II SA/Gl 656/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi N. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 marca 2026 r. nr SKO.PSŚ/41.5/157/2026/2605 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 13 stycznia 2026 r. nr [...].

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 13 stycznia 2026 r., odmawiającą obecnie skarżącej N. P. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Dla wszechstronnej kontroli zaskarżonej decyzji niezbędne jest przypomnienie okoliczności, jakie miały miejsce we wcześniej prowadzonym postępowaniu w tym przedmiocie. Otóż pierwotne postępowanie w sprawie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką zainicjowane zostało na jej wniosek z 12 kwietnia 2021 r. Po rozpoznaniu tego wniosku organ I instancji decyzją z 11 sierpnia 2021 r. odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia. Na skutek odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, decyzją z 19 października 2021 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego przeszkodą w przyznaniu świadczenia był fakt, iż niepełnosprawna matka jest mężatką, a jej mąż nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powołało się przy tym na treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (wówczas: Dz. U. z 2020 r., poz. 111), zwanej dalej u.ś.r. Skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, prawomocnym wyrokiem z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1580/21, uchylił decyzje organów obydwu instancji. Sąd w uzasadnieniu wyroku wyraził pogląd, zgodnie z którym za błędną należy uznać wykładnię art 17 ust 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1a u.ś.r., która wyklucza zstępnego osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki z kręgu osób upoważnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, także w przypadku, gdy mąż nie może wykonywać opieki z powodu wieku lub złego stanu zdrowia, nawet jeśli nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Po tym wyroku organ I instancji decyzją z 2 sierpnia 2022 r. ponownie odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania skarżącej, uchylił decyzję organu I instancji i przyznał jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na mamę na okres od 25 kwietnia 2021 r. do 30 września 2025 r., ponieważ do tego dnia miało ważność orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Z kolei postępowanie zakończone zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej z 19 listopada 2025 r. o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach w związku z otrzymaniem przez jej matkę kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r., które jest kontynuacją poprzednich. Skarżąca powołała się w tym wniosku na przepis art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (obecnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 873), zwanej dalej u.ś.w., który jej zdaniem wskazuje na ochronę praw nabytych. Przedstawiła aktualną sytuację zdrowotną jej rodziców, a w szczególności pogarszający się z roku na rok stan zdrowia jej ojca. Rozpoznając ten wniosek organ I instancji decyzją z dnia 13 stycznia 2026 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie spełniała przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego do 31 grudnia 2023 r., gdyż niepełnosprawność jej matki nie powstała do ukończenia przez nią 25-go roku życia. Ponadto matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim a jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Rozpoznając odwołanie skarżącej od powyższej decyzji organ odwoławczy, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przyznał, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu dotychczasowym. Podzielił też stanowisko, zgodnie z którym po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt 38/13, nie można odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę na treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym zdaniem organu skarżąca nie spełnia przesłanek do dalszego przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych opierające się na uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, w której jednoznacznie stwierdzono, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ dodał, cytując fragment jednego z orzeczeń, że stanowiska zajęte w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążą pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej p.p.s.a., który to przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 63 ust. 1-3 u.ś.w. poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów dotychczasowych, podczas gdy skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 września 2022 r., przyznającej jej ww. prawo w okresie od 25 kwietnia 2021 r. do 30 września 2025 r., zaś wniosek o kontynuację prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca złożyła do organu I instancji 19 listopada 2025 r. w związku z uzyskaniem nowego orzeczenia z dnia [...] r., w którym jej matkę zaliczono do znacznego stopnia niepełnosprawności; 2. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez: - błędną wykładnię polegającą na pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy; - przyjęciu, że faktyczne sprawowanie przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką nie jest wystarczające do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność, iż niepełnosprawna matka pozostaje w związku małżeńskim z mężem legitymującym się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności - jako osobie, na której w pierwszej kolejności spoczywa obowiązek opieki nad żoną; - uznaniu, że potencjalny obowiązek opieki męża nad żoną wyprzedza obowiązek alimentacyjny córki względem wymagającej opieki matki bez względu na szczególne okoliczności w postaci choroby ojca i jego złego stanu zdrowia, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej konstatacji, iż nie zaktualizował się wynikający z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny względem matki, co z kolei przesądziło o braku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego; - nieuprawnionym przyjęciu, że przepisy u.ś.r. pozwalają organowi na ustalanie możliwości i formy realizacji obowiązku alimentacyjnego przez osobę zobowiązaną, a przez to wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla sądu powszechnego; 3. art. 8 § 1 i 2 oraz art. 16 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad: zaufania do władzy publicznej, trwałości decyzji administracyjnych, ochrony praw nabytych, zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, bezpieczeństwa i stabilności obrotu prawnego, wyrażające się w odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką w sytuacji, gdy prawo to zostało już ustalone w takim samym stanie faktycznym i prawnym na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 września 2022 r., zaś postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem z dnia 19 listopada 2025 r. dotyczyło kontynuacji przyznanego już wcześniej prawa na dalszy okres w związku z wydaniem nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki skarżącej; 4. art. 71 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady prawa rodziny do pomocy ze strony państwa, która jest rzeczywistym beneficjentem świadczenia pielęgnacyjnego, a która to zasada powinna urzeczywistnić się w rzeczywistej możliwości sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez osobę najbliższą, która może tę opiekę w sposób należyty sprawować, którą w przedmiotowej sprawie skarżąca jako córka niepełnosprawnej, pomimo pozostawania przy życiu małżonka niepełnosprawnej, który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką i realnych możliwości sprawowania przez jej męża opieki nad niepełnosprawną żoną w zakresie wymaganym stanem jej zdrowia, a przez to nieuprawnione uznanie, że kryterium stopnia pokrewieństwa wyznaczające kolejność zobowiązania do alimentacji stanowi samo w sobie przeszkodę w nabyciu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób nieuwzględniający słusznego interesu skarżącej; 2. art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania, aktualny stan zdrowia rodziców, zakres sprawowanej opieki oraz argumenty uzasadniające podniesione zarzuty. Wskazała m.in., że wynikająca z art. 63 ust. 3 u.ś.w. zasada praw nabytych wyłącza możliwość stosowania warunków wynikających z uchwały NSA z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22. Powołała się na wybrane orzeczenia sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego dotychczasowego stanowiska. Wniósł ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doprowadziła do konkluzji, że decyzje te naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Na wstępie zauważyć przyjdzie, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., co jest konsekwencją wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 63 ust. 3 u.ś.w. Zresztą co do tej kwestii nie ma sporu pomiędzy stronami. Również za bezsporny należy uznać ustalony w sprawie stan faktyczny. Kwestią sporną jest natomiast to, czy w sprawie obowiązująca jest wykładnia przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. dokonana uchwałą NSA z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. I OPS 2/22, czy też nadal wiążąca jest ocena prawna wynikająca z prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1580/21. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, kierując się treścią powołanej uchwały, stwierdził, że w przypadku gdy współmałżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, to organ administracji, z uwagi na przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., nie może przyznać świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom i nie może badać innych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie możliwości sprawowania opieki przez małżonka, gdyż sam brak możliwości sprawowania opieki przez małżonka nielegitymującego się orzeczeniem o znacznym niepełnosprawności nie jest przesłanką do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, że powołana uchwała ma charakter wiążący, a na poparcie swojego stanowiska przywołał art. 269 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Dostrzegając fakt i skutki podjęcia ww. uchwały NSA, Sąd podziela stanowisko wypracowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w myśl którego wynikająca z art. 63 ust. 3 u.ś.w. zasada praw nabytych wyłącza, w sytuacji kontynuacji świadczenia, stosowanie wykładni dokonanej uchwałą NSA z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22. Zgodnie z pkt 2 tej uchwały warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, wynikający z omawianej uchwały bezwzględny wymóg posiadania przez małżonka osoby niepełnosprawnej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, obowiązywałby w sytuacji ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. po raz pierwszy. Natomiast w sytuacji kolejnego wniosku dotyczącego kontynuacji wcześniej przyznanego świadczenia, zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 63 ust. 3 u.ś.w., badaniu podlega spełnienie wymogów formalnych wniosku (tj. złożenie wymaganych dokumentów we wskazanych w przepisie terminach) oraz ustalenie faktycznego sprawowania przez wnioskodawcę opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ustawodawca wskazał bowiem, że osoby, którym wcześniej przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego "zachowują" to prawo na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., po spełnieniu warunków wynikających z art. 63 ust. 3 u.ś.w. (zob. prawomocne wyroki: WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 22/25; WSA w Rzeszowie z 1 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 537/25; WSA w Olsztynie z 30 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 896/24; WSA w Szczecinie z 30 października 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 649/24). Przypomnieć przyjdzie, że po raz pierwszy skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na mocy decyzji organu odwoławczego z 2 sierpnia 2022 r. Co więcej, tamta decyzja wydana została po wyroku tut. Sądu z 24 marca 2022 r., który był w sprawie wiążący. W wyroku tym zostało przesądzone, że w okolicznościach faktycznych sprawy, skarżącej, jako córce podopiecznej, przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego pomimo, że małżonek podopiecznej nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przypomnieć w tym miejscu wypadnie, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., wyrażone w orzeczeniu sądu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wynikające z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. związanie oceną prawną, jak i samym orzeczeniem oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować w przyszłości nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądami wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się im w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. np. wyrok NSA z 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10). Podkreślenia wymaga, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje wydane zostały na podstawie tych samych przepisów prawa (o czym była już mowa), jak i w analogicznych okolicznościach faktycznych. Nie doszło więc do zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych. W orzecznictwie dostrzec można pogląd, że związanie oceną prawną traci moc wiążącą również w związku z podjęciem w innej sprawie, w trybie art. 269 p.p.s.a., uchwały zawierającej odmienną wykładnię prawa niż wynikająca z wydanego wyroku (zob. np. wyrok NSA z 13 stycznia 2026 r., sygn. akt III OSK 342/23). Z kolei w odniesieniu do spraw podobnych do obecnie rozpoznawanej, coraz częściej prezentowany jest pogląd, że nawet negatywna ocena przepisu prawa dokonana w ramach rozproszonej kontroli konstytucyjności nie może zwalniać składu orzekającego z obowiązku wykorzystania trybu unormowanego w art. 269 p.p.s.a. do pozbawienia mocy wiążącej uchwały NSA (por. wyroki NSA z 22 kwietnia 2026 r., sygn. akt I OSK 537/25 oraz I OSK 628/25). Jednak na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić przyjdzie, że skarżącą przed skutkami uchwały NSA z 14 listopada 2022 r. chroni konstytucyjna zasada ochrony praw nabytych, która znalazła odbicie w art. 63 ust. 1-3 u.ś.w. Wyjaśnić przy tym przyjdzie, że zasada ta zakazuje odbierania lub ograniczania praw, które strona uzyskała zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wynika ona bezpośrednio z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1 k.p.a.). Oczywiście zasada ta nie ma charakteru absolutnego, jednak w ocenie Sądu nie zachodzą okoliczności powodujące ograniczenie lub cofnięcie nabytego już wcześniej przez skarżącą prawa. Nie stanowi też takiej okoliczności omawiana wyżej uchwała NSA. Uchwała ta nie zmienia ani nie tworzy nowego prawa, a jedynie ustanawia wiążącą jego wykładnię. Skoro jednak uchwała ta została podjęta już po przyznaniu skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i prawo to zgodnie z art. 63 ust. 3 u.ś.w. zostało zachowane, to dokonana tą uchwałą wykładnia art. 17 u.ś.r. nie znajdzie zastosowania w sprawie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., na wniosek organu i przy braku żądania przeprowadzenia rozprawy ze strony skarżącej. Wskazówki do ponownego postępowania wynikają wprost z dokonanej przez Sąd oceny. W szczególności organ I instancji, o ile nie dojdzie do zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, przyzna skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach jako kontynuację prawa już wcześniej nabytego (art. 63 ust. 1-3 u.ś.w.). Organ I instancji będzie miał przy tym na uwadze, że kwestia wieku podopiecznej w chwili powstania niepełnosprawności nie stanowi przeszkody w przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na "starych" zasadach. Wynika to wprost z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, a ponadto zostało potwierdzone w utrwalonym i jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z 5 listopada 2024 r., sygn. akt I OSK 2735/23; z 6 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 1157/23; z 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt I OSK 1736/24). Dodać jeszcze wypadnie, że powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl