II SA/Go 324/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]r., nr XXII/138/25 w sprawie programu współpracy Gminy [...] z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2026 stwierdza nieważność § 30 zaskarżonej uchwały.

Prokurator Rejonowy w [...] wniósł do tutejszego sądu skargę na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2025 r. nr XXII/138/25 w sprawie programu współpracy Gminy [...] z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2026 w części obejmującej § 30 uchwały zarzucając zakwestionowanemu przepisowi istotne naruszenie prawa - art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 5a ust. 4 pkt 11 w zw. z art. 15 ust 2 b ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2025 poz. 1338) przez uregulowaniem w nim tego, że za udział w posiedzeniach komisji jej członkom nie przysługuje wynagrodzenie ani zwrot kosztów podróży. Z tych względów wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanego przepisu. W uzasadnieniu skargi podniósł, że program współpracy gminy z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego jest aktem prawa miejscowego. Uchwała ustanawiająca program, podejmowana na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie powinna zwierać elementy wskazane w art. 5a ust. 4 tej ustawy. Zdaniem Prokuratora organ przez ujęcie w § 30 uchwały zapisu o braku wynagrodzenia oraz odpłatności zwrot kosztów podróży za udział członków komisji w jej posiedzeniach, przekroczyła delegację ustawową wynikającą z powołanego przepisu art. 5a ust. 4 pkt 11 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, gdyż przepis ten upoważnia rade do określenia trybu powoływania i zasad działania komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert, ale nie określania wynagrodzenia ich członków. To jest bowiem uregulowane w innych przepisach, w szczególności ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1135) - wraz z przepisami wykonawczymi oraz przepisami Kodeksu pracy. Nadto stosownie natomiast do art. 7 ustawy o pracownikach samorządowych czynności pracodawcy wobec takich osób będzie wykonuje wójt, a nie rada gminy. W odpowiedzi na skargę organ ją uznał podzielając stanowisko Prokuratora. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Skarga została wniesiona przez uprawniony podmiot. Zgodnie z art. 8 § 1 p.p.s.a. prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepis art. 91 u.s.g. przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Zgodnie z art. 91 ust. 4ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualnie t.j. Dz.U z 2026 r. poz. 662 ze zm.) w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalił się pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu (np. uchwały) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny,ST2001 r., z. 1-2, s. 101-102). Za takie należy uznać naruszenie prawa polegające na uregulowaniu w akcie prawa miejscowego - § 30 zaskarżonej uchwały kwestii wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów podroży za udział w posiedzeniach członków komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert. Członkowie tej komisji, zgodnie z art. 15 ust. 2b ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, są bowiem powoływani przez organ jednostki samorządu terytorialnego spośród przedstawicieli organu wykonawczego tej jednostki. Jak słusznie wskazano w skardze przepis ten, w powiązaniu z normą kompetencyjną zawartą w art. 5a ust. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, wskazuje na brak kompetencji rady gminy do określenia zasad wynagradzania w uchwale członków komisji w przedmiotowej uchwale. Wynagrodzenie takich pracowników jest bowiem uregulowane ustawowo, w szczególności ustawie o pracownikach samorządowych przepisami wykonawczych do tej ustawy oraz kodeksie pracy. Nadto, zgodnie z art. 7 ustawy o pracownikach samorządowych czynności pracodawcy wobec takich osób wykonuje Wójt (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2025 r., III OSK 2067/24, CBOSA). Takie naruszenie prawa należało uznać za istotne i z tych względów, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części.