Sygnatura
II SA/Ke 120/26
Wyrok WSA w Kielcach z 19 sierpnia 2026 r., II SA/Ke 120/26 – ewidencja gruntów i budynków
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
- Data orzeczenia
- 19 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Asesor WSA Andrzej Mącznik, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 9 stycznia 2026 r. znak: WIG.V.7221.11.2025 w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z 9 stycznia 2026 r., znak: WIG.V.7221.11.2025, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (ŚWINGiK) w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania A. i A. małż. P., utrzymał w mocy decyzję Starosty Kieleckiego z 30 września 2025 r., znak: GN-ll.660.7.2025.PSB, o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do powierzchni działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] W., gm. Ł.: z aktualnie wykazanej powierzchni działki nr [...] - 3,9579 ha na powierzchnię 4,0100 ha. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 3 lutego 2025 r. do Starostwa Powiatowego w Kielcach wpłynęło "zażalenie" A. i A. małż. P. z 29 stycznia 2025 r. na otrzymany wypis z 17 stycznia 2025 r., który wg nich "zawiera zmniejszenie pow. działki leśnej o Nr [...] z pow. z lat 1941 r., która była własnością zasiedzoną i wynosiła pow. działki leśnej o Nr [...]: 4,0100 ha". Wnieśli o "przywrócenie pow. działki leśnej o Nr [...] o łącznej pow. 4,0100 ha i S. o pow. 36 arów. Działki te od 1941 r. widniały w ewidencji gruntów leśnych na A. P. i B." W piśmie z 7 marca 2025 r. A. P. oświadczył, że "podtrzymuje żądanie przywrócenia pow. działki Nr [...] położonej w obrębie W." Zawiadomieniem z 25 marca 2025 r. Starosta Kielecki poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do powierzchni działki nr [...]. W piśmie z 3 kwietnia 2025 r. małżonkowie P. ponownie poruszyli kwestię dotyczącą wykazania w rejestrze ewidencji gruntów i budynków E. K. w udziale 1/4 części, która zdaniem wnioskodawców nie powinna figurować w ewidencji jako współwłaściciel działki nr [...] oraz ponownie wnieśli o przywrócenie powierzchni działki nr [...] do wartości 4,01 ha. W piśmie z 14 kwietnia 2025 r. wykonawca prac modernizacyjnych - firma G. sp. z o.o., w odpowiedzi na pismo Starosty z 25 marca 2025 r., wskazał, że "wszystkie czynności związane zarówno z ustaleniem granic jak i obliczeniem powierzchni przedmiotowej działki ewidencyjnej zostały wykonane prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w czasie wykonywania tych prac przepisami prawa. Dokumenty powstałe w wyniku przeprowadzonych analiz, ustaleń, pomiarów i obliczeń zawiera operat techniczny nr [...], znajdujący się w zasobie PODGiK w Kielcach. Przebieg granic działki ewidencyjnej nr [...] został ustalony zgodnie z treścią § 37 ust. 2 oraz w sposób określony w § 39 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, natomiast pole powierzchni tej działki zostało obliczone zgodnie z treścią § 62 ww. rozporządzenia oraz wykazane zgodnie z treścią § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zastosowana przez wykonawcę technologia ustalenia i pomiaru granic była w pełni zgodna z obowiązującymi przepisami prawa oraz zapisami OPZ, tak więc stawiane w tym zakresie przez właścicieli działki nr [...] zarzuty i roszczenia, że czynności te powinny odbyć się wyłącznie na gruncie są całkowicie nieuzasadnione. Wykonawca nie zgodził się z zarzutem zmniejszenia szerokości przedmiotowej działki o 12 m na całej jej długości, gdyż jak łatwo obliczyć taka zmiana szerokości działki na całej jej długości daje powierzchnię 0,4724 ha, zaś jak podnoszą w swoim piśmie sami właściciele, pierwotna powierzchnia 4,0100 ha po modernizacji wynosi 3.9579 ha, czyli różnica wynosi 0,0521 ha. Pierwotna powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...], jak wynika z operatu podstawowego z założenia ewidencji gruntów z 1967 r., została obliczona metodą graficzną na podstawie miar odczytanych z mapy ewidencyjnej w skali 1:5000, trudno więc tutaj z uwagi na skalę mapy oczekiwać, że tak obliczona powierzchnia działki, mając na uwadze dzisiejsze techniki pomiarowe i obliczeniowe, będzie niezmienna. W toku postępowania małżonkowie P. składali do Starostwa kolejne pisma, w których odnosili się do własności, przebiegu granic i powierzchni działki nr [...]. Ostatecznie Starosta wydał opisaną na wstępie decyzję z 30 września 2025 r. W uzasadnieniu stwierdził, że pole powierzchni działek ewidencyjnych jest pochodną położenia punktów granicznych i jest obliczane w oparciu o ich ustalone współrzędne w układzie prostokątnych płaskich. Każdorazowa konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji danych ewidencyjnych takich jak pole powierzchni powinna być udokumentowana przez wnioskodawcę dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, powstałą po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W przedmiotowej sprawie żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie zostało udokumentowane żadnymi nowymi dokumentami, a wnioskodawcy złożyli kserokopie dokumentów i wnieśli na ich podstawie o sprostowanie zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W odwołaniu małżonkowie P. wnieśli o "przywrócenie zasiedzonych granic z lat 1941 r. oraz przywrócenie pow. która samowolą bez powiadomienia i pomiarów na gruncie leśnym o Nr [...] została z pow. 4,01 ha zmniejszona, na pow. 3,9579 ha." W odwołaniu, jak i we wcześniejszych pismach wnioskodawcy wielokrotnie wskazywali na "dokonywane oszustwa, przekręty, złodziejstwa (...)." Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 2 pkt 8, art. 20, art. 24 ust. 2a i 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. — Prawo geodezyjne i kartograficzne ("p.geod.kart."), § 11, § 16, § 30, § 34 pkt 1, § 38 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków prowadzenie ewidencji gruntów i budynków opiera się na zasadzie aktualności, zgodnie z którą starostowie mają obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów. Organ wskazał, że ewidencja gruntów dla obrębu W., gm. Ł., została założona w latach 1966-1967, z czego sporządzono operat techniczny o identyfikatorze [...]. Do ww. pracy zostały wykorzystane podkłady fotogrametryczne oraz plan scaleniowy wsi W. (z 1941 r.). Wykonano mapę zasadniczą w skali 1:5000. Z protokołu ustalenia stanu władania gruntami sporządzonego w ramach ww. operatu wynika, że działka nr [...] o powierzchni wynoszącej 4,01 ha została wykazana pod numerem gospodarstwa 67 na P. B. i Ł. C. jako osoby władające gruntem. Natomiast jak wynika z protokołu w sprawie zaznajomienia właścicieli i posiadaczy z wynikami pomiarów poszczególnych działek na terenie Wsi W., pod numerem rejestru [...] jako władających działką nr [...] o pow. 4,01 ha wykazano P. B. w udziale 2/3 oraz Ł. C. w udziale 1/3. Jak wynika z operatu ewidencji gruntów (część B - wykazy pomocnicze) nr 6/68 pod numerem rejestrowym [...] wykazano działkę o nr [...] o powierzchni wynoszącej 4,01 ha oznaczoną jako Ls III. Według powyższego rejestru posiadaczami tej działki byli P. B. i Ł. C. Z rejestru pomiarowo-klasyfikacyjnego wsi W. sporządzonego w marcu 1975 r. wynika, że w jednostce rejestrowej nr [...] została wykazana działka nr [...] o powierzchni 4,01 ha oznaczona jako grunty leśne i lasy klasy III. Jako posiadaczy tej działki wykazano B. P. oraz C. Ł. Natomiast z rejestru gruntów (tom II) obrębu W. założonego w 1975 r. wynika, że w jednostce rejestrowej nr [...] została wykazana działka nr [...] o powierzchni 4,01 ha oznaczona jako grunty leśne i lasy klasy III. Osobami władającymi gruntem na podstawie aktu własności ziemi z 9 sierpnia 1980 r., Nr [...], byli B. P. oraz C. Ł. Po zmianie wynikającej z postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 6 października 1980 r., sygn. I Ns [...], właścicielami przedmiotowej działki byli P. A. (w udziale 3/4) oraz Ł. C. (w udziale 1/4). Na podstawie aktu własności ziemi z 9 sierpnia 1980 r. C. Ł., B. P. oraz jego żona A. P. stali się współwłaścicielami działki nr [...]. Z uzasadnienia tego aktu wynika, że "małżeństwo A. i B. P. otrzymali nieformalną umowę darowizny od swojego ojca J. P. w roku 1941 3/4 części działki leśnej, oraz że C. Ł. otrzymał 1/4 części tej działki aktem notarialnym z 1963 r. od swojej ciotki B. G. Powyższym postanowieniem z 6 października 1980 r. Sąd Rejonowy w Kielcach stwierdził, że spadek po B. P. nabyła A. P. W skład spadku wchodzi "współwłasność gospodarstwa rolnego położonego w C. o powierzchni 8,57 ha i w W. o powierzchni 4,01 ha (...)". Aktem notarialnym z 22 grudnia 1994 r. Rep. A [...] C. Ł. darował swojej córce E. K. m.in. udział wynoszący 1/4 w działce nr [...] (o powierzchni 4,01 ha) położonej we wsi W. Zawiadomieniem z 29 grudnia 1994 r. Sąd Rejonowy we Włoszczowie Wydział Ksiąg Wieczystych poinformował, że "w księdze wieczystej kw nr [...] w dniu 29 grudnia 1994 r. wpisano w dziale II E. K. - jako współwłaścicielka w 1/4 części w miejsce C. Ł." Aktem notarialnym z 22 sierpnia 1994 r. Rep. A [...] A. P. darowała swojemu wnukowi A. P. m.in. współwłasność 3/4 części działki lasu nr [...] (o powierzchni 4,01 ha) położonej we wsi W. Kolejnym aktem notarialnym, z 26 września 2003 r. Rep. A [...], A. P. darował swoim rodzicom A. i A. małż. P. m.in. przysługującą mu współwłasność (w udziale 3/4) działki nr [...] (o powierzchni 4,01 ha) położonej we wsi W. Postanowieniem z 6 marca 2013 r., sygn. VI Ns [...], Sąd Rejonowy w Jędrzejowie stwierdził, że spadek po E. K. na podstawie ustawy nabyli: mąż K. K. w 1/2 części oraz córka B. K. w 1/2 części. Dalej ŚWINGiK w Kielcach wyjaśnił, że Starosta działając w oparciu o art. 24a p.geod.kart. przeprowadził w latach 2020-22 modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] – W., gm. Ł. Informację z 18 grudnia 2020 r. o rozpoczęciu modernizacji ewidencji gruntów i budynków wywieszono na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Kielcach, zamieszczono w BIP Starostwa oraz wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w Ł. Starosta podał do publicznej wiadomości informację o terminie i miejscu wyłożenia do wglądu osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej projektu operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowego obrębu ewidencyjnego. Informacja o wyłożeniu operatu została również umieszczona w prasie o zasięgu krajowym, tj.: "Gazeta Wyborcza", na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Kielcach, opublikowana w BIP Starostwa oraz wywieszona na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w Ł. W terminie od 5 do 26 listopada 2021 r. projekt operatu został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych. Wnioskodawcy nie złożyli uwag do danych zawartych w ww. projekcie operatu. W dniu 24 stycznia 2022 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego poz. 360 umieszczono informację z 20 stycznia 2022 r., że z dniem 20 grudnia 2021 r. projekt operatu opisowo-kartograficznego sporządzony w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków przedmiotowego obrębu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Wnioskodawcy nie zgłosili zarzutów do tych danych. Z danych zawartych w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego o identyfikatorze [...] wynika, że granice działki nr [...] zostały ustalone. Przebieg granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...] (obręb [...] W.), [...] - (obręb [...] E.) został ustalony w oparciu o § 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z protokołu sporządzonego podczas czynności ustalenia przebiegu granic wynika, że A. P. odmówił podpisu i zażądał ustalenia, wznowienia granic na gruncie". W odniesieniu do kwestii pola powierzchni przedmiotowej działki organ wskazał, że po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków powierzchnia uległa zmianie, z dotychczas wykazanej 4,0100 ha na obliczoną na podstawie współrzędnych punktów granicznych (ustalonych w ramach modernizacji ewidencji) 3,9579 ha. Jak wynika z wyjaśnień wykonawcy prac modernizacyjnych pole powierzchni tej działki zostało obliczone zgodnie z § 62 ww. rozporządzenia oraz wykazane zgodnie z § 41 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych (...). Pierwotna powierzchnia działki nr [...], jak wynika z operatu z założenia ewidencji gruntów z 1967 roku, została obliczona metodą graficzną na podstawie miar odczytanych z mapy ewidencyjnej w skali 1:5000. Ta metoda była jednak mniej dokładna niż aktualnie obowiązująca. Uprzednio powierzchnie działek ewidencyjnych wykazywano z dokładności zapisu do 1 ara w oparciu o obliczenia metodą analityczno-graficzną. Natomiast w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków obliczenia wykonano w oparciu o współrzędne punktów granicznych z precyzją zapisu do 0,0001 ha. Organ wyjaśnił, że pole powierzchni działki jest pochodną przebiegu jej granic, ponieważ jest obliczane na podstawie współrzędnych punktów, które wyznaczają granice. Wykonawca modernizacji prawidłowo więc obliczył i wykazał powierzchnię działki nr [...] w zgodzie z ówcześnie obowiązującym § 62 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Odnosząc się do podnoszonej przez wnioskodawców kwestii własności, organ wyjaśnił, że kwestia ta została rozpatrzona przez Starostę w decyzji z 30 września 2025 r., znak: GN-II.660.16.2025.PSB, a przez organ odwoławczy w decyzji z 23 grudnia 2025 r., znak: WIG.V.7221.10.2025, sprostowanej postanowieniem z 30 grudnia 2025 r. Dalej wyjaśnił, że starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Właściwy do rozstrzygania spraw związanych z prawem własności do nieruchomości jest sąd. Powierzchnia działki nr [...] w aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów i budynków (3,9579 ha) jest zgodna z najnowszym opracowaniem geodezyjno-kartograficznym. Aktualnie w ewidencji gruntów i budynków figurują: B. K. (udział 1/8), K. K. (udział 1/8), A. P. i A. P. - małżeństwo (udział 3/4) jako współwłaściciele działki na podstawie ww. dokumentów oraz danych ujawnionych w księdze wieczystej [...]. Tym samym dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków są zgodne z dokumentami i materiałami źródłowymi, pod względem danych geodezyjnych. Tymczasem wnioskodawcy powołują się na dokumenty sprzed założenia ewidencji gruntów i budynków lub przedkładają dokumenty, które nie zawierają się w katalogu dokumentów mogących stanowić podstawę aktualizacji ewidencji gruntów budynków, np. kopie wniosku do Sądu Rejonowego w Kielcach z marca 1980 r. Powinni natomiast przedłożyć dokumentację geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego, z której bezsprzecznie wynikałaby inna niż wykazana dotychczas w ewidencji gruntów i budynków powierzchnia działki nr [...]. W skardze do tut. Sądu A. P. i A. P. podnieśli, że powyższe rozstrzygnięcie oparte jest na "kłamstwie, oszustwie, podrobionych dokumentach". Zakwestionowali wszystkie dokumenty, na które powołał się organ II instancji. Zdaniem skarżących C. Ł. jako osoba obca został bezprawnie wpisany w 1980 r. do aktu własności ziemi jako posiadacz. W 1941 r. gospodarstwo rolne w C. i W. zostało spłacone przez ojca A. P. z domu B. Od tego roku gospodarstwa w C. i W. o łącznej powierzchni 13,36 ha należały wyłącznie do rodziny P. C. Ł. nie miał żadnych praw do działki nr [...] o pow. 4,01 ha jako człowiek obcy i należący do innego gospodarstwa. J. P. gospodarstwo w C. i W. przepisał tylko na rodzinę P.: połowę na własność małżonków A. i B. Drugą połowę małżonkowie ci wykupili od swego rodzeństwa w latach 1947 i 1971. W odpowiedzi na skargę ŚWINGiK w Kielcach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z 19 lutego 2026 r. skarżący podtrzymali stanowisko i zarzuty zawarte w skardze. Na rozprawie 19 sierpnia 2026 r. A. P. złożył jako załącznik do protokołu rozprawy oświadczenie skarżących z 17 sierpnia 2026 r., z którego wynika, że od 1941 r. współwłaścicielami działki leśnej nr [...], o pow. 3 ha, byli A. i B. małż. P. Stryj S. P. i M. P. byli od 1941 r. współwłaścicielami działki leśnej nr [...] o pow. 1,01 ha. Na mocy umowy z 23 sierpnia 1971 r. małżonkowie P. nabyli prawa do udziału S. P. i M. P. W rezultacie stali się współwłaścicielami działki leśnej nr [...] o powierzchni całkowitej 4,01 ha. Skarżący wnieśli o uregulowanie wpisu do księgi wieczystej na swoją rzecz powierzchni działki leśnej nr [...] o pow. 4,01 ha. Oświadczyli: "nasi rodzice sprzedali na rzecz stryja B. P. i A. P. pow. działki leśnej o nr. [...], 1001 ha, dlatego działka o nr. [...] nie została rozgraniczona i jest własnością rodziny P". Na rozprawie A. P. podniósł, że powierzchnia działki 4,01 ha wynika z aktu własności ziemi i innych dokumentów. Rodzice spłacili stryja z tej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy skarżący domagali się, z powołaniem na dokumenty wytworzone przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] – W., gm. Ł., przeprowadzoną w latach 2020-22, aktualizacji przedmiotowej ewidencji poprzez wykazanie jako powierzchni działki nr [...] wartości 4,0100 ha w miejsce figurującej aktualnie w ewidencji powierzchni 3,9579 ha. W tym miejscu należy więc wyjaśnić, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.), dalej "p.geod.kart.", ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem danych, które stanowią podstawę planowania gospodarczego i przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Stosownie do art. 20 ust. 1 tej ustawy, zawiera ona m.in. informacje dotyczące gruntów (ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów), budynków (ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych) oraz lokali (ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej). Aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków następuje przez wprowadzenie zmian wynikających z dokumentów stanowiących podstawę wpisu, którymi mogą być akty normatywne, prawomocne orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne, akty notarialne, materiały zasobu, wpisy w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacja architektoniczno-budowlana (art. 22 ust. 2). W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych (por. wyrok NSA z 30 września 2011 r., sygn. I OSK 1628/10). Zgodnie z art. 24 ust. 2a p.geod.kart. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu (pkt 1) lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (pkt 2). Aktualnie sposób zakładania i prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określone są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r. poz. 219 ze zm.). Przepis § 29a ust. 1 rozporządzenia przewiduje, że aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Przez dane błędne rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy (ust. 2). Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni akceptuje stanowisko organów obu instancji, co do tego, że skarżący na potwierdzenie wniesionego żądania nie przedstawili dokumentów, z których wynikałaby zasadność ich wniosku. Jak wynika z wyjaśnień wykonawcy pracy modernizacyjnych obrębu [...] – W., gm. Ł., w latach 2020-22, G. Sp. z o.o., zawartych w piśmie z 14 kwietnia 2025 r., przebieg granic działki nr [...] został ustalony zgodnie z § 37 ust. 2 i § 39 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków" (Dz.U. z 2019 r., poz. 393 ze zm.), natomiast pole powierzchni tej działki zostało obliczone zgodnie z § 62 ww. rozporządzenia oraz wyrażane zgodnie z § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. poz. 1429). Według wykonawcy zastosowana technologia ustalenia i pomiaru granic była w pełni zgodna z obowiązującymi przepisami prawa oraz zapisami OPZ (Opisu Przedmiotu Zamówienia). Pierwotna powierzchnia działki nr [...], jak wynika z operatu podstawowego z założenia ewidencji gruntów z 1967 r., została obliczona metodą graficzną na podstawie miar odczytanych z mapy ewidencyjnej w skali 1:5000. Organ wyjaśnił, że różnice w powierzchni przedmiotowej działki wynikają z zastosowania dokładniejszych metod obliczeń powierzchni oraz z dokładności zapisu. W tracie modernizacji ewidencji gruntów i budynków obliczenia wykonano w oparciu o współrzędne punktów granicznych z precyzją zapisu do 0,0001 ha. Wykonawca obliczył powierzchnię ww. działki na podstawie współrzędnych punktów granicznych danej działki, które determinuje przebieg granic. Wykonawca modernizacji ewidencji gruntów i budynków prawidłowo więc obliczył i wykazał powierzchnię działki nr [...] w zgodzie z ówcześnie obowiązującym § 62 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W momencie zakładania ewidencji gruntów dla obrębu W. (1967 r.) obowiązywała instrukcja Ministra Rolnictwa z dnia 21 kwietnia 1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów, zasad sporządzania wykazów gruntów oraz opłat za odrysy z map i za odpisy oraz wyciągi z rejestrów i dokumentów stanowiących część składową operatu ewidencyjnego na obszarze gromad, osiedli i miast nie stanowiących powiatów (M.P. nr 38, poz. 379). Zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 tej instrukcji powierzchnię użytków wpisuje się do rejestru gruntów gromady - w hektarach (ha) i arach (a) z dokładnością do 1 ara (0,01 ha). Nie ulega więc wątpliwości, że zastosowane w trakcie modernizacji ewidencji w latach 2020-22 metody obliczeń powierzchni są dokładniejsze. Stosownie do art. 24a ust. 9 p.geod.kart. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. Jest to jedyny tryb, w jakim można kwestionować dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ujawnione w wyniku jej modernizacji. Nie jest przy tym kwestionowane, że w terminie, o jakim mowa w tym przepisie zarzuty nie zostały wniesione. Natomiast zgodnie z art. 24a ust. 12 cyt. ustawy, zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Po modernizacji ewidencji obrębu W., dane ujawnione w operacie technicznym stały się wiążące. Z kolei pisma skarżących kwestionujące ujawnioną w trakcie tej modernizacji powierzchnię działki nr [...], począwszy od pierwszego w sprawie "zażalenia" z 3 lutego 2025 r., nie zawierały dokumentów umożliwiających aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków (w zakresie powierzchni działki nr [...]). Tymczasem, na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń prawnych, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Wynika to jasno z treści art. 22 ust. 2 p.geod.kart. Jednocześnie objęte wnioskiem zainteresowanego podmiotu zmiany nieaktualnych danych ewidencyjnych powinny być udokumentowane przez wnioskodawcę. Wskazuje na to m.in. przywołany wyżej § 29a ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z kolei rodzaje dokumentów stanowiących podstawę aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów wymienia art. 24 ust. 2b p.geod.kart. Natomiast w przypadku nieprzedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, wniosek o dokonanie zmiany nie może być uwzględniony. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Organ ewidencyjny nie może "cofnąć się" do wybranych przez stronę wcześniejszych dokumentów, z pominięciem dokumentów nowszych uwidocznionych już w ewidencji. Istniejący wpis w ewidencji może być zmieniony, jeżeli stan późniejszy został potwierdzony kolejnymi dokumentami, z których wynika odmienne ustalenie stanu prawnego. Dokumenty określające poprzedni stan działek nie mogą stanowić podstawy do zarejestrowania tego stanu, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentami wprowadzonymi do ewidencji. Nie wystarczy samo kwestionowanie prawidłowości czy kompletności dokumentów stanowiących w przeszłości podstawę wpisów, aby doszło do wnioskowanej aktualizacji. Zmiany danych wprowadzanych do ewidencji na wniosek lub z urzędu muszą wynikać z nowych zdarzeń, a nie mogą korygować dotychczasowych wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów, zaś każdorazowo prawidłowo dokonany wpis w ewidencji dezaktualizuje wpis wcześniejszy. W świetle powyższego, organy trafnie przyjęły, że żądanie skarżących nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ nie przedstawili oni stosownych dokumentów, które uzasadniałyby zaktualizowanie danych w zakresie zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. Skarżący w istocie nie dążyli do zaktualizowania zawartych w ewidencji gruntów danych w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do przywrócenia danych wcześniejszych dotyczących ich nieruchomości. W takiej sytuacji organy prawidłowo odmówiły dokonania aktualizacji, bowiem po analizie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie stwierdzono błędnych informacji w zakresie wykazania zmiany zapisu powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6120 Ewidencja gruntów i budynków
- Hasła tematyczne
- Geodezja i kartografia
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
- Sędziowie
- Andrzej Mącznik Artur Adamiec Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
art. 21 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 2, art. 24 ust. 2a pkt 1-2 i ust. 2b, art. 24a ust. 9 i 12 · Dz.U. 2024 poz. 1151
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
par. 29a ust. 1-2 · Dz.U. 2024 poz. 219
- Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.
par. 37 ust. 2, par. 39 ust. 3, par. 62 · Dz.U. 2019 poz. 393
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (t. j.)
par. 41 ust. 1 · Dz.U. 2022 poz. 1670
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ke 100/26 · 19 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Kielcach z 19 sierpnia 2026 r., II SA/Ke 100/26 – ewidencja gruntów i budynków
Sygnatura: II SA/Wr 461/26 · 18 sierpnia 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 18 sierpnia 2026 r., II SA/Wr 461/26 – ewidencja gruntów i budynków
Sygnatura: VIII SA/Wa 204/26 · 13 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 13 sierpnia 2026 r., VIII SA/Wa 204/26 – ewidencja gruntów i budynków
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny