II SA/Go 202/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: organ), decyzją z dnia [...] r., nr [...] – na podstawie art. 22 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2039, dalej: ustawa o kombatantach) – przyznał J. S. (dalej: wnioskodawca, skarżący) uprawnienia kombatanckie jako osobie podlagającej represjom, wynikającym z ustawy, przebywającej z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR w okresie od [...] r. do [...] r. (łączny wymiar represji – [...] lata). Organ odmówił uwzględnienia wniosku z pozostałym zakresie (tj. od [...] r.) . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawca zwrócił się z podaniem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu represji, jakich doznał na terytorium b. ZSRR. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 ustawy o kombatantach o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby. W ocenie organu analiza załączonego do akt sprawy materiału dowodowego potwierdza podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności przebywania na przymusowym zesłaniu na terytorium ZSRR. Organ zaznaczył, że datę końcową represji przyjęto na podstawie zapisów znajdujących się w świadectwie urodzenia przyrodniej siostry wnioskodawcy – W. G., wystawionym w obwodzie irkuckim w dniu [...] r. W aktach sprawy – jak wskazał organ - brak jest dowodów pozwalających na ustalenie, kiedy wnioskodawca z rodziną opuścił miejsce represji i powrócił do rodzinnej wsi – [...], skąd przyjechał do Polski w ramach repatriacji w styczniu [...] r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ decyzją z dnia [...] r., nr [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) – uchylił decyzję własną z dnia [...] r., nr [...] i przyznał wnioskodawcy uprawnienia z art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kombatantach z tytułu przebywania z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR w okresie od [...] r. do [...], tj. w wymiarze [...] lat i [...] miesiąca. Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie dołączył żadnych dokumentów, jednak w trakcie postępowania nadesłał zaświadczenie [...] z dnia [...] r. napisane w języku ukraińskim, wraz z jego polskim tłumaczeniem. Organ zaznaczył, że w toku rozpatrzenia sprawy podjął czynności uzupełniające zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. I tak pismem z dnia [...] r. zwrócił się do skarżącego z zapytaniem, czy posiada jeszcze dodatkowe dowody odnośnie swojej deportacji. W odpowiedzi z dnia [...] r., skarżący wskazał, że złożył już wszystkie dokumenty jakie posiadał i prosi o zakończenie postępowania. W dniu [...] r. wpłynęło do organu kolejne pismo wraz z załączonym do niego arkuszem ocen, gdzie w rubryce "rok szkolny [...]" zawarta jest adnotacja "przybył z ZSRR". Ponadto – jak wskazał organ – w dniu [...] r. przeprowadzono wysłuchanie skarżącego celem doprecyzowania wskazanych przez niego okoliczności powrotu z deportacji. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał, że z dokumentu nadesłanego przez skarżącego w dniu [...] r. wynika, że w [...] r. skarżący wraz z rodziną nie znajdował się już na zesłaniu na terenach Syberii, ale przebywał już w rodzinnej wsi [...] w odwodzie [...] chmielnicki (tereny ZSRR). Natomiast z dokumentu nadesłanego przez stronę w dniu [...] r. wynika, że w [...] r. skarżący wraz z rodziną znajdował się już na terytorium Polski (zapis powyższy sprostowany został przez organ postanowieniem z dnia [...] r., gdzie wskazano rok [...]). Organ wskazał, że z uwagi na brak daty miesięcznej w powyższych dokumentach, uznał za stosowne przyjąć datę koniec roku [...] jako datę powrotu z zesłania. Z uwagi na powyższe organ po ponownym przeanalizowaniu sprawy, uznał za udowodniony okres deportacji od [...] r. do [...] r., w wymiarze [...] lat i [...] miesiąca. W skardze na powyższą decyzję skarżący wskazał, że jest niezadowolony z postanowień w niej zawartych, dotyczących okresu deportacji oraz powrotu do Polski. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja zawiera błędny zapis, że w [...] r. znajdował się już na terytorium Polski a faktycznie przekroczył granicę w dniu [...] r. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o kombatantach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy jej przepisy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR. Przepis powyższy obejmuje deportacje bądź zesłanie na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich m.in. z terenów tzw. Kresów Wschodnich, które po zakończeniu II wojny światowej i ostatecznym ustaleniu przebiegu granic wschodnich, znalazły się poza terytorium Polski. Jak wynika z akt sprawy skarżący deportowany został z rodzinnej wsi [...] (która po II wojnie światowej weszła w struktury administracyjne Związku Radzieckiego) na tereny Syberii z końcem [...] r. Z dokumentu nadesłanego przez skarżącego w dniu [...] r. wynika, że w [...] r. skarżący wraz z rodziną przebywał już w rodzinnej wsi [...] (która po zakończeniu II wojny światowej znalazła się poza terytorium Polski). Skarżący w [...] r. nie znajdował się już zatem na zesłaniu na terenach Syberii lecz przebywał w rodzinnej wsi, a następnie od [...] r. zamieszkiwał już na terytorium Polski, co wynika z dokumentu nadesłanego przez skarżącego w dniu [...] r. Zasadnie zatem organ – z uwagi na brak daty miesięcznej w dokumentach dostarczonych przez skarżącego – uznał za stosowne przyjąć datę koniec roku [...] jako datę powrotu z zesłania. W konsekwencji organ prawidłowego uznał za udowodniony okres deportacji od [...] r. do [...] r. , w wymiarze [...] lat i [...] miesiąca. Skarżący podnosi w skardze, że zaskarżona decyzja zawiera błędny zapis, że w [...]r. znajdował się już na terytorium Polski a faktycznie przekroczył granicę w dniu [...] r. Wyjaśnić zatem należy, że organ – działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. – postanowieniem z dnia [...] r. sprostował powyższy zapis, wskazując rok [...] jako początek zamieszkiwania skarżącego na terytorium Polski. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.