II SA/Kr 471/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) sędzia WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 lutego 2023 r. sygn. SKO.UW/4163/1206/2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona lub uzasadniona w niższej wysokości oddala skargę.

Przedmiotem skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" (dalej: skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 10 lutego 2023 r. sygn. SKO.UW/4163/1206/2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku. W stanie fatycznym sprawy pismem z 8 września 2022 r. Prezydent Miasta [...] wypowiedział skarżącej wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości i zaoferował nową, wyższą opłatę roczną. Wypowiedzenie zostało doręczone skarżącej 13 października 2022 r. Skarżąca została pouczona, że w terminie 30 dni służy jej wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości. 29 listopada 2022 r. skarżąca wniosła przedmiotowy wniosek, prosząc równocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Skarżąca podniosła, że w listopadzie nastąpiły zmiany personalne w zarządzie skarżącej. 10 listopada 2022 r. został powołany nowy prezes zarządu, a dotychczasowy prezes nie przekazał nowemu zarządowi informacji o wpływie wypowiedzenia opłaty rocznej. O wypowiedzeniu opłaty rocznej zarząd dowiedział się w dniu 23 listopada 2022 r. w trakcie przeglądania dokumentów. Do wniosku skarżąca przedłożyła odpisy uchwały z 16 października 2022 r. o odwołaniu dotychczasowego prezesa z dniem 11 listopada 2022 r. oraz uchwały z 2 listopada 2022 r., która weszła w życie 10 listopada 2022 r., o powołaniu nowego prezesa. Postanowieniem z 10 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Wskazało, że koniec terminu przypadał na 14 listopada 2022 r. Organ podkreślił, że poprzedni prezes pełnił swoje obowiązki do 10 listopada 2022 r. i skarżąca miała wystarczający czas do ewentualnego złożenia wniosku w terminie. W ocenie organu opisana przez skarżącą sytuacja świadczy o złej organizacji pracy oraz o niedołożeniu należytej staranności przy wykonywaniu obowiązków przez pracowników merytorycznych. Zdaniem organu po stronie skarżącej nie wystąpiły żadne nadzwyczajne okoliczności. We władzach skarżącej została zachowana ciągłość. Poprzedni prezes zakończył pełnienie obowiązków w dniu 10 listopada, a nowy prezes w tym dniu objął swoją funkcję. Z kolei wiceprezes pełnił swoją funkcję nieprzerwanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca podniosła, że organ naruszył art. 58 K.p.a., bowiem nie można przypisać winy nowemu prezesowi zarządu, że nie złożył wniosku w terminie, skoro w dacie powołania o takim dokumencie nie miał wiedzy. Również wiceprezes zarządu dowiedziała się o przedmiotowym dokumencie w dniu 23 listopada 2022 r. Ustępujący prezes nie poinformował żadnego z pracowników o wpłynięciu rzeczonego pisma. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. W myśl art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: K.p.a.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie czy skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Na tak postawione zagadnienie w ocenie Sądu należało odpowiedzieć negatywnie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, stwierdzenie braku winy na gruncie art. 58 § 1 K.p.a. uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, oczekiwanie na poradę profesjonalisty. Dla uprawdopodobnienia braku winy, o którym mowa w art. 58 § 1 K.p.a., wymagane jest, aby zaistniała przeszkoda nie była możliwa do przezwyciężenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. III OSK 2162/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 24 maja 2023 r., sygn. II SA/Go 168/23). Na gruncie niniejszej sprawy nie sposób dojść do uzasadnionego przekonania, że na skarżącą spadły niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody, przez które nie mogła ona złożyć pisma w terminie. Nie jest usprawiedliwiona optyka skarżącej, jakoby nie można przypisać winy nowemu prezesowi zarządu, ponieważ nie miał on wiedzy o przedmiotowym dokumencie. Dostrzec bowiem trzeba przyczyny, dla których nowy prezes miał nie mieć wiedzy o wpływie korespondencji. Wedle skarżącej spowodowane to było nieprzekazaniem odpowiedniej wiadomości przez dotychczasowego prezesa. Brak odpowiedniej komunikacji między pracownikami jest okolicznością dotyczącą wewnętrznej organizacji pracy w spółce i jego konsekwencje obciążają skarżącą. Podkreślić trzeba, że skarżąca nie została doświadczona brakami w reprezentacji organów, bowiem przez cały czas swoje funkcje pełniło dwóch uprawnionych do reprezentacji członków zarządu. Na przestrzeni trwania terminu do złożenia pisma nie było ani jednego dnia, w którym brak byłoby powołanych członków zarządu. Nowy prezes został powołany na stanowisko z dniem 10 listopada 2022 r., zaś dotychczasowy prezes został odwołany z dniem 11 listopada 2022 r. Drugi z członków zarządu – wiceprezes – pełnił funkcję nieprzerwanie. Trzeba zatem zauważyć, że nawet jeśliby przyjąć stanowisko spółki, że nowy prezes był uzależniony od otrzymania dokumentacji od dotychczasowego prezesa, bowiem nie pełnił funkcji w dniu wpływu korespondencji, to nic nie stało na przeszkodzie, aby zorientowany w sytuacji spółki był jej wiceprezes. Ten przecież pełnił swoją funkcję zarówno w dniu wpływu korespondencji, jak i podczas trwania terminu na złożenie środka odwoławczego. Zdaniem Sądu organ trafnie zatem przyjął, że skarżąca nie spełniła przesłanki dotyczącej braku winy, stąd prawidłowe było rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu. Mając powyższe na względzie, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: P.p.s.a.).