Sygnatura
II SA/Ke 350/25
Wyrok WSA w Kielcach z 8 października 2025 r., II SA/Ke 350/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Wynik
Stwierdzono nieważność uchwały w części Zasądzono zwrot kosztów postępowania
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
- Data orzeczenia
- 8 października 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.) Sędzia WSA Jacek Kuza Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi R. P. na uchwałę Rady Gminy Wilczyce z dnia 14 listopada 2011 r. nr IX/46/2011 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej w zakresie, w jakim zakazuje zabudowy zagrodowej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb 0014 W. gmina W., na terenie oznaczonym symbolem 58RZ; II. zasądza od Gminy W. na rzecz R. P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Dnia 14 listopada 2011 r. Rada Gminy Wilczyce, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. - w dacie podjęcia uchwały - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały - Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", w związku z uchwałą Rady Gminy Wilczyce nr XIII/74/2004 z dnia 2 marca 2004 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wilczyce w granicach sołectw gminy oraz stwierdzając, że plan jest zgodny z treścią uchwały Rady Gminy Wilczyce nr XXXVI/190/2006 z dnia 27 października 2006 r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Wilczyce, podjęła uchwałę nr IX/46/2011 w sprawie uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wilczyce w granicach sołectw gminy (zwanej dalej "mpzp" lub "Planem"). W § 193 pkt 1 uchwały ustalono przeznaczenie terenu oznaczonego na rysunku Planu symbolem 58RZ jako: a) tereny upraw rolniczych oraz b) tereny łąk i pastwisk. W § 193 pkt 2 lit. d), w ramach zakazów, nakazów, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów: - dopuszczono użytkowanie terenu wyłącznie na cele rolnicze, - ustalono zakaz zabudowy. R. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach powyższą uchwałę Rady Gminy Wilczyce, wnosząc o: - usunięcie naruszenia prawa wobec podjęcia zaskarżonej uchwały w części obejmującej postanowienia dotyczące działki nr [...] o pow. 2,0705 ha ( której dotyczyło wezwanie skierowane do Rady Gminy), stanowiącej sady, położonej w W. , gmina W., powiat sandomierski, woj. świętokrzyskie, dla której Sąd Rejonowy w S. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] znajdującej się na obszarze oznaczonym symbolem 58RZ w części graficznej uchwały - rysunku planu stanowiącego załącznik do uchwały działki położonej w W. , gmina W., powiat sandomierski, woj. świętokrzyskie zarzucając: - przekroczenie przez Radę Gminy władztwa planistycznego, polegającego na wprowadzeniu dla opisanej działki nr [...] stanowiącą własność R. P., zakazu lokalizacji zabudowy, która jest niezbędna do uprawiania rolnictwa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że nieruchomość skarżącego usytuowana jest przy drodze publicznej, co stwarza możliwość zabudowy, bez konieczności ingerencji w jej obecny stan. Skarżący posiada na terenie gminy W. gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 6,37 ha, w skład którego wchodzi przedmiotowa działka, która w chwili obecnej jest nie zabudowana, a skarżący chciałby zagospodarować część działki nr [...] zabudowa zagrodową tj. budynkiem gospodarczo-składowym, który służyłby do magazynowania produkcji rolniczo-ogrodniczej oraz przechowywaniu maszyn i narzędzi rolniczych. Skarżący podkreślił, że w treści zaskarżonej uchwały Rada Gminy nie wskazała na żadne istotne racje przemawiające za wyłączeniem możliwości realizowania na tych nieruchomościach robót budowlanych, w szczególności posadowienia tam nowych budynków, czy też rozbudowy istniejących, co jest istotne z punktu widzenia ochrony interesu publicznego. W konsekwencji przeznaczenie opisanej nieruchomości w świetle zapisów zaskarżonej uchwały, jako terenu 58RZ - tereny rolnicze, łąk i pastwisk - należy uznać za nadużycie przysługującego Gminie władztwa planistycznego. W odpowiedzi Rada Gminy Wilczyce wniosła o uwzględnienie skargi. Organ zgodził się ze skarżącym, że w przypadku jego działki doszło do przekroczenia przez Gminę przysługującego jej władztwa planistycznego, biorąc pod uwagę położenie i sąsiedztwo tej działki z działkami zabudowanymi oraz dostęp do drogi publicznej. Organ wskazał, że wyłączenie możliwości zabudowy w istocie powoduje, że skarżący, jako właściciel działki nr [...], znajduje się w gorszej pozycji niż właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich. Analizując przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz mając na uwadze konstytucyjną ochronę prawa własności jak również wyrażone w Konstytucji RP zasady równości i proporcjonalności, organ uznał skargę za zasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobowiązany był do ustalenia, czy jest ona dopuszczalna. Jak stanowi bowiem art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz.935), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym, o jakim mowa wyżej, jest art. 101 ust. 1 u.s.g., na którym oparto skargę. Z uwagi na datę podjęcia zaskarżonego aktu, w niniejszej sprawie przepis ten będzie miał zastosowanie w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zastosowanie art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu przytoczonym wyżej, wymagającym, aby skarżący przed wniesieniem skargi wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, wynika z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Stosownie do tych przepisów, art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz przepisy u.s.g., w ich brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. Ponieważ zaskarżona uchwała została podjęta 14 listopada 2011 r., a więc przed zmianą art. 101 ust. 1 u.s.g. (polegającą na rezygnacji z wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na akty podejmowane przez organ gminy) oraz art. 53 p.p.s.a. (zgodnie z którym od dnia 1 czerwca 2017 r. skargę na akty, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., można wnieść w każdym czasie), skarżący był zobowiązany do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa i obowiązku tego dochował pismem datowanym na 24 kwietnia 2025 r. (data wpływu do organu 29 kwietnia 2025 r.). Z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 60). Bezspornym jest, że organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a tym samym skarżący mógł wnieść skargę przed upływem 60 dni od daty wniesienia tego wezwania. Pismo zawierające skargę nadane zostało w urzędzie pocztowym 25 kwietnia 2025 r., a zatem termin, o jakim mowa wyżej, został zachowany. W dalszej kolejności, przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. uzależnia przeprowadzenie przez sąd administracyjny merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały od wykazania, że narusza ona interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący jest właścicielem działki oznaczonej nr [...], położonej w W. , gmina W. (odpis z księgi wieczystej, wypisy z ewidencji gruntów, akt notarialny - k. 7 - 12 akt sądowych). Z akt planistycznych nadesłanych Sądowi wynika także, że działka ta znajduje się na terenie objętym zaskarżoną uchwałą. Interes prawny skarżącego został przez postanowienia MPZP naruszony, gdyż na obszarze działki nr [...] obowiązuje zakaz jakiejkolwiek zabudowy. Niewątpliwe naruszenie interesu prawnego R. P. nie powoduje jednak automatycznie uwzględnienia wniesionej przez niego skargi. Istotą planu miejscowego jest bowiem ustalenie przeznaczenia danego terenu (terenów) i w tym znaczeniu z reguły prowadzi on do ograniczenia prawa własności. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego skarżącego otwiera natomiast drogę do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały i zbadania - w ramach kontroli sądowoadministracyjnej – czy w toku procedury planistycznej i w trakcie samego aktu uchwalania Planu doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego; stwierdzenie powyższego nakłada bowiem na sąd obowiązek uwzględnienia skargi (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Należy zauważyć, że uchwała objęta skargą była już przedmiotem kontroli tut. Sądu, który w sprawach o sygn. II SA/Ke 439/19, II SA/Ke 308/21, II SA/Ke 296/22, II SA/Ke 965/21, II SA/Ke 630/24 i II SA/Ke 274/25 stwierdził jej nieważność w części – w odniesieniu do określonych działek – z uwagi na naruszenie zasad sporządzania planu. Badaniu w tych sprawach podlegał także tryb sporządzenia Planu przyjętego zaskarżoną uchwałą i w tym zakresie, jak wynika choćby z uzasadnienia wyroku wydanego w pierwszej z ww. spraw, nie stwierdzono uchybień. Prawidłowości przeprowadzonej procedury planistycznej skarżący zresztą nie kwestionował i w tym zakresie skarga nie zawiera żadnych zarzutów. Podkreślenia również wymaga, że w sprawach II SA/Ke 439/19, II SA/Ke 296/22, II SA/Ke 965/21 i II SA/Ke 630/24 oraz II SA/Ke 274/25 przyczyną stwierdzenia nieważności było naruszenie zasady władztwa planistycznego gminy poprzez ustalenie zakazu zabudowy zagrodowej na terenach przeznaczonych pod użytkowanie rolnicze. Orzekając w tej sprawie Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone w ww. wyrokach i przyjmuje je jako własne. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. wynika bowiem, że naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Stosownie do art. 140 Kodeksu cywilnego właściciel rzeczy korzysta z niej z wyłączeniem innych osób zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego, z tym że przy wykonywaniu własności jest ograniczony treścią przepisów szczególnych. Tymi przepisami szczególnymi są między innymi regulacje zawarte w u.p.z.p. Na tle art. 140 Kodeksu cywilnego za podstawowe składniki prawa własności, decydujące o jego istocie, uznać należy możliwość korzystania z przedmiotu własności, pobierania pożytków i innych dochodów oraz rozporządzania tym przedmiotem własności. Uprawnienia te mogą być poddawane różnego rodzaju ograniczeniom przez ustawodawcę, a ograniczenia te są dopuszczalne, jeżeli czynią zadość wymaganiom określonym w art. 31 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji RP. Jeżeli jednak zakres ograniczeń prawa własności przybierze taki rozmiar, że niwecząc podstawowe składniki prawa własności, wydrąży je z rzeczywistej treści i przekształci w pozór tego prawa, to naruszona zostanie podstawowa treść ("istota") prawa własności, a to jest konstytucyjnie niedopuszczalne (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 2000 r., P 11/98, OTK 2000/1/3, Lex nr 39282). Jakkolwiek prawo własności jest w Rzeczpospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1), to nie jest ono prawem bezwzględnym i doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami ustawowymi w niniejszej sprawie były regulacje obowiązującej w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały u.p.z.p., upoważniające gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 3 ust. 1 ww. ustawy), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Zgodnie z postanowieniami zaskarżonej uchwały, należąca do skarżącego działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym na rysunku Planu symbolem 58RZ, na którym - zgodnie z przywołanym na wstępie § 193 pkt 1 i 2 - ustalono przeznaczenie rolnicze (tereny upraw rolniczych, tereny łąk i pastwisk), użytkowanie terenu wyłącznie na cele rolnicze i zakaz zabudowy. W tym kontekście nie może być wątpliwości, że działka ta jest gruntem rolnym w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017, poz. 1161, w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia uchwały – Dz. U. z 2004 r., nr 121, poz. 1266 ze zm., dalej też jako "u.o.g.r.l."). Ochrona takich gruntów rolnych przejawia się w szczególności w tym, że – jak stanowi art. 6 ust. 1 u.o.g.r.l. – na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Przy budowie, rozbudowie lub modernizacji obiektów związanych z działalnością przemysłową, a także innych obiektów budowlanych należy stosować takie rozwiązania, które ograniczają skutki ujemnego oddziaływania na grunty (art. 6 ust. 2 tej ustawy). Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne: gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a (art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l.), gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa - wymaga uzyskania zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby (art. 7 ust. 2 pkt 2 u.o.g.r.l.), pozostałych gruntów leśnych - wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej (art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r.l.). Przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego powyższych zgód dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l.). Stosownie zaś do art. 4 pkt 6 u.o.g.r.l., ilekroć w ustawie mowa jest o przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne - rozumie się przez to ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 u.o.g.r.l., gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są w szczególności grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne, grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, a także grunty pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych. Z kolei gruntami leśnymi, w rozumieniu ww. ustawy (art. 2 ust. 2), są grunty: określone jako lasy w przepisach o lasach (pkt 1); zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej (pkt 2); pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych (pkt 3). Z przywołanych przepisów u.o.g.r.l. wynika zatem, że po pierwsze, grunty rolne i leśne korzystają ze szczególnej ochrony przewidzianej przepisami rangi ustawowej, przy czym ochroną tą objęte są użytki rolne klas I-III oraz grunty leśne. Po drugie, zasadom ochrony gruntów rolnych, których dotyczy ustawa, nie sprzeciwia się takie wykorzystanie tych gruntów, że lokalizowane są na nich budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia służące wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, a także budynki i urządzenia służące bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny. Nie narusza wobec tego zasad ochrony gruntów rolnych takie użytkowanie tych gruntów, gdy lokalizowane są na nich obiekty budowlane związane z rolniczym wykorzystaniem danego terenu. Należy wyjaśnić, że stosownie do § 7 pkt 25 zaskarżonej uchwały, ilekroć w przepisach uchwały jest mowa o zabudowie jednorodzinnej, wielorodzinnej, zagrodowej, wysokości budynków, poziomie terenu, kondygnacji – należy przez to rozumieć pojęcia według definicji określonych w prawie budowlanym i właściwych rozporządzeniach wykonawczych w brzmieniu na dzień uchwalenia niniejszego planu. Zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, przy czym w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia uchwały – Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690), jako zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Zaskarżony mpzp zakazuje skarżącemu wszelkiej zabudowy na działce nr [...], położonej na terenie oznaczonym w Planie symbolem 58RZ, czyli na terenie upraw rolniczych, na których dopuszcza się użytkowanie terenu wyłącznie na cele rolnicze. Zakazuje tym samym również definiowanej wyżej zabudowy zagrodowej, związanej z rolniczym wykorzystaniem tego terenu. Zakaz ten dotyczy w szczególności zabudowań gospodarczych, inwentarskich i związanych z nimi zabudowań mieszkalnych dla osób uprawiających teren rolniczo. W konsekwencji, przeznaczając teren oznaczony na rysunku planu symbolem 58RZ wyłącznie na cele rolnicze, postanowienia zaskarżonej uchwały uniemożliwiają lokalizowanie tam zabudowy, która jest niezbędna do uprawiania rolnictwa. Jest tak, pomimo że – jak to wyjaśniono wyżej – ustawa wprowadzająca zasady ochrony gruntów rolnych przewiduje na gruntach podlegających ochronie zabudowę związaną z rolnictwem (produkcją rolniczą, przetwórstwem rolno-spożywczym). Oznacza to, że postanowienia uchwały wprowadzają ograniczenia prawa własności dalej idące, niż te przewidziane w przepisach u.o.g.r.l., co stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego z uwagi na naruszenie konstytucyjnych zasad równości i proporcjonalności. Brak jest bowiem uzasadnienia, tak w uzasadnieniu uchwały, jak i w dokumentach planistycznych, powodów tak daleko idącego ograniczenia uprawnień właścicielskich skarżącego na terenie działki nr [...]. W każdym razie, jak już wykazano, takich ograniczeń nie może uzasadniać to, że są to tereny, na których występują podlegające ochronie użytki rolne. W ocenie Sądu, dopuszczenie na terenie działki skarżącego zabudowy zagrodowej umożliwi mu rolnicze wykorzystanie tego terenu (przewidziane zresztą w Planie jako wyłączne), nie naruszając zasad ochrony przewidzianych w u.o.g.r.l. W świetle powyższego zasadne jest stanowisko zaprezentowane w skardze, kwestionujące prawo gminy do wprowadzania na jej obszarze ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu działki skarżącego - w części zakazującej na niej zabudowy zagrodowej, albowiem ograniczenia te gmina wprowadziła w nieodpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Ustawowa regulacja planowania i zagospodarowania przestrzennego ma w stosunku do własności i potrzeb publicznych pełnić rolę instrumentu, zapewniającego wszechstronne poszukiwanie optymalnego rozwiązania nieuchronnych konfliktów związanych z gospodarowaniem przestrzenią. Skoro ingerencja planistyczna gminy jest wyjątkiem od zasady nienaruszalności własności gruntu, więc każde wyznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dodatkowych granic wykonywania prawa własności musi być adekwatnie, szczegółowo, profesjonalnie i wiarygodnie uzasadnione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1510/08, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd uznał wobec tego, że zaskarżona uchwała w części, w jakiej na działce skarżącego nr [...] obręb 0014 W. gmina W. położonej na terenie oznaczonym w Planie symbolem 58RZ zakazuje zabudowy zagrodowej, została podjęta z naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego. Skarga i jej żądanie podlegały zatem uwzględnieniu w całości, o czym Sąd orzekł w punkcie I wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. O kosztach, na które składają się wpis od skargi (300 zł) orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 8 lipca 2025
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne Prawo miejscowe
- Skarżony organ
- Rada Gminy
- Sędziowie
- Jacek Kuza Renata Detka /przewodniczący/ Sylwester Miziołek /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
art. 20 ust. 1, art. 28 ust. 1 · Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
- Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
art. 6 ust. 1 · Dz.U. 2017 poz. 1161
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 147 para. 1 i art. 200 · Dz.U. 2024 poz. 935
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Po 438/25 · 8 października 2025
Wyrok WSA w Poznaniu z 8 października 2025 r., II SA/Po 438/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II SA/Gd 460/25 · 8 października 2025
Wyrok WSA w Gdańsku z 8 października 2025 r., II SA/Gd 460/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II SA/Łd 539/25 · 8 października 2025
Wyrok WSA w Łodzi z 8 października 2025 r., II SA/Łd 539/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny