Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Gl 279/26

Wyrok WSA w Gliwicach z 19 czerwca 2026 r., II SA/Gl 279/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
19 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi K.A., A.G., B.S., C.B., J.R., M.K. (K.), M.R., P.W., S.M., Z.P. (P.) na uchwałę Rady Miejskiej w Łaziskach Górnych z dnia 18 grudnia 2025 r. nr XXII/166/25 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

K. A., C. B., A. G., M. K., S. M., Z. P., M.R., J. R., B. S. i P. W., reprezentowani przez pierwszego ze współskarżących, zaskarżyli do tutejszego Sądu uchwałę NR XXII/166/25 Rady Miejskiej w Łaziskach Górnych z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w granicach administracyjnych Miasta Łaziska Górne - Etap I. Domagając się stwierdzenia zaskarżonego planu w całości lub części oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucili organowi planistycznemu: 1) naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez sprzeczność podjętej uchwały z dokumentami źródłowymi. I tak: - dla obszaru IP-IE-IC organ dopuścił lokalizację obiektów technologicznych o wysokości do 200 m w sposób generalny pomimo, iż właściciel nieruchomości jednoznacznie wskazał wysokość "200 m lub zgodnie z istniejącą zabudową", z wyłączeniem działek wchodzących w skład zaplecza magazynowego ([...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...]) dla których maksymalna wysokość zabudowy wynosi 40 m. Nie ograniczył tej wysokości zgodnie z istniejącą zabudową, nie wydzielił stref wysokościowych w rysunku planu, rozszerzył zakres dopuszczalnych funkcji przemysłowych i odpadowych w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, - dla obszaru 7P rozszerzył zakres dopuszczalnych funkcji przemysłowych i odpadowych w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej pomimo, że właściciel nie złożył żadnego wniosku na etapie postępowania MPZP. Tymczasem Rada Miejska, uchwalając plan w kształcie znacznie szerszym niż wynikało to z materiałów źródłowych, dokonała samodzielnej, nieudokumentowanej zmiany założeń przestrzennych, co stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego. Takie działanie narusza art. 20 ust. 1 u.p.z.p., gdyż: a) plan nie został oparty na rzetelnie ustalonym stanie faktycznym, b) nie zachowano spójności między częścią tekstową a materiałami planistycznymi, c) doszło do wprowadzenia rozwiązań nieuwzględnionych w analizach środowiskowych, d) rozszerzono dopuszczalny zakres ingerencji w prawa właścicieli nieruchomości sąsiednich, 2) sprzeczność ustaleń planu ze studium uwarunkowań. Zgodnie z ustaleniami studium, zawartymi w punkcie 3 "Kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny przeznaczone pod zabudowę i tereny wyłączone spod zabudowy", dla terenów: - UP - tereny usługowo-produkcyjne (pkt 4.1.2.e), - P - tereny zabudowy przemysłowej (pkt 4.1.c), wprowadzono jednoznaczny wymóg stosowania pasów zieleni izolacyjnej o szerokości minimum 15 m, których celem jest oddzielenie terenów przemysłowych od terenów zabudowy mieszkaniowej. Tymczasem w § 5 ust. 2 pkt 2 ppkt 2b planu dopuszcza wprowadzenie zieleni izolacyjnej na terenach oznaczonych symbolami U-P, P, U-P-INS, P-IE-IC jedynie w pasie o szerokości 5 m, co stanowi trzykrotne zmniejszenie standardu ochronnego przewidzianego w studium, 3) pozorność przeprowadzonych konsultacji. Uwaga nr 7, ujęta w pkt 6 § 3 załącznika nr 2 do uchwały MPZP, została złożona przez mieszkańca i była oparta na analizie dokumentów źródłowych, w tym ustaleń studium, dokumentów źródłowych oraz materiałów planistycznych dotyczących oddziaływań inwestycji na tereny mieszkaniowe. Sposób jej rozpatrzenia przez Radę Miejską w Łaziskach Górnych należy uznać za pozorny, gdyż: - nie odnosi się do meritum podniesionych zarzutów, w szczególności do sprzeczności planu z ustaleniami studium w zakresie szerokości pasów zieleni izolacyjnej oraz zasad ochrony środowiska, - nie zawiera analizy urbanistycznej ani środowiskowej, - nie wyjaśnia, dlaczego rozwiązania przyjęte w planie są wystarczające z punktu widzenia ochrony zabudowy mieszkaniowej, - opiera się wyłącznie na argumencie organizacyjnym, wskazując na rzekomą czasochłonność wprowadzania zmian z uwagi na konieczność ponownego przeprowadzenia konsultacji. 4) naruszenie konstytucyjnej zasady równości poprzez uprzywilejowanie właścicieli terenów inwestycyjnych kosztem mieszkańców sąsiednich nieruchomości. W szczególności plan dopuszcza: - lokalizację funkcji uciążliwych (przemysłowych, odpadowych) w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, - wprowadzenie pasów zieleni izolacyjnej o szerokości 5 m dla terenów UP, P, U-P-INS, P-IE-IC, podczas gdy II edycja Studium (Uchwała Nr XXII/223/16 wraz z późniejszymi zmianami - zmiana Nr LXIX/669/24) wskazywała wymóg minimum 15 m, co trzykrotnie zwiększałoby ochronę mieszkańców. Wcześniejszy MPZP dla obszaru IP-IE-IC (ówczesny CIPU), uchwalony Uchwałą Nr VI/63/19 Rady Miejskiej w Łaziskach Górnych z dnia 26 marca 2019 r., dopuszczał maksymalną wysokość zabudowy 20 m dla terenów w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Obecnie zaskarżony plan dopuszcza zabudowę do 200 m, co oznacza dziesięciokrotne zwiększenie dopuszczalnych parametrów, bez równoczesnego wprowadzenia adekwatnych mechanizmów ochronnych, 5) pominięcie zagrożeń powodziowych, 6) wyznaczenie kolidującego terminu publicznej prezentacji planu. Wyznaczono go na dzień 27 października 2025 r. o godz. 15:00, przy jednoczesnym zaplanowaniu na tę samą godzinę posiedzenia Komisji Budżetu, Finansów i Ochrony Środowiska Rady Miejskiej, w której uczestniczyło 8 spośród 15 radnych. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, lub odrzucenie. Podniósł, iż skarżący nie wykazali interesu prawnego do zaskarżenia aktu. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi wskazano, że: - przyjęty plan jest zgodny z dokumentami źródłowymi. Procedura sporządzania planu została przeprowadzona w sposób kompletny i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności: a) sporządzono projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, b) uzyskano wymagane opinie i uzgodnienia organów właściwych, c) przeprowadzono wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu, d) przeprowadzono dyskusję publiczną, e) rozpatrzono wszystkie wniesione uwagi. Głównym celem Uchwały nr XXII/166/25 Rady Miejskiej w Łaziskach Górnych z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w granicach administracyjnych miasta Łaziska Górne - Etap I było przede wszystkim: - utrwalenie istniejącej struktury funkcjonalno-przestrzennej, a także wprowadzenie możliwości rozmieszczenia obiektów i urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500kW oraz magazynów energii, uregulowanie tematu wysokości kominów (zgodnie z istniejącym stanem faktycznym) mając na uwadze przyszłą planowaną transformację miasta Łaziska Górne, - wprowadzenie zakazu lokalizacji przedsięwzięć związanych ze zbieraniem i przetwarzaniem odpadów niebezpiecznych (w tym medycznych i weterynaryjnych) zgodnie z przepisami odrębnymi, - wprowadzenie zakazu likwidacji cieków wodnych oraz urządzeń wodnych, w szczególności rowów i otwartych kanałów, z dopuszczeniem ich przykrycia przy uwzględnieniu przepisów odrębnych, - wprowadzenie zakazu lokalizowania na wszystkich terenach usługowych obiektów służących kremacji zwłok ludzkich i zwierzęcych, - na terenach usługowych dopuszczenie składów i magazynów wyłącznie w zamkniętych i szczelnych pomieszczeniach, - wprowadzenie niewielkich zmian w zakresie przeznaczenia terenów na tereny o funkcji budowlanej. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty uchwałą Nr XXII/166/25 Rady Miejskiej w Łaziskach Górnych z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w granicach administracyjnych Miasta Łaziska Górne - Etap I, został sporządzony zgodnie z zakresem przedmiotowym ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U, z 2023 r., poz. 1688). Podkreślono, że zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przedstawia wojewodzie uchwałę (plan miejscowy) wraz z załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych, w celu oceny ich zgodności z przepisami prawnymi. Wojewoda Śląski w trybie nadzoru (oceny zgodności z przepisami prawa) na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność przedmiotowej uchwały (w całości, bądź w części) wobec powyższego uznał Uchwałę za zgodną w całości z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Uchwała XXII/166/25 Rady Miejskiej w Łaziskach Górnych z dnia 18 grudnia 2025r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w granicach administracyjnych Miasta Łaziska Górne - Etap I, została przekazana Wojewodzie Śląskiemu dnia 19 grudnia 2025 r. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego dnia 30 grudnia 2025 r. (poz. 8014). Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady w całości lub części. W zakresie zieleni izolacyjnej uchwalona II edycja Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Łaziska Górne, przyjęta Uchwałą Rady Miejskiej w Łaziskach Górnych Nr XXII/223/16 z dnia 20 grudnia 2016 r, wraz z późniejszymi zmianami (Uchwała nr LXIX/669/24 Rady Miejskiej w Łaziskach Górnych z dnia 23 kwietnia 2024 r.) w części B - USTALENIA, ust. 3 - UP - TERENY USŁUGOWO-PRODUKCYJNE pkt. 4.1.2 lit. e) zawiera zapis: tereny przemysłowe należy oddzielić od terenów mieszkaniowych i mieszkaniowo- usługowych pasami zieleni izolacyjnej wynoszącej minimum 15 m. Wskazano, iż zapis ten odnosi się do nowoprojektowanych terenów, natomiast w przypadku rozpatrywanego planu zagospodarowania przestrzennego na opisywanym przez skarżących terenie znajduje się funkcja przemysłowa, która sąsiaduje z funkcją usługową. Obszar ten nie został wyznaczony jako nowy teren inwestycyjny w planie z 2025 r. Podkreślono, że sama elektrownia i zapewnienie możliwości jej funkcjonowania jest istotnym elementem bezpieczeństwa energetycznego w skali regionu i kraju. Jest to obiekt istniejący, a nie projektowany, stąd też plan ma na celu przede wszystkim utrwalenie dotychczasowej struktury funkcjonalno-przestrzennej. W zakresie przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko, plan wyznacza tylko ramy, a pozostałe kwestie regulowane są przez przepisy odrębne i rozpatrywane w odrębnych procedurach. Przy uchwalaniu planu przeprowadzono konsultacje społeczne. W przypadku projektu planu polegało to na wyłożeniu publicznego wglądu, poddanie dyskusji oraz składanie uwag. Organ bardzo szczegółowo określił daty wszystkich obwieszczeń, dyskusji oraz wyników dyskusji, w tym w zakresie rozpatrzonych uwag. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady równości organ podkreślił, że Miasto Łaziska Górne jest gminą przemysłową, z głównym skupiskiem przemysłu w rejonie ulic Łazy, Łąkowej oraz Świętej Barbary (huta, elektrownia, kopalnia). Niezrozumiałe jest stanowisko strony skarżącej, która postuluje przeniesienie istniejących zakładów przemysłowych na inne, niezainwestowane tereny miasta. Teren położony w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów przemysłowych, przeznaczony pod zabudowę usługową, już w planie z 2001 r. — zgodnie z ustaleniami nieobowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Łaziska Średnie w Łaziskach Górnych, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Łaziskach Górnych nr XLV/316/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego nr 3, poz. 126 z 2002 r.) — znajdował się w strefie urbanistycznej 3UHGR/MU, co oznaczało: "§19. Wyznacza się tereny, na których budownictwo mieszkaniowe powinno być kontynuowane dopiero po ograniczeniu zagrożeń sozologicznych powodowanych przez hutę, elektrownię i hałdę "[...]". Tereny oznacza się symbolami: 1. UHGR/MU - o pow. 11,31 ha 2. UHGR/MU - o pow. 1,66 ha 3. UHGR/MU - o pow. 6,44 ha 4. UM - o pow. 0,25 ha Na terenach wymienionych w ust. 1 pkt. 1-4 powinny być przede wszystkim realizowane obiekty usługowe nieuciążliwe dla środowiska i mieszkańców W istniejącej zabudowie mieszkaniowej powinny być przeprowadzone techniczne i budowlane zabiegi ograniczające oddziaływanie uciążliwych obiektów przemysłowych a tam, gdzie to będzie niemożliwe, funkcja mieszkaniowa powinna być zamieniona na funkcje usługowe." Z powyższego wynika, iż teren ten zawsze był przeznaczony pod funkcję usługową jako bufor dla istniejących terenów przemysłowych, a nieliczna zabudowa mieszkaniowa była stanem zastanym. W uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w granicach administracyjnych miasta Łaziska Górne - Etap I, przyjętym Uchwałą nr XXII/166/25 Rady Miejskiej w Łaziskach Górnych z dnia 18 grudnia 2025 r. ujęto: - obszary szczególnego zagrożenia powodzią, na którym ryzyko wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi 10%; - obszary szczególnego zagrożenia powodzią, na którym ryzyko wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi 1%; - obszary, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest niskie i wynosi 0,2%. Pismem z dnia 9 czerwca 2026 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał swoje stanowisko oraz argumentację skargi. Dodatkowo wskazał, że mieszkańcy osiedla stanowczo sprzeciwiają się realizacji kolejnych inwestycji tego rodzaju w bezpośrednim sąsiedztwie, zwłaszcza że są one często kwalifikowane przez samych inwestorów jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Możliwość lokalizacji takich inwestycji - w tak niewielkiej odległości od zabudowań mieszkalnych - została stworzona poprzez zmiany wprowadzone zaskarżonym aktem i wskutek nieuwzględnienia uwag mieszkańców. Wielokrotnie mieszkańcy wyrażali sprzeciw wobec tego rodzaju działań, między innymi poprzez kierowanie pism do Burmistrza Miasta oraz innych organów władz samorządowych (co może zostać szczegółowo udokumentowane przez skarżących). Podejmowane przez mieszkańców działania nie przyniosły jednak oczekiwanych rezultatów i okazały się bezskuteczne. Jednocześnie skarżący wskazują że ze strony władz miasta i burmistrza do chwili obecnej nie podjęto wobec mieszkańców żadnych działań świadczących o woli dialogu i poszukiwania kompromisowego rozwiązania. Nie zorganizowano spotkań informacyjnych, wyjaśniających, negocjacyjnych ani mediacyjnych, a także nie podjęto innych działań zmierzających do rozwiązania zgłaszanych przez mieszkańców problemów. W ocenie skarżących rzeczywistym skutkiem prowadzonych obecnie działań planistycznych jest przekształcanie osiedla w obszar o charakterze przemysłowym poprzez lokowanie kolejnych inwestycji przemysłowych. Działania te są podejmowane bez należytego uwzględnienia interesów mieszkańców oraz społecznych kosztów takich decyzji, które bezpośrednio wpływają na warunki życia osób zamieszkujących osiedle. Swój interes prawny skarżący wywodzą z: - art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. - art. 68 ust. l Konstytucji RP zgodnie z którym każdy ma prawo do ochrony zdrowia. - art. 68 ust.4 Konstytucji RP zgodnie z którym władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. - art. 140 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. - art. 144 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. - art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Z powyższych przepisów Skarżący wywodzą że sposób ukształtowania postanowień MPZP dla gruntów sąsiednich do ich gruntów powoduje naruszenie istoty prawa własności, a w szczególności uniemożliwia korzystanie z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem własności, jakim jest zabudowa mieszkaniowa. Zabudowania mieszkalne na osiedlu dotkniętym negatywnymi skutkami postanowień planu miejscowego zostały wzniesione nawet wcześniej niż sama elektrownia, huta, czy kopalnia - więc nieuzasadniony jest argument Rady Miejskiej, o pejoratywnym i lekceważącym zabarwieniu, wskazujący iż jest to teren obejmujący kilka zaledwie zabudowań. W trakcie rozprawy skarżący i pełnomocnik pozostałych skarżących podtrzymał stanowisko, że interes prawny w sprawie wywodzi z przepisów art. 140 i 144 k.c. oraz Konstytucji RP w zakresie ochrony własności, życia, zdrowia oraz ochrony środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Skarga dotyczy uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obecnie Dz. U. z 2026 r. poz. 538 – dalej "u.p.z.p.") i została wniesiona przez skarżących na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662 dalej "u.s.g."). Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wobec tego uwzględnienie skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uzależnione jest od jednoczesnego naruszenia interesu prawnego i naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 u.s.g. to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki. Przepisy prawa procesowego stanowią podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego lub uprawnienia tylko w razie gdy występuje bezpośredni związek z autorytatywną konkretyzacją uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r., SK 30/02, opubl. w OTK-A 2003/8/84; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 września 2008 r., SK 76/06, opubl. w OTK-A 2008/7/121; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 29 grudnia 2015 r., II OSK 1015/14, 5 sierpnia 2010 r., II OSK 1034/10 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 22 listopada 2016 r., II OSK 2638/16; 4 sierpnia 2020 r., I OSK 398/20 – wszystkie za CBOSA). Podkreśla się także, że tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowaną uchwałą może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący. Naruszenie interesu prawnego powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio pozbawia skarżącego przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07 oraz z 20 czerwca 2017 r., II OSK 2648/15). W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie (art. 28 k.p.a.), stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2004 r., OSK 476/04). Tak rozumiany interes prawny powinien być aktualny, realny, osobisty oraz dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego uchwałę organu gminy i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Dlatego też skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej) i do jej wniesienia nie legitymuje sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2005 r., OSK 1437/04). Skarżący w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie zastępuje organu nadzoru jakim jest wojewoda, mający możliwość bądź to stwierdzenia nieważności sprzecznej z prawem uchwały rady gminy (art. 90 ust. 1 u.s.g.) bądź po upływie terminu, o którym mowa w tym przepisie, zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 u.s.g.). Jeśli zatem do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, to podmiot wnoszący skargę powinien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia. Musi zatem udowodnić, że zaskarżona uchwała, poprzez naruszenie prawa, jednocześnie wpływa na jego sferę materialnoprawną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu materialnego), pozbawia go prawnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Ustalenie interesu prawnego konkretnego podmiotu nie odbywa się wyłącznie na poziomie normatywnym, lecz wymaga skonfrontowania treści normy prawnej z określonym stanem faktycznym. W rozpatrywanej sprawie skarżący wywodzą swój interes prawny z przysługującego im prawa własności nieruchomości, czyli art. 140 i 144 k.c. Dopuszczenie na obszarze planu nowych inwestycji pogorszy, i tak już niekorzystne warunki zamieszkania (ewentualnie prowadzenia działalności usługowej. Zgodnie z art. 140 k.c. "w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. W myśl art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepis art. 1 ust. 3 u.p.z.p. stanowi, że ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Zaś w myśl art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ochrony środowiska w tym gospodarowania wodami, ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz ochrony złóż kopalin. Wskazane wyżej przepisy mają charakter ogólny, a zatem powołując się tylko na ich brzmienie skarżący nie mogą skutecznie wyprowadzić wniosku, że posiadają interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Przede wszystkim nowy plan nie ingeruje w przeznaczenie nieruchomości będących ich własnością. Nie wprowadza żadnych ograniczeń ich prawa własności bądź skutkowało nałożeniem nowych obowiązków. Pomimo uchwalenia nowego planu skarżący w dalszym ciągu mogą swoim prawem własności rozporządzać oraz korzystać z przedmiotu swojej własności zgodnie z dotychczasowym jego przeznaczeniem. To samo dotyczy nieruchomości sąsiednich. Tym bardziej interesu prawnego, w zakresie legitymacji skargowej, nie można wywodzić z przepisów Konstytucji RP. Jest to akt ogólny, którego doprecyzowanie następuje dopiero w ustawodawstwie zwykłym. W konsekwencji powyższych ustaleń skład orzekając uznaje, że skarżący nie legitymują się interesem prawnym tylko faktycznym. W istocie przyznał to pełnomocnik skarżących stwierdzając, w odpowiedzi na pytanie Sądu, że swój interes prawny ogólnie wywodzi z przepisów kodeksu cywilnego i Konstytucji RP. Wobec powyższego skarga nie podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 lutego 2026
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski /sprawozdawca/ Renata Siudyka /przewodniczący/ Wojciech Gapiński

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny