II SA/Gl 27/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Gminy O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 4 grudnia 2025 r. nr SKO.OS/41.9/1003/2025/18434/BL w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu postanawia: 1. odrzucić sprzeciw; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Gmina O. wniosła sprzeciw od wskazanej w sentencji niniejszego postanowienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, którą uchylono w całości decyzję Wójta tej Gminy z dnia 31 października 2025 r. w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.- dalej jako: p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Stosownie do art. 64b §1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W pierwszej kolejności podnieść należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprzeciwu sąd administracyjny bada dopuszczalność sprzeciwu, tzn. czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przy czym niedopuszczalność sprzeciwu będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuację wniesienia sprzeciwu przez podmiot, który nie jest legitymowany do jego wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być bowiem prowadzone tylko na podstawie skargi/sprzeciwu wniesionych przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi/sprzeciwu (por. wyrok NSA z 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04; CBOSA; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu sprzeciw Gminy O. podlega odrzuceniu, gdyż podmiot ten nie jest legitymowany do złożenia takiego środka zaskarżenia od decyzji wskazanej w sentencji niniejszego postanowienia. Sąd podziela pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, zgodnie z którym rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on niejako bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Stanowisko to podtrzymane zostało także w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, w której wskazano, że "podstawową zasadą konstytucyjną, która określa sposób funkcjonowania administracji publicznej jest zasada praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Zarówno postępowanie administracyjne, jak i postępowanie sądowoadministracyjne zostały oparte na tej zasadzie. Organy administracji, w tym organy samorządu terytorialnego, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach obywatela w drodze decyzji administracyjnej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. Zatem w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo po prostu postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniami, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, powinna mieć możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przyjęcie takiego założenia podważałoby bowiem zaufanie do organów władzy publicznej". Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że Gmina O. nie była legitymowana do wniesienia sprzeciwu od decyzji, którą uchylono decyzję Wójta tej Gminy i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W tej sprawie Wójtowi Gminy O. powierzona została bowiem rola organu pierwszej instancji, co spowodowało, że Gmina O. nie może być stroną tego postępowania i w konsekwencji nie może wnieść sprzeciwu na decyzję organu odwoławczego rozpoznającego odwołanie od decyzji organu wykonawczego tej jednostki samorządu terytorialnego. W świetle powyższego Sąd obowiązany był odrzucić sprzeciw, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 i 2 i art. 64b § 1 p.p.s.a., jako wniesiony przez podmiot do tego nieuprawniony. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od sprzeciwu w kwocie 100 zł orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.