II SA/Ke 253/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Wodzisławiu z dnia 11 lutego 2026 r. Nr XXV/223/2026 w sprawie rozpatrzenia skargi na Burmistrza Miasta i Gminy Wodzisław p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

W rozpoznawanej sprawie Wojewoda Świętokrzyski wniósł do tut. Sądu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Wodzisławiu z 11 lutego 2026 r., nr XXV/223/2026, w sprawie rozpatrzenia skargi na Burmistrza Miasta i Gminy w Wodzisławiu, wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662; dalej: "u.s.g.") w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a., którą w § 1 uznano za zasadną skargę z 17 stycznia 2026 r. w przedmiocie uchylania się przez Burmistrza Miasta i Gminy Wodzisław od podjęcia czynności związanych z powołaniem swojego zastępcy. Zaskarżonej uchwale organ nadzoru zarzucił istotne naruszenie przepisów art. 7 Konstytucji RP w związku z 19 ust. 2 zdanie drugie i trzecie u.s.g. w zw. z § 18 w związku z § 34 ust. 1 i ust. 2 Statutu Miasta i Gminy Wodzisław uchwalonego uchwałą nr XXVI/259/2020 Rady Gminy Wodzisław z 30 grudnia 2020 r. w sprawie Statutu Miasta i Gminy Wodzisław poprzez podjęcie uchwały w głosowaniu, któremu przewodniczyła osoba nieuprawniona. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Wodzisławiu uznała ją za bezzasadną. Wyjaśniła, że 11 lutego 2026r odbyła się XXV Sesja Rady Miejskiej w Wodzisławiu. Sesja została otwarta przez Przewodniczącą Rady Miejskiej J. K. Przewodnicząca dokonała stwierdzenia quorum oraz przeprowadziła wybór sekretarza obrad. Ze względu na problemy zdrowotne Przewodniczącej Rady Miejskiej, na zasadzie art. 19 ust. 2 u.s.g. Przewodnicząca Rady Miejskiej wyznaczyła do dalszego prowadzenie sesji Wiceprzewodniczącego radnego J. Z. Zarazem pozostała na sesji, wykonywała prawa, natomiast ograniczyła zabieranie głosu podczas sesji. Czynność wyznaczenia Wiceprzewodniczącego została odnotowana w protokole, o wyznaczeniu Wiceprzewodniczącego do dalszego prowadzenia sesji Przewodnicząca poinformowała zebranych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej "p.p.s.a.") sąd orzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Skarżący - Wojewoda Świętokrzyski przedmiotem swojej skargi uczynił uchwałę Rady Miejskiej w Wodzisławiu, wydaną na podstawie art. 229 pkt 3 k.p.a., tj. w ramach postępowania skargowego, uregulowanego w Dziale VIII tej ustawy. Zgodnie z art. 229 pkt 3 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada gminy. W niniejszej sprawie Rada Miejska w Wodzisławiu rozpatrywała skargę na Burmistrza Miasta i Gminy Wodzisław. W odpowiedzi na tę skargę Rada Miejska w Wodzisławiu podjęła zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałę z 11 lutego 2026 r. Przedmiotem skargi może być każde działanie czy zaniechanie organu państwowego, samorządowego, organizacji społecznych lub ich pracowników, w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 k.p.a.). Skarga tego rodzaju uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym trybie. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że skarga określona w art. 227 k.p.a. stanowi odformalizowany środek ochrony różnych interesów jednostki, który nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego ani też postępowania sądowoadministracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami Działu VIII k.p.a, nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym, ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Fakt, że skarga na działalność Burmistrza Miasta i Gminy Wodzisław została rozpatrzona przez Radę Miejską w Wodzisławiu w formie uchwały, w żadnym wypadku nie może automatycznie skutkować uznaniem, że jest to akt podlegający zaskarżeniu. Właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości (co sugerowałoby możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego), jednakże uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a., mimo specyficznej formy, wykazują cechy czynności informującej o sposobie załatwienia skargi, takiej samej jak czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako forma prawna działania (por. postanowienia NSA: z 18 kwietnia 2023 r., sygn. I OSK 180/23; z 24 listopada 2011 r., sygn. II OSK 1961/11; dostępne w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2022, s. 843). Okoliczność, że podmiotem wnoszącym skargę jest wojewoda nie daje podstaw do zmiany powyższego stanowiska. W doktrynie wskazuje się, że sprawa sądowoadministracyjna jest również pojmowana jako skonkretyzowany i zrelatywizowany do obowiązującej regulacji prawa procesowego i jego instytucji przedmiot postępowania przed sądem administracyjnym. Tak rozumiana sprawa procesowa nie może jednak nigdy utracić swojego związku z materialną płaszczyzną sporu oraz sprawą z zakresu administracji publicznej, która wyznacza jej tożsamość i nieprzekraczalne granice (por. M. Kamiński, Pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej [w:] System Prawa Sądownictwa Administracyjnego. Zakres podmiotowy i przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego, red. G. Łaszczyca, W. Piątek, Warszawa 2025, s. 93). Przyznanie wojewodzie jako organowi nadzoru prawa zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 zd. 2 u.s.g.) nie może kreować samodzielnej sprawy sądowoadministracyjnej. Legitymacja procesowa nie tworzy jeszcze sprawy, a uprawnienie wojewody musi zostać zestawione z zakresem właściwości sądów administracyjnych. Samo bowiem uprawnienie wojewody do zaskarżania, m.in. uchwał organów uchwałodawczych jednostek samorządu terytorialnego do sądu administracyjnego nie może niejako "wytwarzać" przedmiotu sprawy sądowoadministracyjnej. W przeciwnym razie doszłoby do sytuacji, w której dopuszczalność drogi sądowej byłaby uzależniona od podmiotu wnoszącego skargę. Tymczasem sprawa sądowoadministracyjna jest określana przez przedmiot postępowania, a nie z uwagi na podmiot skarżący (por. postanowienia NSA: z 2 grudnia 2021 r., sygn. III OSK 6897/21, z 15 stycznia 2021 r., sygn. III OSK 3708/21). W konsekwencji skarga wniesiona w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest uchwała podjęta w sprawie rozpatrzenia skargi na Burmistrza Miasta i Gminy Wodzisław, nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być przez ten sąd rozpoznawana. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w zakresie skarg i wniosków, normowanym przepisami Działu VIII k.p.a., nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.