyzję w sprawie kary pieniężnej za uszkodzenie drzew, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, jako organ odwoławczy, a więc organ wyższego stopnia, w administracyjnym toku kontroli orzekło o jej uchyleniu w całości i przekazaniu jej do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji przy zastosowaniu art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zarówno Wójt Gminy N., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w niniejszej sprawie występowały jako organy administracyjne. Powyższe oznacza, że zarówno Wójt Gminy N., jak też reprezentowana przez niego Gmina N., nie mają legitymacji skargowej do kwestionowania postanowienia organu odwoławczego rozpoznającego odwołanie od decyzji pierwszej instancji. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może być bowiem organ, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji; w tym przypadku nie ma on interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że dopuszczenie możliwości organowi I instancji możliwości prawnej dochodzenia swego interesu przed sądem administracyjnym przeciwko interesowi prawnemu obywatela, który był przedmiotem decyzji wydanej w pierwszej instancji naruszałoby standardy demokratycznego państwa prawnego ponieważ postępowanie takie nie zapewniałoby równości broni jego stronom oraz podważałoby zaufanie do organów władzy publicznej (uchwała siedmiu sędziów NSA z 16 lutego 2016, sygn. I OPS 2/15). Mając na uwadze powyższe, niedopuszczalny sprzeciw organu I instancji należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6, § 3 w zw. z art.64b § 1 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od sprzeciwu Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.