II SA/Gl 30/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 12 listopada 2025 r. nr SKO.4209.17.2025 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie powierzchni gruntu, za który naliczana jest opłata z tytułu użytkowania wieczystego oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) postanowieniem z dnia 12 listopada 2025 r. nr SKO.4209.17.2025, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm. - dalej k.p.a.), po rozpoznaniu zażalenia W. P. (dalej – Skarżący, Wnioskodawca), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. (dalej – organ I instancji, Prezydent Miasta) z dnia 7 października 2025 r. nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia wskazującego powierzchnię gruntu związanego z lokalami nr [...], [...], za który naliczana jest opłata z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą [...]. Wnioskiem z dnia 11 lipca 2025 r. (uzupełnionym pismem z dnia 30 września 2025 r.) Skarżący zwrócił się do organu I instancji o wydanie zaświadczenia poprzez wskazanie powierzchni za jaką naliczana jest opłata za użytkowanie wieczyste działki nr [...]. Uzasadniając swój interes prawny w uzyskaniu takiego zaświadczenia wskazał, że nieruchomość jest użytkowana przez kilka podmiotów, w tym przez niego. Jak wyjaśnił Wnioskodawca, z tytułu odrębnej własności lokali nr [...] i [...] posiada udziały we wspomnianej działce. Na tej samej nieruchomości jest wybudowanych i użytkowanych przez drugiego współwłaściciela 6 garaży. Jak zaznaczył, podmiot ten nie dysponuje wyłącznym prawem do korzystania z tej części nieruchomości. W tej sytuacji zaświadczenie jest mu niezbędne do podjęcia ewentualnych kroków prawnych w sprawach: 1) zarządu nieruchomością wspólną i sposobu korzystania z gruntu; 2) weryfikacji prawidłowości naliczania opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w kontekście faktycznego sposobu i zakresu korzystania z nieruchomości przez poszczególnych współwłaścicieli. Jak zaznaczył, organowi I instancji jest wiadomym, że pozostaje on w sporze z drugim współwłaścicielem co do sposobu korzystania z nieruchomości, czego dowodem jest postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 3 czerwca 2025 r. nr [...], którym odmówiono wydania zaświadczenia o stwierdzeniu samodzielności wskazanych wcześniej lokali garażowych. W końcowej części wniosku Skarżący stwierdził, że brak zaświadczenia utrudni mu obronę praw właścicielskich oraz uniemożliwi rzetelną ocenę, czy opłata roczna naliczana proporcjonalnie do udziału nie jest zawyżona w świetle nieuprawnionego korzystania z nieruchomości przez innego współwłaściciela. Postanowieniem z dnia 7 października 2025 r. organ I instancji odmówił Wnioskodawcy wydania zaświadczenia o żądanej przez niego treści. W uzasadnieniu wyjaśniono, że negatywnie ustosunkowano się do wniosku przede wszystkim z tego względu, iż żaden przepis prawa nie wymaga, aby wyliczać powierzchnię gruntu za jaką jest naliczana opłata z tytułu użytkowania wieczystego gruntu dla poszczególnych współużytkowników wieczystym nieruchomości wspólnej. Ponadto wskazano, że nie jest możliwe wydanie zaświadczenia, za jaką powierzchnię jest naliczana opłata. Otóż jest ona naliczana proporcjonalnie do ilości posiadanych udziałów każdego ze współużytkowników od wartości całej nieruchomości, będącej pochodną powierzchni całego gruntu. W zażaleniu z dnia 20 października 2025 r. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia pierwszoinstancyjnego i nakazanie Prezydentowi Miasta wydanie zaświadczenia zgodnego z żądaniem. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną interpretację i nieuzasadnione przyjęcie, że nie przysługuje mu interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. W motywach zażalenia Wnioskodawca wskazał, że jego interes wynika z potrzeby ustalenia zakresu roszczeń cywilnych. Mianowicie - w jego opinii - dochodzi do bezumownego korzystania z nieruchomości przez drugiego ze współwłaścicieli. Wynika to z użytkowania znajdujących się na gruncie 6 garaży. Zatem – zdaniem Skarżącego - żądane informacje są mu niezbędne dla wyliczenia roszczeń cywilnych, co bezpośrednio wpływa na jego prawa i obowiązki i stanowi o występowaniu interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia. W dalszej kolejności stanął na stanowisku, że skoro organ I instancji dysponuje wszystkimi danymi, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby dokonał wyliczenia powierzchni do jakiej odnosi się opłata za użytkowanie wieczyste uiszczana przez Skarżącego. Z tych też względów - według Wnioskodawcy - odmowa wydania żądanego zaświadczenia jest bezzasadna. Kolegium nie przychylając się do argumentacji zażalenia, postanowieniem z dnia 12 listopada 2025 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił zasady wydawania zaświadczeń. Podniósł w tej materii, że natura zaświadczenia sprowadza się do prostego przeniesienia (zacytowania) danych znajdujących się w posiadaniu organu. Oznacza to, że w sytuacji, gdy organ nie posiada w prowadzonych rejestrach danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy, to nie może wydać zaświadczenia o żądanej treści. W kwestii samego wniosku Skarżącego, Kolegium wyraziło pogląd, że w sprawie nie istnieje przepis prawa wymagający od Wnioskodawcy zaświadczenia o wskazanej przez niego treści. Zdaniem Kolegium, Skarżący nie posiada również interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia o żądanej treści. W istocie – jak zauważyło Kolegium – Skarżący domaga się urzędowego potwierdzenia okoliczności przydatnych w innych postępowaniach, w których właściwe organy, bądź sądy będą samodzielnie dokonywały tych ustaleń. Z tego też względu zaprezentowana przez Wnioskodawcę argumentacja świadczy jedynie o jego interesie faktycznym. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zgodził się z Prezydentem Miasta, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego jest naliczana procentowo od wartości nieruchomości, zgodnie z posiadanym udziałem w nieruchomości wspólnej. W konsekwencji, w przypadku współużytkowania wieczystego (jak w niniejszej sytuacji) nie określa się powierzchni, która przypada poszczególnym współużytkownikom. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze z dnia 11 grudnia 2025 r. Wnioskodawca zarzucił postanowieniu Kolegium naruszenie: 1) art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Wnioskodawcy nie przysługuje interes prawny w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia faktu wynikającego z ewidencji i danych posiadanych przez organ; 2) art. 218 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że żądana informacja (powierzchnia gruntu odpowiadająca udziałowi w użytkowaniu wieczystym) nie wynika z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych; 3) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oparcie rozstrzygnięcia na błędnym założeniu, że cel wniosku ma charakter wyłącznie teoretyczny. Wobec tych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi Wnioskodawca posłużył się argumentacją zaprezentowaną w zażaleniu. Podkreślił przy tym, że organy obu instancji pominęły fakt istnienia bezpośredniego sporu cywilnego dotyczącego podziału nieruchomości wspólnej do korzystania (quoad usum) oraz roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z części gruntu (131 m2 zajętych pod budynkiem garażowym). Dla wykazania istnienia sporu cywilnego, do skargi załączono m.in. opinię biegłego sądowego w przedmiocie centralnego ogrzewania i operatu energetycznego sporządzonego w toku postępowania cywilnego prowadzonego z powództwa drugiego współwłaściciela nieruchomości. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia określającego powierzchnię gruntu, jaka odpowiada udziałowi w nieruchomości z tytułu własności lokali oznaczonych nr [...] i [...]. Przechodząc do rozważań wskazać przyjdzie, że z art. 217 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia wszczyna na podstawie żądania osoby uprawnionej. Osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna wykazać swój interes prawny lub powołać przepis prawny dający podstawę tych starań. Przy czym, jeżeli przepis prawa wymaga potwierdzenia pewnego stanu rzeczy zaświadczeniem, to organ ten ma obowiązek jego wystawienia bez wnikania w prawny interes osoby ubiegającej się o zaświadczenie (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.). Z kolei na podstawie przepisu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. (w oparciu, o który osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego) przedmiotem postępowania wyjaśniającego (o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a.) mogą być nie tylko okoliczności potwierdzane zaświadczeniem, lecz również fakt istnienia interesu prawnego osoby występującej o zaświadczenie. Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Oznacza to, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaświadczenie potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych. Natomiast na podstawie art. 219 k.p.a. wydaje się postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia w trzech przypadkach: w przypadku niewłaściwości organu, do którego zostało skierowane żądanie; przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie; gdy nie można spełnić żądania odnośnie treści zaświadczenia. W niniejszym przypadku Skarżącemu odmówiono wydania zaświadczenia o żądanej treści przyjmując, że nie legitymuje się on interesem prawnym. Wyjaśniając pojęcie "interesu prawnego" w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. stwierdzić należy, że w judykaturze przyjmuje się, że interes prawny winien być realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony, związanymi z przedmiotem postępowania, a nie z jej zamiarami na przyszłość (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1112/17, LEX nr 2411110). Jednocześnie przyjąć należy, że interes prawny ma osoba, która chce się posłużyć zaświadczeniem w postępowaniu wyjaśniającym w innej sprawie, z uwagi na zasadę udziału strony w postępowaniu dowodowym, w tym prawo do składania wniosków dowodowych (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 4531/21, LEX nr 3749826). Zgodzić się należy ze Skarżącym, że organ posiada wiedzę o powierzchni lokali stanowiących własność Wnioskodawcy, jak również o powierzchni działki, na której posadowiony jest budynek, w którym znajdują się powyższe lokale. Co jest istotne, wspomniana działka stanowi jednak przedmiot współużytkowania wieczystego trzech podmiotów. W takim przypadku, tj. gdy wieczyste użytkowanie przysługuje kilku osobom, do stosunków między nimi mają jednocześnie zastosowanie przez analogię przepisy o stosunkach między współwłaścicielami (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 grudnia 2004 r. sygn. akt I ACa 1367/04, LEX nr 1213877). Zatem – w myśl art. 206 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm.) - każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Z przepisu tego wynika, iż nieruchomość będąca we współużytkowaniu wieczystym jest przedmiotem współposiadania i korzystania - jako całość, a nie stosownie do wielkości udziałów (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2025 r. sygn. akt II CSKP 329/23, OSNC 2025/11/101). Zatem w przypadku współużytkowania wieczystego nie można mówić o prawie do określonej powierzchni działki, a o udziale w nieruchomości. Każdemu bowiem współużytkownikowi wieczystemu należny jest udział w gruncie, a nie skonkretyzowana jego powierzchnia. W takiej sytuacji zaświadczenia o treści oznaczonej przez Skarżącego niejako kreowałoby tytuł prawny Wnioskodawcy do określonej powierzchni (części) działki, co jest nieuprawnione przy współużytkowaniu wieczystym gruntu. Dlatego też zasadnie odmówiono Skarżącemu wydania zaświadczenia o żądnej przez niego treści. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.). Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.