II SA/Go 389/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]r., Nr XXIX/200/2026 r. w sprawie zaciągnięcia długoterminowego kredytu postanawia: odrzucić skargę.

Dnia [...] kwietnia 2026 r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę Nr XXIX/200/2026 r. w sprawie zaciągnięcia długoterminowego kredytu. Jako podstawę prawną tej uchwały organ podał przepisy art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. c i art. 58 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.; dalej u.s.g.) oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm., dalej u.f.p.). W § 1 tej uchwały stwierdzono, że postanawia się zaciągnąć w roku 2026 długoterminowy kredyt w wysokości 12.500.000,00 zł na pokrycie planowanego deficytu budżetu w kwocie 10.330.000,00 zł oraz spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań w kwocie 2.170.000,00 zł. W § 2 uchwały wskazano, że spłata kredytu następować będzie w latach 2027-2040 z dochodów własnych gminy, w § 3 podano, że zabezpieczeniem spłaty długoterminowego kredytu będzie weksel własny In blanco wraz z deklaracją wekslową. W § 4 uchwały wskazano, że jej wykonanie powierza się Burmistrzowi [...]. 2. W skardze wniesionej na tą uchwałę J.G. zakwestionował ją w całości wskazując, że narusza jego interes prawny, ponieważ dotyczy finansowania zakupu nieruchomości stanowiącej jego majątek, a jednocześnie pozostaje bezpośrednio związana z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym z tej nieruchomości. Uchwała została podjęta już po przeprowadzeniu licytacji, w której Gmina[...] została wyłoniona jako nabywca licytacyjny, lecz przed definitywnym zakończeniem postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że gmina najpierw przystąpiła do licytacji i zaoferowała cenę nabycia nieruchomości, a dopiero następnie rozpoczęła działania zmierzające do znalezienia źródła finansowania tej transakcji. Istota skargi sprowadza się zatem do wykazania, że zaskarżona uchwała nie jest zwykłą uchwałą kredytową, lecz próbą następczego sfinansowania czynności, którą gmina podjęła wcześniej bez należycie zabezpieczonych środków. Takie działanie narusza zasady legalizmu, przejrzystości finansów publicznych, gospodarności oraz bezpieczeństwa obrotu prawnego. Organ jednostki samorządu terytorialnego nie może najpierw uczestniczyć w licytacji egzekucyjnej i doprowadzić do wyłonienia siebie jako nabywcy, a dopiero później poszukiwać środków na wykonanie obowiązków wynikających z tego udziału. W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., ewentualnie - w przypadku niepodzielenia przez Sąd powyższego stanowiska - oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej na podstawie art. 151 p.p.s.a. Organ wniósł także o oddalenie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. W ocenie organu zaskarżona uchwała nie reguluje żadnych praw ani obowiązków skarżącego - nie kreuje po jego stronie nowych zobowiązań, nie ingeruje w jego tytuł prawny do nieruchomości, nie zmienia ani nie rozszerza zakresu prowadzonej egzekucji. Uchwała określa wyłącznie sposób pozyskania przez gminę środków finansowych (kredyt długoterminowy) na realizację jej zadań oraz rozliczeń budżetowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm., dalej jako u.s.g.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Treść ww. przepisu wskazuje, że przewidziana w nim ochrona prawna przeznaczona jest dla podmiotów, wobec których organy gminy podjęły działania – w formie uchwały lub zarządzenia – będące ingerencją w sferę ich praw lub wolności. Skuteczne złożenie skargi w tym trybie uzależnione zostało w konsekwencji od tego, czy skarżący wykaże naruszenie – poprzez unormowania kwestionowanej uchwały lub zarządzenia – przysługującego mu interesu prawnego lub uprawnienia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Brak zatem naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia składającego skargę obliguje sąd w takim przypadku do odrzucenia skargi. Podkreślić należy, że powyższe unormowania wynikają z faktu, że skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004, nr 7, poz. 114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 nr 8, poz. 4). Skarżący winien zatem udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/04, CBOSA). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, CBOSA). Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, aby zaskarżona w niniejszym przypadku uchwała Rady Miejskiej w przedmiocie zaciągnięcia długoterminowego kredytu naruszała interes prawny skarżącego. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., który upoważnia jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania kredytów i pożyczek m.in. na finansowanie planowanego deficytu budżetu lub na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Uchwała ta dotyczy wewnętrznej gospodarki finansowej gminy, w szczególności sposobu sfinansowania planowanego deficytu budżetu oraz pokrycia wydatków majątkowych związanych z nabyciem prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków na licytacji egzekucyjnej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że środki z kredytu przeznaczone zostaną na pokrycie deficytu budżetu w związku z zaplanowanymi do realizacji zadaniami inwestycyjnymi. Jest to typowy cel, o którym mowa w art. 89 u.f.p., i mieści się w zakresie kompetencji organu stanowiącego gminy do zaciągania długoterminowych zobowiązań (art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. c u.s.g. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą przepisy o finansach publicznych). Zaskarżona uchwała nie reguluje żadnych praw ani obowiązków skarżącego - nie kreuje po jego stronie nowych zobowiązań, nie ingeruje w jego tytuł prawny do nieruchomości, nie zmienia ani nie rozszerza zakresu prowadzonej egzekucji. Uchwała określa wyłącznie sposób pozyskania przez gminę środków finansowych (kredyt długoterminowy) na realizację jej zadań oraz rozliczeń budżetowych. W przedmiotowej sprawie, jak wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę sytuacja prawna strony kształtuje się następująco: skarżący był użytkownikiem wieczystym gruntu oraz właścicielem posadowionych na nim budynków, wobec skarżącego prowadzone było postępowanie egzekucyjne z nieruchomości w związku z jego zadłużeniem, w tym wobec gminy z tytułu należności o charakterze publicznoprawnym, w wyniku licytacji komorniczej gmina nabyła prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości wraz z prawem własności budynków. Jak podkreślił organ, cena nabycia prawa użytkowania wieczystego i własności budynków zostanie rozliczona z wierzytelnościami gminy wobec skarżącego - w ten sposób gmina odzyskuje swoje należności. Całość tej sytuacji prawnej jest ukształtowana przez przepisy prawa cywilnego i egzekucyjnego oraz orzeczenia sądów powszechnych, a nie przez uchwałę kredytową. Uchwała w sprawie zaciągnięcia kredytu długoterminowego nie jest więc źródłem ani przyczyną utraty przez skarżącego prawa użytkowania wieczystego, czy własności budynków. Utrata ta jest wyłącznie skutkiem prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego i przeprowadzonej licytacji, niezależnie od tego, czy nabywcą w licytacji zostałaby gmina, czy inny podmiot. Sposób, w jaki gmina finansuje zapłatę ceny nabycia (środki własne, kredyt, inne źródła) pozostaje poza sferą praw i obowiązków skarżącego. Jest to element wewnętrznej gospodarki finansowej gminy i realizacji jej zadań własnych, w tym odzyskiwania należności. W ocenie Sądu skarżący myli interes faktyczny z interesem prawnym. Jego niezadowolenie z faktu, że gmina - jako wierzyciel i jednocześnie nabywca - finansuje nabycie nieruchomości kredytem, nie znajduje oparcia w żadnej normie prawa materialnego przyznającej mu uprawnienie do kwestionowania źródła finansowania tej czynności. Zaskarżona uchwała kredytowa podjęta na podstawie art. 89 u.f.p. dotyczy wyłącznie sposobu finansowania zadań gminy i jej wewnętrznej gospodarki finansowej, nie kształtuje ani nie narusza praw ani obowiązków skarżącego. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, aby skarżący posiadał legitymację procesową do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. W świetle powyższych rozważań skarżący nie wykazał, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie, dlatego brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy. Odnośnie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały wyjaśnić trzeba, że wywołuje on skutek i podlega rozpatrzeniu dopiero wówczas, gdy skarga jest skutecznie wniesiona, tj. nie podlega odrzuceniu z przyczyn podanych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Zatem w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do rozpatrzenia zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a, skargę odrzucił.