Sygnatura
II SA/Go 431/26
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 9 września 2026 r., II SA/Go 431/26
Wynik
Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
- Data orzeczenia
- 9 września 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Protokolant referent stażysta Adrianna Bury po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...]r., nr XXI.126.2025 w sprawie przyjęcia Programu współpracy Gminy [...] z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2026 stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Rada Gminy [...], powołując się na art. 5a ust. 1 i 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1338; dalej jako ustawa) podjęła w dniu [...] grudnia 2025 r. uchwałę w sprawie Programu współpracy Gminy [...] z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na 2026 rok (Dz.Urz.Woj. z 2025 r., poz. 3075). Na powyższą uchwałę Rady Gminy [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wniósł Prokurator Rejonowy w [...]. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił: 1) istotne naruszenie prawa polegające na określeniu w § 3 pkt 1 i 3 uchwały, że współpraca Gminy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami określonymi w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie "odbywa się na zasadach efektywności, partnerstwa, suwerenności stron i pomocniczości", a więc ograniczeniu się tylko do powtórzenia regulacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy, podczas gdy zasady współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy powinny być skonkretyzowane, a ich katalog organ stanowiący gminy winien sformułować w ten sposób, aby podmioty zamierzające podjąć współpracę z jednostką samorządu terytorialnego (uczestnicy programy) nie miały wątpliwości co do wskazanych zasad współpracy, a więc nieokreślenie zasad współpracy wbrew wynikającemu z treści ustawy obowiązkowi, co stanowi naruszenie art. 5a ust. 4 pkt 2 ustawy, 2) istotne naruszenie prawa polegające na wskazaniu w § 4 uchwały, że Gmina współpracuje z organizacjami pozarządowymi w sferze zadań publicznych, wymienionych w art. 4 ustawy, a więc wskazaniu w sposób niedostatecznie określony, jaki jest zakres przedmiotowy współpracy pomiędzy Gminą, a podmiotami pozarządowymi i podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy, co nie pozwala na jednoznaczne wskazanie zakresu tej współpracy, podczas gdy Gmina nie może realizować wszystkich zadań wskazanych w art. 4 ust. 1 ustawy, lecz tylko te, które należą do jej zadań własnych, co winno zostać zastrzeżone w treści uchwały, co stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji RP, a w szczególności wyprowadzaną z tego przepisu zasady przyzwoitej legislacji, gdyż brak odpowiedniej określoności przepisów przyznających uprawnienia lub nakładających obowiązek godzi w zasadę demokratycznego państwa prawnego, 3) istotne naruszenie prawa polegające na niedokładnym określeniu w § 11 załącznika uchwały informacji o sposobie tworzenia programu oraz przebiegu konsultacji, podczas gdy ustawodawca zgodnie z treścią art. 5 a ust. 4 pkt 10 ustawy wymaga dokładnego opisu czasu, w jakim czasie te konsultacje zostały przeprowadzone, które podmioty w nich uczestniczyły, jaki wyznaczono im czas na zgłaszanie ewentualnych uwag oraz czy i jakie uwagi zgłoszono i w jaki sposób zgłoszone uwagi wpłynęły na treść podjętej uchwały, wskutek czego rada gminy nie wypełniła nałożonego na nią obowiązku podjęcia stosowanej uchwały. Stawiając powyższe zarzuty, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.1143), Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, bowiem zawiera normy o charakterze generalnym, odnoszącym się do pewnej kategorii potencjalnych podmiotów, abstrakcyjnym, wydanym przez wskazany w ustawie organ administracji i została ogłoszona zgodnie z wymogami ustawy z dnia 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...] grudnia 2025 roku Poz. [...]. Materialnoprawną podstawę przedmiotowej uchwały stanowi przepis art. 5a ust. 1 i 4 ustawy. Rada Gminy [...] w sposób istotny naruszyła prawo poprzez dokonanie regulacji w § 3 pkt 1 i 3, § 4 i § 11 uchwały. Rada Gminy [...] określiła w § 3 pkt 1 i 3 uchwały, że współpraca Gminy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami określonymi w art. 3 ust. 3 ustawy "odbywa się na zasadach efektywności, partnerstwa, suwerenności stron i pomocniczości". Wbrew wynikającemu z treści art. 5a ust. 4 pkt 2 ustawy obowiązkowi, nie określiła zasad tej współpracy. Wskazanie to polega jedynie na ograniczeniu się do powtórzenia regulacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy. Zasady współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy powinny być skonkretyzowane, a ich katalog organ stanowiący gminy winien sformułować w ten sposób, aby podmioty zamierzające podjąć współpracę z jednostką samorządu terytorialnego (uczestnicy programy) nie miały wątpliwości co do wskazanych zasad współpracy. Przykładowo zasada jawności wymaga ustalenia w programie konkretnych rozwiązań dotyczących polityki informacyjnej i zapewnienia społecznej kontroli nad procesem podejmowania decyzji dotyczących współpracy z organizacjami. Takiego rozwinięcia przedmiotowych zasad brak jest w treści Programu. Nieskonkretyzowanie zasad i powielenie w tym zakresie przepisów ustawy przesądza o braku wyczerpania delegacji ustawowej. Rada Gminy określiła w § 4 uchwały, że Gmina współpracuje z organizacjami pozarządowymi w sferze zadań publicznych, wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy. Z powyższego przepisu programu nie wynika w sposób dostatecznie określony, jaki jest zakres przedmiotowy współpracy pomiędzy Gminą, a podmiotami pozarządowymi i podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy. W przepisie jest mowa o realizacji bliżej nieokreślonych zadań wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy, co nie pozwala na jednoznaczne wskazanie zakresu tej współpracy. Zważyć należy, że współpraca może dotyczyć jedynie dziedzin należących jednocześnie do zadań własnych samorządu i sfery pożytku publicznego. Gmina nie może zatem realizować wszystkich zadań wskazanych w art. 4 ust. 1 ustawy, lecz tylko te które należą do jej zadań własnych. Takie zastrzeżenie powinno być zawarte w treści uchwały. Brak odpowiedniej określoności przepisów przyznających uprawnienia nakładających obowiązku godzi w zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), a w szczególności w wyprowadzaną z tego przepisu zasadę przyzwoitej legislacji. Ponadto Rada Gminy [...] w sposób niedokładny określiła w § 11 załącznika uchwały informacje o sposobie tworzenia programu oraz przebiegu konsultacji. Ustawodawca zgodnie z art. 5a ust. 4 pkt 10 ustawy wymaga dokładnego opisu czasu, w jakim te konsultacje zostały przeprowadzone, które podmioty w nich uczestniczyły, jaki wyznaczono im czas na zgłaszanie ewentualnych uwag oraz czy i jakie uwagi zgłoszono i w jaki sposób zgłoszone uwagi wpłynęły na treść podjętej uchwały. Tylko zamieszczenie w uchwale dokładnego opisu tych okoliczności będzie wystarczające do stwierdzenia, że rada gminy wypełniła nałożony na nią obowiązek podjęcia stosowanej uchwały. Zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (DZ.U.2025, poz. 1153, dalej jako u.s.g.) uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Nieskonkretyzowanie zasad współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy i powielenie w tym zakresie przepisów ustawy przesądza o braku wyczerpania delegacji ustawowej, a w konsekwencji implikuje konieczność stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie w całości. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Prokuratora o niedostatecznym skonkretyzowaniu zasad współpracy z organizacjami samorządowymi. Zasady (a więc zgodnie z definicją słownikową ogólnie obowiązujące reguły), które - zgodnie z art. 5a ust. 4 pkt 2 ustawy - winny być zawarte w programie, określa jednoznacznie art. 5 ust. 3 ustawy, stanowiąc, że "Współpraca, o której mowa w ust 1, odbywa się na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności’ Argumentacja, wedle której owe zasady, które winny być zawarte w programie, wymagają uszczegółowienia i konkretyzacji, nie znajduje oparcia ustawowego. Jednocześnie praktyka wskazuje, że organy przyjmujące program ograniczają się w tym zakresie najczęściej do prostego zdefiniowania owych zasad, przy czym zwykle nie wychodzą poza poziom sloganów i ogólników. Z jednej zatem strony wartość normatywna tego rodzaju konkretyzacji jest znikoma, z drugiej zasady współpracy (rozumiane jako ogólne reguły tej współpracy) określa jednoznacznie art. 5 ust. 3 ustawy, z trzeciej - zasady współpracy można rozumieć jako całość regulacji uchwały określających sposób współdziałania np. gminy z organizacjami pozarządowymi i w tym znaczeniu uchwała w sposób oczywisty odpowiada delegacji ustawowej. Podsumowując, teza o konieczności doprecyzowywania zasad współpracy stanowi przejaw nadinterpretacji ze strony skarżącego. Zdaniem organu nie jest również trafny zarzut dotyczący niewłaściwego określenia zakresu współpracy. W zaskarżonej uchwale wskazano, że współpraca odbywa się w obszarach, o których mowa w art. 4 ustawy. Sama ustawa wprost wskazuje w art. 4 ustawy obszary współpracy z organizacjami pozarządowymi. Uwaga, według której zabrakło dookreślenia, że chodzi o zadania własne gminy, nie może prowadzić do uznania zasadności ww. zarzutu, wszak oczywistym jest, że gmina nie może wychodzić poza obszar zadań własnych. Trudno w tym przypadku mówić o istotnym naruszeniu prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności uchwały (art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym). Mamy tu do czynienia co najwyżej z nieistotnym naruszeniem, zwykłym niedopowiedzeniem, które nie może przesądzać o nieważności uchwały. Zdaniem organu nie ma również racji Prokurator wskazując na rzekome naruszenie przepisu art. 5a ust. 4 pkt 10 ustawy, który wymaga, aby w programie zamieszczono informację o sposobie tworzenia programu oraz o przebiegu konsultacji. Ustawa w żaden sposób nie precyzuje jaki ma być poziom szczegółowości tej informacji. Tezy postawione w tym względzie przez skarżącego stanowią przejaw swoistego prawotwórstwa, które pozbawione jest oparcia ustawowego. Oczywistym jest, że choć przedmiotowy program traktowany jest jako akt prawa miejscowego, to akurat postanowienie pełni funkcję wyłącznie informacyjną, co wynika z literalnej treści delegacji. Trudno zatem uznać, że nie dość szczegółowa informacja przesądza o istotnym naruszeniu prawa, które miałoby skutkować nieważnością całej uchwały. Wszelka dokumentacja związana z przebiegiem konsultacji stanowi informację publiczną i każdy zainteresowany może dotrzeć do szczegółów procesu konsultacyjnego (ogłoszenie o konsultacjach i protokół z konsultacji - w załączeniu). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest m.in., prokurator, którego legitymacja nie jest ograniczona przesłankami materialnoprawnymi, a jej jedyną podstawą jest ochrona obiektywnego porządku prawnego (por. A. Kabat /w/ B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, P.p.s.a. Komentarz, LEX/el. 2021, t. 10 do art. 50; wyrok NSA z 3 grudnia 2019 r., III OSK 2445/19; wyrok NSA z 27 września 2016 r., II OSK 3179/14). W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W myśl natomiast art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. W związku z tym tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu (np. uchwały) organu gminy. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, ST 2001 r., z. 1-2, s. 101-102). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie w tak zakreślonych granicach była opisana na wstępie uchwała Rady Gminy [...]. Podstawę prawa materialnego powyższego aktu stanowił przepis art. 5a ustawy, w myśl którego: - organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwala, po konsultacjach z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3, przeprowadzonych w sposób określony w art. 5 ust. 5, roczny program współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3. Roczny program współpracy jest uchwalany do dnia 30 listopada roku poprzedzającego okres obowiązywania programu (ust. 1). - roczny program współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 zawiera w szczególności: 1) cel główny i cele szczegółowe programu; 2) zasady współpracy; 3) zakres przedmiotowy; 4) formy współpracy, o których mowa w art. 5 ust. 2; 5) priorytetowe zadania publiczne; 6) okres realizacji programu; 7) sposób realizacji programu; 8) wysokość środków planowanych na realizację programu; 9) sposób oceny realizacji programu; 10) informację o sposobie tworzenia programu oraz o przebiegu konsultacji; 11) tryb powoływania i zasady działania komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert (ust. 4). W odniesieniu do uchwały podejmowanej na podstawie art. 5a ust. 1 ustawy w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że ma ona charakter aktu prawa miejscowego, o charakterze programowym, wyznaczającym pewne kierunki i cele działania (por. wyrok NSA z 13 lipca 2023 r., III OSK 1795/22, wyrok NSA z 25 kwietnia 2025 r., III OSK 2682/23). Również w doktrynie wskazuje się, że uchwała w sprawie przyjęcia rocznego programu współpracy precyzuje istotne elementy przyszłej współpracy, takie jak: jej zakres przedmiotowy, formy współpracy, priorytetowe zadania publiczne (...). Roczny program współpracy zawiera w swojej treści normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, a ponadto wydawany jest przez ustawowo wskazany organ administracji. Istnieją zatem podstawy do tego, aby zgodnie z prezentowanym w judykaturze stanowiskiem kwalifikować tę uchwałę do kategorii aktów prawa miejscowego" (por. E. Koniuszewska, Jawność współpracy jednostek samorządu terytorialnego z organizacjami pozarządowymi, w: B. Dolnicki (red.), Jawność w samorządzie terytorialnym, Warszawa 2015, s. 358). W tym kontekście warto też zauważyć, że w doktrynie prawa administracyjnego wyróżnia się kategorię "swoistych źródeł prawa administracyjnego", obejmującą m.in. akty planowania. Dotyczą one działań administracji publicznej przewidywanych w przyszłości - determinują te działania, określają zakres i okoliczności, w jakich będą miały być podjęte. Akty te posługują się specyficznymi normami, które - choć ongiś były co do tego wątpliwości - można uznać za normy prawne (por. T. Woś /w/ T. Woś (red.), Postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 45). W świetle powyższych uwag, istnieją podstawy do przyjęcia, że aktem prawa miejscowego jest również uchwała podejmowana na podstawie art. 5a ust. 1 ustawy. Zaskarżona uchwała konkretyzuje sposoby działania Gminy w celu należytego wypełnienia jej ustawowych obowiązków. Jej treść stanowią normy planistyczne, normy - prognozy i zasady postępowania w określonych sytuacjach, których realizacja stanowi zadanie własne Gminy. Do istotnych cech programu trzeba zaliczyć to, że obok postanowień indywidualno-konkretnych, zawiera postanowienia o charakterze generalno-abstrakcyjnym, dotyczące form współpracy Gminy z organizacjami, spełniającymi kryteria określone w ustawie (§ 5 uchwały). Nie stanowi tym samym o sytuacji konkretnie określonego adresata, ale o sytuacji prawnej wszystkich podmiotów spełniających określone ustawowo kryteria. Należy podzielić stanowisko Prokuratora, że w zaskarżonej uchwale nie znajduje się informacja dotycząca przebiegu konsultacji, która odpowiada wymogom określonym w art. 5a ust. 4 pkt 10 in fine ustawy. Nie jest - wbrew stanowisku organu - wystarczające dla ważności uchwały, wskazanie że takie konsultacje zostały przeprowadzone, a zgłoszone opinie i uwagi rozpatrzono i poddano analizie. Przepis art. 5a ust. 1 ustawy nakłada bowiem obowiązek przeprowadzenie konsultacji, natomiast art. 5a ust. 4 pkt 10 wymaga, aby informacja o ich przebiegu znalazła się również w treści uchwały. Przy czym nie chodzi tylko o odnotowanie, że takie konsultacje się odbyły, ale konieczne jest opisanie jak one przebiegały. Oznacza to, że tylko zamieszczenie w uchwale opisu przebiegu konsultacji będzie wystarczające do stwierdzenia, że rada gminy wypełniła nałożony na nią obowiązek podjęcia stosownej uchwały w tym zakresie. Zdaniem Sądu, nie jest wypełnieniem tego obowiązku jedynie ogólnikowe wskazanie w § 11 uchwały, że "1. Program został przedłożony do konsultacji organizacjom w sposób określony w uchwale nr IV/28/11 Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie (...). 2. Zamieszczono projekt programu w Biuletynie Informacji Publicznej i tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...]. 3. Przeanalizowano i rozpatrzono opinie i uwagi złożone przez organizacje pozarządowe podczas konsultacji. 4. Przedłożono program pod obrady Rady Gminy [...]". Taka regulacja nie określa bowiem jak konkretnie przebiegły konsultacje. Trafnie Prokurator również zarzuca, że zaskarżona uchwała nie wypełnia w całości delegacji ustawowej wynikającej z art. 5a ust. 4 odniesieniu do § 4 uchwały, który to przepis dotyczy zakresu przedmiotowego współpracy Gminy z organizacjami. Wskazany przepis uchwały zawiera jedynie zapis w myśl którego przedmiotem współpracy jest realizacja zadań publicznych określonych w art. 4 ustawy w zakresie odpowiadającym zadaniom gminy. Zakres przedmiotowy to określenie, które z zadań publicznych wymienionych w art. 4 ustawy będą realizowane w danej gminie w ramach współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy. Ustawodawca w art. 5a ust. 4 pkt 3 wymaga zatem skonkretyzowania w uchwale, które z zadań wymienionych w art. 4 ustawy, w realiach danej gminy, będą przedmiotem współpracy. Należy mieć na uwadze, że przepisy uchwały stanowią bezpośrednią podstawę współpracy Gminy z organizacjami, stąd też - mając na uwadze proces stosowania uchwały - istotne znaczenie ma skonkretyzowanie wprost w uchwale zagadnienia dotyczącego przedmiotu tejże współpracy. Wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 5a ust. 4 pkt 2 ustawy Rada nie określiła zasad współpracy. W § 3 pkt 1 i 3 Programu Rada postanowiła, że: współpraca z organizacjami obywa się na zasadach: efektywności, partnerstwa, suwerenności stron, pomocniczości. W powyższym przepisie Programu Rada ograniczyła się tylko do powtórzenia regulacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy, zgodnie z którą współpraca, o której mowa w ust. 1, odbywa się na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności. Tymczasem, zasady współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy powinny być skonkretyzowane, a ich katalog organ stanowiący gminy winien sformułować w taki sposób, aby podmioty zamierzające podjąć współpracę z jednostką samorządu terytorialnego (uczestnicy programu), nie miały wątpliwości co do wskazanych zasad. Takiego rozwinięcia przedmiotowych zasad brak w treści Programu. Nieskonkretyzowanie ww. zasad i powielenie w tym zakresie przepisów ustawy przesądza o braku wyczerpania delegacji ustawowej, a w konsekwencji implikuje konieczność stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały w całości. Powyższe naruszenia uznać należy jako istotne naruszenie prawa, a mianowicie naruszenie art. 5a ust. 4 pkt 2, 3 i 10 ustawy, a także art. 7 i 94 Konstytucji (por. wyrok WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2021 r., III SA/Gl 505/21, wyrok WSA w Gorzowie z 1 lipca 2026 r., II SA/Go 298/26, wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 lipca 2026 r., II SA/Bd 132/26). Za istotne naruszenie prawa traktuje się bowiem nieuregulowanie w akcie prawa miejscowego zagadnienia wskazanego w delegacji ustawowej. O ocenie istotności lub nieistotności naruszenia prawa nie decyduje to, czy nakładany obowiązek jest łatwy do wykonania lub mało istotny (błahy), ale to, czy dany zakres regulacji ma jakiekolwiek upoważnienie ustawowe i w jakim zakresie lub w jaki sposób organ samorządu w ramach realizacji tego upoważnienia naruszył prawo (por. wyrok NSA z 14 marca 2014 r., III OSK 1677/23). Nie jest rolą organu uchwalającego zakwestionowany akt, jak również sądu administracyjnego, dokonywanie oceny celowości zawarcia regulacji powyższej regulacji w akcie prawa miejscowego i z tej perspektywy wartościowania czy mamy do czynienia z istotnym, czy nieistotnym naruszeniem prawa. Niewypełnienie przez organ w całości delegacji ustawowej, a mianowicie obligatoryjnych elementów uchwały, wskazanych w art. 5a ust. 4 pkt 2, 3 10 ustawy skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Akt niekompletny nie może bowiem dalej funkcjonować w obrocie prawnym (por. wyrok NSA z 20 lutego 2019 r., II OSK 834/17, wyrok WSA w Poznaniu z 26 kwietnia 2023 r., IV SA/Po 151/23, D. Dąbek, Prawo miejscowe, wyd. 2, Wolters Kluwer Warszawa 2015 r., s. 125-126.) Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 lipca 2026
- Symbol z opisem
- 6269 Inne o symbolu podstawowym 626 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
- Hasła tematyczne
- Samorząd terytorialny
- Skarżony organ
- Rada Gminy
- Sędziowie
- Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Kamila Karwatowicz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
art. 5a ust. 1 i 4 · Dz.U. 2003 nr 96 poz. 873
- Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
art. 91 · Dz.U. 2026 poz. 662
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ke 250/26 · 3 września 2026
Wyrok WSA w Kielcach z 3 września 2026 r., II SA/Ke 250/26
Sygnatura: III SA/Po 681/26 · 2 września 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 2 września 2026 r., III SA/Po 681/26
Sygnatura: III SA/Kr 951/26 · 2 września 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 2 września 2026 r., III SA/Kr 951/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny