Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Kr 522/26

Wyrok WSA w Krakowie z 24 czerwca 2026 r., II SA/Kr 522/26

Wynik

uchylono postanowienie organu II i I instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
24 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 9 lutego 2026 r. znak SKO.PW/4171/83/2025 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie o naruszenie stosunków wodnych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz J. O. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 31.10.2025 r. znak RGPiOŚ.6331.1.2025.KT Wójt Gminy G. odmówił nakazania na wniosek J. O. przywrócenia stanu poprzedniego oraz nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, na działce nr [...] w G. stanowiącej własność S. S. oraz nr [...] w G. stanowiącej własność P. R.. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie (decyzja znak SKO.PW/4171/82/2025). Postanowieniem z dnia 31.10.2025 r., RPGiOŚ.6331.1.2025.KT, działając na podstawie art. 264 § 1, art. 263 § 1 i art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), Wójt Gminy G.: - w pkt 1) ustalił koszty postępowania w sprawie o naruszenie stosunków wodnych, zakończonego wydaniem decyzji Wójta Gminy G. z 31.10.2025 r. znak: RPGiOŚ.6331.1.2025.KT w wysokości 4 000 zł; - w pkt 2) zobowiązał J. O. do zapłaty tych kosztów w całości w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia na wskazany rachunek bankowy. Z postanowieniem tym nie zgodził się J. O., który w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania z art. 262 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy koszt wykonania opinii biegłego wynika z winy, a nie jest to koszt wynikający z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z 9 lutego 2026 r., znak SKO.PW/4171/83/2025, po rozpatrzeniu zażalenia J. O., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 i art. 264 § 1, art. 263 § 1 i art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), uchyliło zaskarżone postanowienie w pkt 2 i ustaliło termin oraz sposób uiszczenia ustalonych kosztów postępowania – na 14 dni od dnia doręczenia niniejszego ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na podany w postanowieniu rachunek bankowy Urzędu Gminy G.; a w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie zważyło, co następuje. Stosownie do art. 262 § 1 K.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony; 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. § 2. W uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Stosownie do art. 263 § 1 K.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Stosownie do § 2 organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Stosownie natomiast do art. 264 § 1 K.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Stosownie do § 3 na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. Zasadą jest, iż koszty postępowania administracyjnego ponosi organ w takich granicach, w jakich wypełnia swoje ustawowe obowiązki. Wynika to z regulacji art. 7 K.p.a., zgodnie z którą to organ administracji publicznej, stojąc na straży praworządności, ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Co więcej, stosownie do art. 77 K.p.a. ciężar przeprowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie wyjaśnienia sprawy administracyjnej, a więc dokonania czynności dowodowych, spoczywa na organie administracji prowadzącym postępowanie, co powoduje, że również koszty takiego postępowania obciążają organ administracji publicznej. Dopiero uznanie, że dane koszty nie zostały poniesione wskutek wypełniania przez organ jego ustawowych obowiązków, pozwala na rozważenie, czy koszty te zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony postępowania. Tylko w przypadku ustalenia, że także któraś z tych przesłanek zachodzi, możliwe jest obciążenie kosztami postępowania strony. Jakkolwiek sądy administracyjne nierzadko uznają ekspertyzę hydrologa za niezbędny element postępowania dowodowego w sprawie zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, to zlecenie sporządzenia ekspertyzy na potrzeby postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie nie wynika z realizacji ustawowych obowiązków organu, gdyż prowadzenie postępowania - w myśl art. 234 ust. 3 Pr.wod. nie wymaga co do zasady zasięgania opinii biegłego. Także sądy administracyjne stoją na stanowisku, że koszty sporządzenia opinii biegłego hydrologa obciążają stronę, który zakłóciła stosunki wodne na gruncie, gdy wynikły z jej winy (por. wyrok NSA z 15.11.2012 r., sygn. akt II OSK 1269/11). Z powyższego wynika, że możliwe jest obciążenie bądź strony winnej zmiany stanu wody na gruncie, bądź podmiotu skarżącego, o ile jego zawiadomienie okaże się bezzasadne, ale powinno być uzależnione od oceny, czy sporządzenie specjalistycznej opinii było niezbędne dla realizacji zasad wyrażonych w art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a., czy też dokonano tego w interesie jednej ze stron lub na jej żądanie. Zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 264 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej ustala nie tylko wysokość kosztów postępowania, ale i osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia jednocześnie z wydaniem decyzji. Rozstrzygnięcie w tej kwestii następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Przy czym rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, zgodnie z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą informowania, powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie, dlaczego koszt sporządzenia ekspertyzy uznany został za niezbędny koszt postępowania obciążający stronę. Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że koszt opinii biegłego w analizowanej sprawie to 4000 zł. Analiza materiałów zgromadzonych w sprawie wskazuje, że postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych było prowadzone z inicjatywy J. O., który od początku podnosił, że właściciel działki nr [...] w G. miał zasypać naturalny ciek wodny i wybudować rów, którym skierował wody opadowe ze zlewni stanowiącej położone wyżej tereny leśne wprost na jego działkę nr [...] w G. , w konsekwencji czego następuje podtapianie jego działki. Powołany w sprawie biegły w zakresie hydrologii ustalił natomiast inny stan faktyczny, który zaprzecza twierdzeniom J. O. i wskazuje wręcz, że jego twierdzenia nie polegają na prawdzie. Biegły bowiem ustalił, że szkody na działce nr [...] wskazane przez wnioskodawcę to podtapianie przedmiotowej nieruchomości po opadach deszczu. Jednocześnie jednak ustalono, że działka nr [...] nie posiada żadnego odwodnienia, a w związku z tym wody opadowe utrzymują się na niej do czasu ich wsiąknięcia w podłoże gruntowe lub do czasu ich wyparowania. Biegły stwierdził, że pomimo oświadczeń J. O., na działce nr [...] zlokalizowany jest rów istniejący prawdopodobnie od 1997 roku (zgodnie z zeznaniami podczas oględzin), który odprowadza wody opadowe do potoku. Wody napływające rowem z działki nr [...] w sposób zorganizowany i skoncentrowany odpływają poprzez działkę nr [...] w kierunku potoku. Niemniej jednak należy zauważyć, że pozostałej części działki nr [...], ze względu na jej lokalizację i ukształtowanie, odprowadzenie wód opadowych jest utrudnione, a ona sama od lat jest w sposób naturalny terenem podmokłym i porasta ją roślinność typowa dla obszarów bagiennych. Ponadto w dniu oględzin w rowie zlokalizowanym na tej nieruchomości stwierdzono stosy gałęzi, które dodatkowo ograniczają spływ wód w kierunku potoku i mogą powodować wylewanie wód z rowu. Zatem nie ulega wątpliwości, że warunki gruntowo-wodne występujące na działce nr [...] są trudne, natomiast nie ma wątpliwości, że nie wynikają one z prac prowadzonych w ostatnich latach na działkach nr [...] i [...]. Podsumowując biegły formułował następujące wnioski: 1. Za stan pierwotny na terenie będącym przedmiotem ekspertyzy należy uznać stosunki wodne panujące przed 2020 rokiem, gdy wody opadowe z bocznej doliny spływały rowem poprzez działki nr [...] i [...] w kierunku rowu na działce nr [...] wzdłuż drogi gminnej, a następnie do potoku będącego lewostronnym dopływem rzeki U. . W tym czasie działka nr [...] stanowiła teren zieleni pokryty trawą (nie było zabudowy). Na działce nr [...] wzdłuż drogi gminnej istniał rów, który odprowadzał wody opadowe napływające z tej nieruchomości w kierunku rowu na działce nr [...]. 2. Prace prowadzone od 2020 r. na działce nr [...] związane z wykonaniem nasypu oraz z budową budynków mieszkalnych nie spowodowało zwiększenia wartości spływu wód opadowych w kierunku działki nr [...]. 3. Pogłębienie rowu na działkach nr [...] i [...] nie spowodowało zmian w zakresie kierunku i natężenia odprowadzania wód opadowych, lecz przyczyniło się wyłącznie do odprowadzenia większej ilości wód przypowierzchniowych z obszaru bezpośrednio przylegającego do rowu zarówno od strony działek nr [...] i [...], jak i od działki nr [...], co stanowi efekt dla wszystkich opisywanych działek. 4. Warunki gruntowo-wodne występujące na działce nr [...] są trudne, natomiast bez wątpienia nie są spowodowane pracami prowadzonymi w ostatnich latach na działkach nr [...] i [...]. Wody napływające rowem z działki nr [...] w sposób zorganizowany i skoncentrowany odpływają poprzez działkę nr [...] w kierunku potoku. Z pozostałej części działki nr [...], ze względu na jej lokalizację i ukształtowanie, odprowadzenie wód opadowych jest utrudnione, a ona sama od lat jest w sposób naturalny terenem podmokłym i porasta ją roślinność typowa dla obszarów bagiennych. 5. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, zdaniem autora opinii, nie ma związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy pracami prowadzonymi w obrębie działek nr [...] i [...] od określonego stanu pierwotnego (niwelacja terenu, budowa budynków mieszkalnych i pogłębienie rowu), a występowaniem stwierdzonych warunków wodnych na działce nr [...]. W związku z powyższym nie ma przesłanek umożliwiających nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub nakazanie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom właścicielom działek nr [...] i [...]. Z ustaleń niezależnego biegłego wynika zatem, że działka nr [...] w G. jest terenem podmokłym od lat i nie spowodowało tego wybudowanie rowu na działkach nr [...] i [...]. Wręcz przeciwnie, budowa rowu ze względu na jego przebieg i konstrukcję, powoduje odwadnianie także podmokłej i nieposiadającej odwodnienia działki nr [...]. W związku SKO wskazało, że postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych zostało wszczęte na wniosek J. O., który nie miał podstaw faktycznych do twierdzenia, że na jego działce wystąpiły jakiekolwiek szkody. Działka nr [...] od lat bowiem jest terenem podmokłym z powodu braku odwodnienia. Tylko wieloletnie podmakanie terenu mogło spowodować wykształcenie się na tym terenie roślinności charakterystycznej dla terenów bagiennych, co zostało potwierdzone przez biegłego. Jeżeli zatem ustalenia biegłego prowadzą do powyższych wniosków, to stwierdzić należy, że szkody na działce nr [...] powodowane wybudowaniem urządzenia wodnego w postaci rowu na działkach nr [...] i [...] nigdy nie wystąpiły, a w związku z tym J. O. niezasadnie zawiadomił Wójta Gminy o tym, że na działkach sąsiednich naruszono stosunki wodne w taki sposób, że na jego działce nr [...] powstają szkody. Powyższych ustaleń organ nie był w stanie dokonać we własnym zakresie, albowiem nie posiada specjalistycznej wiedzy z zakresu hydrologii. Powołanie biegłego było więc zadaniem organu wynikającym z art. 7 i 77 K.p.a. a więc miało na celu ustalenie stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości. Jak jednak prawidłowo wskazał organ I instancji, koszt opinii został poniesiony wyłącznie z winy wnioskodawcy, ustalenia biegłego wskazują bowiem, że do podtapiania działki nr [...] nigdy nie doszło z powodu działania właścicieli działek nr [...] i [...]. Podtapianie to natomiast występuje od lat z powodu braku lub wadliwego odwodnienia działki nr [...], a jeżeli taki jest stan faktyczny, to J. O. nie powinien wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania w sprawie naruszenia stanu wody na działkach sąsiednich ze szkodą dla jego działki, albowiem szkody te nigdy nie wystąpiły. Kolegium postanowiło natomiast uchylić zaskarżone postanowienie w pkt 2, bowiem uzasadnione jest wyznaczenie terminu do uiszczenia ustalonych kosztów dopiero po tym jak postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania stanie się ostateczne. Postanowienie staje się ostateczne dopiero jeżeli nie wniesiono na nie zażalenia, a jeżeli wniesiono zażalenie po wydaniu postanowienia przez organ odwoławczy. W związku z tym należało ustalić termin uiszczenia ustalonych kosztów na 14 dni od dnia doręczenia stronienie niniejszego postanowienia Kolegium. Mając na uwadze powyższe Kolegium orzekło, jak w sentencji postanowienia. Wskazało, że postanowienie jest ostateczne. J. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 9 lutego 2026 r., znak SKO.PW/4171/83/2025. Zarzucił błędne zastosowanie art. 262 § 1 w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie i niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznego i niezebrania pełnego materiału dowodowego, a ponadto naruszenie prawa materialnego z art. 234 Prawa wodnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta gminy G. z 31.10.2025 w sprawie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego oraz nakazania wykonania urządzeń zabezpieczających szkodom powstałym na działce nr [...] w G. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 9 lutego 2026 r. znak: SKO.PW/4171/83/2025 oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy G. z dnia 31 października 2025 r. znak: RPGiOŚ.6331.1.2025.KT ustalającego koszty postępowania w sprawie o naruszenie stosunków wodnych w wysokości 4 000 zł; o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący rozwinął zarzuty i podniósł między innymi, że podstawą prawną oficjalności procesu dowodzenia jest przepis art. 77 § 1 K.p.a., nakazujący organowi z urzędu podjęcie wszelkich kroków koniecznych do zakreślenia granic postępowania wyjaśniającego, pozyskania do akt sprawy administracyjnej danego środka dowodowego (np. dowodu z dokumentu), wydania postanowienia o dopuszczeniu dowodu. Tak więc obciążanie skarżącego kosztami wykonania opinii przez biegłego jest daleko idącym nadużyciem organu I instancji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznano m.in., że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę, a jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić (tak NSA w wyroku z 11 lipca 2002 r., sygn. SA/Po 788/00). Dlatego w powyższej sprawie na organie I Instancji przede wszystkim spoczywał obowiązek zebrania niezbędnego i pełnego materiału dowodowego w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie, aby w sposób obiektywny, niebudzący wątpliwości ją rozstrzygnąć, a następnie analizować kolejne możliwości obciążenia kosztami biegłego stronę postępowania. Wyliczenie z art. 262 § 1 K.p.a to ma charakter zamknięty, co oznacza, że stronę obciążają wyłącznie koszty wymienione w tym przepisie. Jak podaje literatura (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J, Borkowski, Kodeks..., s. 857) za koszty wynikłe z winy strony uznaje się m.in. nieusprawiedliwione niestawiennictwo stron (np. na rozprawie), powodujące konieczność odroczenia czynności postępowania dowodowego i obowiązek pokrycia kosztów stawienia się świadków, biegłych bądź stron postępowania. Jeżeli jednak koszty nie powstały z winy stron, obciążanie jej tymi kosztami jest niedopuszczalne (wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1999 r. I SA/Gd 1599/97). W świetle powyższego koszt opinii biegłego z zakresu hydrologii i hydrogeologii nie jest kosztem postępowania poniesionym z winy skarżącego, gdyż on powołania takowego biegłego nie żądał, ani nie były te koszty poniesione w jego interesie, lecz wynikały co najwyżej z ustawowego obowiązku organu. Skarżący zna stan faktyczny na gruncie od kilkudziesięciu lat i nie był dla udowodnienia jego wiedzy potrzebny dowód z opinii biegłego. Jeśli organ uznał, że do należytego rozpoznania przez niego sprawy niezbędne jest powołanie biegłego z zakresu hydrologii i hydrogeologii to go powołał. Obciążenie skarżącego kosztami tego biegłego jest nadużyciem organu i próbą swoistego "wyłudzenia" środków finansowych celem pokrycia kosztów biegłego powołanego przez Wójta oraz zniechęcenia obywateli do bronienia swoich interesów przed organami do tego wyznaczonymi. Tak więc uznać należy, że koszt opinii biegłego nie jest kosztem postępowania poniesionym z winy skarżącego jako strony w rozumieniu art. 262 § 1 pkt 1 K.p.a., w interesie strony w rozumieniu art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. ani też nie został poniesiony na jego żądanie. Obowiązek poniesienia tych kosztów spoczywał bowiem na organie prowadzącym postępowanie. Skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie Wójta Gminy G. z dnia 31.10.2025 r. nie posiada rzetelnego uzasadnienia prawnego i faktycznego odnoszącego się do jego sentencji. W uzasadnieniu organ opisuje szeroko sposób prowadzonego postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie natomiast skąpo odnosi się zarówno do stanu prawnego jak i faktycznego ustalenia kosztów postępowania, a w szczególności okoliczności dowodzących zawinienia strony. Skarżący kolejny raz podkreślił, że organ I instancji zarówno przy wydaniu decyzji o zmianę stosunków wodnych na gruncie, jak i naliczeniu kosztów oparł się na opinii biegłego pomijając zupełnie fakty, które skarżący zgłaszał, a które powinny być sprawdzone przez organ I instancji i na tą okoliczność zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy oparty o urzędowe dokumenty (głównie chodzi o stanowisko Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jako organu ustawowo powołanego między innymi do wydawania pozwoleń wodnoprawnych czy ochrony cieków naturalnych, jak i Wydziału Architektury Starosty Brzeskiego na okoliczność budowy domów na działce nr [...]). Zgłaszana przez skarżącego organowi I instancji okoliczność wykonania nowego urządzenia wodnego (rowu) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, zasypanie naturalnego cieku wodnego, które wpływa na zmianę stosunków wodnych na gruncie, zasypanie rowu wzdłuż działki nr [...], czy nawiezienie ziemi wokół nowo wybudowanych budynków nie została w żaden sposób zweryfikowana i nie został na tą okoliczność zebrany materiał dowodowy, chociaż skarżący wskazywał na kopie pism jakimi dysponował w tych zagadnieniach od Wód Polskich czy Starosty Brzeskiego. Jednak organ I instancji postanowieniem z dnia 31.10.2025 r. ustalił koszty postępowania w sprawie o naruszenie stosunków wodnych w wysokości 4000 zł obciążając nimi skarżącego - osobę zgłaszającą zmianę stosunków wodnych na gruncie. Zdaniem skarżącego wnioski organu II instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia świadczą o całkowitym niezrozumieniu problemu przez ten organ, a przede wszystkim stoją w sprzeczności z podstawowymi prawami fizyki. Nie wymaga bowiem nadzwyczajnej wiedzy specjalistycznej biegłego hydrologa, aby stwierdzić, że woda płynie z góry na dół, a nie odwrotnie. Tak więc rodzi się pytanie jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło po analizie opinii biegłego hydrologa i całego materiału dowodowego dojść do wniosku, że wykonanie rowu na działkach położonych wyżej działki skarżącego (tj. dz. nr [...]) i skierowanie z tego rowu wód na działkę skarżącego nie tylko jak twierdzi SKO nie powoduje szkody na niej, ale wręcz powoduje odwadnianie także podmokłej i nieposiadającej odwodnienia działki nr [...]. Skarżący zaznaczył, że działka nr [...] położona jest co najmniej 1,5 m niżej w stosunku do działek nr [...] [...], na których wykonano rów, którego wody wpadają bezpośrednio na działkę nr [...]. W dalszej części uzasadnienia skargi przedstawił szereg szczegółowych okoliczności związanych ze stanem wód na gruncie. Zdaniem skarżącego opinia biegłego, której kosztami został obciążony, jest nierzetelna, wewnętrznie sprzeczna, a wyniki w niej zawarte nie znajdują potwierdzenia w dokumentach sprawy, a Wójt przyjął opinię biegłego bez jakiejkolwiek analizy i oceny. Efektem finalnym prowadzonego przez Wójta postępowania administracyjnego było wydanie decyzji odmownej w oparciu o przyjęcie bezkrytycznej natomiast jak się wydaje mało rzetelnej opinii biegłego. Dodatkowo Wójt ustalił koszty postępowania w sprawie o naruszenie stosunków wodnych w wysokości [...] zł i zobowiązujące osobę pokrzywdzoną w całej sprawie, tj. skarżącego - właściciela działki nr [...], karząc go jeszcze za to, że stara się chronić przed wyrządzeniem ewidentnej szkody. W skardze przywołano orzecznictwo sądowo - administracyjne dla poparcia jej argumentów. W odpowiedzi na ww. skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko z postanowienia. W piśmie z dnia 5 czerwca 2026 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko, przedstawił dodatkowe argumenty i wskazał na nierówne traktowanie obywateli przez organ I instancji w kwestii obciążania kosztami postępowań administracyjnych o naruszenie stosunków wodnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "P.p.s.a.". W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi art. 120 P.p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 9 lutego 2026 r., znak SKO.PW/4171/83/2025, wydane na podstawie art. 264 § 1, art. 263 § 1 i art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej K.p.a.), dotyczące ustalenia kosztów postępowania w kwocie 4 000 zł w sprawie o naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz zobowiązania skarżącego do uiszczenia tak określonych kosztów w terminie 14 licząc od dnia doręczenia ostatecznego postanowienia SKO. Kontrolując powyższe postanowienie zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami legalności Sąd stwierdził, że nie odpowiada ono prawu, a skarga jest zasadna. Z przesłanych do WSA akt sprawy wynika, że organ I instancji wydał w dniu 31 października 2025 r. decyzję administracyjną, opierając ją na treści art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.; zwana dalej P.w.), mocą której Wójt Gminy G. odmówił nakazania na wniosek J. O. przywrócenia stanu poprzedniego oraz nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, na działce nr [...] w G. , stanowiącej własność S. S. oraz nr [...] w G. stanowiącej własność P. R.. Ubocznie Sąd zauważa, że organ I instancji błędnie przywołał w decyzji nieistniejącą normę art. 234 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Ww. decyzja Wójta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie (decyzja SKO z dnia 9.02.2026 r. znak SKO.PW/4171/82/2025). Nieprawomocnym wyrokiem (sygn. akt II SA/Kr 523/26) WSA w Krakowie oddalił skargę J. O. na ww. decyzję SKO. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy prośbę o wszczęcie postępowania i wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 234 P.w. złożył skarżący, który w piśmie z dnia 8 stycznia 2025 r. wniósł do Wójta Gminy G. o podjęcie działań wobec naruszenia Prawa wodnego i zmiany stosunków wodnych. Wójt w toku postępowania administracyjnego przeprowadził dowód z opinii biegłego hydrologa, której kosztami obciążył skarżącego wydanym postanowieniem z 31 października 2025 r. Wójt powołał w podstawie prawnej postanowienia normę art. 262 § 1 pkt 2 i art. 263 § 1 K.p.a. Stosownie do art. 262 § 1 K.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony; 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Stosownie do art. 263 § 1 K.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Stosownie do § 2 organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Stosownie natomiast do art. 264 § 1 K.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Stosownie do § 2 na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. Zasadą jest, że koszty postępowania administracyjnego ponosi organ w takich granicach, w jakich wypełnia swoje ustawowe obowiązki. Wynika to z regulacji art. 7 K.p.a., zgodnie z którą to organ administracji publicznej, stojąc na straży praworządności, ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Co więcej, stosownie do art. 77 K.p.a. ciężar przeprowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie wyjaśnienia sprawy administracyjnej, a więc dokonania czynności dowodowych, spoczywa na organie administracji prowadzącym postępowanie, co powoduje, że również koszty takiego postępowania obciążają organ administracji publicznej. Dopiero uznanie, że dane koszty nie zostały poniesione wskutek wypełniania przez organ jego ustawowych obowiązków, pozwala na rozważenie, czy koszty te zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony postępowania. Tylko w przypadku ustalenia, że także któraś z tych przesłanek zachodzi, możliwe jest obciążenie kosztami postępowania strony. Nie budzi wątpliwości Sądu sposób, w jaki doszło w tej sprawie do zastosowania przepisu K.p.a. określającego warunki nałożenia na stronę obowiązku poniesienia kosztów postępowania administracyjnego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że postępowanie w sprawie zmiany stanu wody na gruncie zostało wszczęte na żądanie skarżącego. Podawane przez niego okoliczności, które miały doprowadzić do zakłócenia stosunków wodnych ze szkodą dla jego nieruchomości, jak stwierdził organ, na podstawie dowodu z opinii biegłego hydrologa, nie miały miejsca. Zdaniem Sądu zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów. W doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniu administracyjnym – co do zasady – obowiązek ponoszenia kosztów postępowania spoczywa na organie administracji publicznej, a wyjątek od tej zasady wprowadza powołany przepis art. 262 § 1 K.p.a., który określa jakie koszty postępowania obciążają stronę. Niewątpliwe wyliczenie zawarte w tym przepisie ma charakter zamknięty, a to oznacza, że stronę obciążają wyłącznie koszty wymienione w tym przepisie (zob. J. Borkowski, Komentarz do art. 262 k.p.a. [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, SIP Legalis, nb. 1-3 wraz z powołanym orzecznictwem). W rozpoznawanej sprawie jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano zarówno art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., jak i art. 263 § 1 K.p.a. Organy stwierdziły, że skarżący powinien ponieść koszty opinii biegłego hydrologa, jako sporządzonej w jego interesie, ponieważ postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na jego żądanie, a koszty te nie wynikały z ustawowego obowiązku organów (art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a.). W ocenie Sądu powyższe stanowisko organów narusza prawo. Zgodnie z powszechnie przyjętą regułą interpretacyjną, wyjątku od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez organ administracji, opisanego w art. 262 § 1 K.p.a., nie można traktować rozszerzająco. W celu prawidłowego ustalenia kosztów postępowania i obciążenia nimi strony zamiast organu, konieczne jest jednoznaczne stwierdzenie, że spełniona została co najmniej jedna z przesłanek określonych w powołanym przepisie, to jest, że koszty postępowania wynikały z winy strony lub że koszty te zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a przy tym – co niezwykle istotne – nie wynikały one z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Z treści tego przepisu wynika wyraźnie, że inne koszty postępowania, niewymienione w tym przepisie, obciążają organ administracji. Zasada ta w szczególności odnosi się nie tylko do postępowań wszczynanych z urzędu, ale dotyczy również postępowań wszczętych na żądanie strony, w których poniesienie kosztów postępowania wynikało z obowiązku ustawowego obciążającego organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 234 P.w.: 1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. 4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane. 5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Niewątpliwie przepisy art. 234 Prawa wodnego przewidują administracyjny tryb orzekania o przywróceniu stanu poprzedniego lub wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich wskutek dokonanej przez właściciela gruntów zmiany stanu wodnego. Przesłanką wydania nakazu jest stwierdzenie, że doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie wskutek działań właściciela tych gruntów oraz że zmiana stosunków wodnych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Okoliczności te organ powinien ustalić w oparciu o opinię biegłego specjalisty. W sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie i wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, opinia biegłego jest zasadniczo niezbędna. W postępowaniu administracyjnym obowiązkiem organu administracji, a nie strony, jest bowiem podjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do wyczerpującego ustalenia całokształtu stanu faktycznego sprawy, w tym dopuszczenia i przeprowadzenia z urzędu (bądź także na wniosek strony) koniecznych w tym celu dowodów, m.in. opinii biegłego – na podstawie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. W sprawie niniejszej, dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie, to zatem organ administracji prowadzący postępowanie zobowiązany był do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego i prawnego oraz wydania stosownej decyzji w trybie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Obowiązek ten spoczywał na nim niezależnie od tego, czy postępowanie zostało wszczęte z urzędu, czy też – jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – na żądanie skarżącego. Zdaniem Sądu, za bezzasadne więc należy uznać stanowisko Kolegium, że obciążenie skarżącego kosztami opinii biegłego wynikało z tego, że opinia była przeprowadzona w jej interesie. Ustalenie najistotniejszej okoliczności w postępowaniu w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na gruncie, tj. czy w ogóle doszło do takiej zmiany wskutek działań właściciela tego gruntu, czy ta zmiana szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, wymaga bowiem zwykle wiadomości specjalnych i uzasadnia dopuszczenie przez organ dowodu z opinii biegłego, choć nie jest to wymóg obligatoryjny i automatyczny. Organ może bowiem w ramach własnych kompetencji stwierdzić oczywistą niezasadność żądania, jeśli inne środki dowodowe dają ku temu niebudzącą wątpliwości podstawę. Jeżeli jednak organ prowadzący postępowanie dopuszcza dowód (opinię biegłego), nie oznacza to, że każdorazowo organ ten obowiązany jest obciążyć kosztami przeprowadzenia wspomnianego dowodu strony postępowania, w tym stronę, na wniosek (żądanie, prośbę) której wszczęte zostało postępowanie. Jak bowiem wyżej wskazano, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a., którą uzupełnia art. 77 § 1 i 80 K.p.a., organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności, zobligowane są do podjęcia w prowadzonym postępowaniu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co znaczy, że obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz – co wyraża zasada swobodnej oceny dowodów – ocenić, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W niniejszej sprawie kwestia naruszenia stosunków wodnych nie była oczywista i wymagała sporządzenia opinii przez biegłego hydrologa. Od razu w piśmie z 12 lutego 2025 r. Wójt wskazał, że sprawa ma skomplikowany charakter i przedłużył termin załatwienia sprawy. Czynności dowodowe podjęte przez Wójta, w tym oględziny, skutkowały zleceniem przez organ (o co z resztą nie wnioskował skarżący) wykonania opinii biegłego hydrologa, bowiem ustalenie stanu faktycznego wymagało wiadomości specjalnych. Zgodnie ze zleceniem opinia biegłego powinna określić: zmianę kierunku i odpływu wód opadowych z działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] w G. j oraz szkodliwość ewentualnej zmiany dla działki nr [...] w G. ; koncepcję działań naprawczych - o ile doszło do zmiany stanu wody na gruncie; ewentualne inne wnioski biegłego. Taka opinia, na zlecenie organu I instancji, została przez biegłego wykonana. Jej koszt wyniósł [...] zł, a kosztem tym obciążono skarżącego. Wprawdzie konkluzja sporządzonej opinii jest taka, że: "5. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, zdaniem autora opinii, nie ma związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy pracami prowadzonymi w obrębie działek nr [...] i [...] od określonego stanu pierwotnego (niwelacja terenu, budowa budynków mieszkalnych i pogłębienie rowu), a występowaniem stwierdzonych warunków wodnych na działce nr [...]. W związku z powyższym nie ma przesłanek umożliwiających nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub nakazanie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom właścicielom działek nr [...] i [...].". Jednak z opinii biegłego wynika, że od 2020 r. na działce nr [...] były prowadzone prace związane z wykonaniem nasypu oraz z budową budynków mieszkalnych; nastąpiło też pogłębienie rowu na działkach nr [...] i [...]; warunki gruntowo-wodne występujące na działce nr [...] są trudne, natomiast bez wątpienia nie są spowodowane pracami prowadzonymi w ostatnich latach na działkach nr [...] i [...]. Wody napływające rowem z działki nr [...] w sposób zorganizowany i skoncentrowany odpływają poprzez działkę nr [...] w kierunku potoku. Z pozostałej części działki nr [...], ze względu na jej lokalizację i ukształtowanie, odprowadzenie wód opadowych jest utrudnione, a ona sama od lat jest w sposób naturalny terenem podmokłym i porasta ją roślinność typowa dla obszarów bagiennych. Zdaniem Sądu konkluzje opinii biegłego potwierdzają nieoczywisty i skomplikowany charakter spawy zainicjowanej przez skarżącego, jednakże w żadnym stopniu nie uzasadniają obciążenia skarżącego kosztami jej sporządzenia na zlecenie organu. Nie można też pominąć, że wprawdzie postępowanie zostało zainicjowane przez skarżącego, ale żądanie skarżącego miało bezpośredni związek z dokonanymi na działce nr [...] pracami związanymi z wykonaniem nasypu oraz z budową budynków mieszkalnych oraz pogłębieniem rowu na działkach nr [...] i [...]. W świetle powyższych okoliczności uzasadnione było przekonanie skarżącego, że przyczyną zalewnia jego działki nr [...] były właśnie przywołane wyżej prace i zmiana zagospodarowania terenu działek nr [...] [...], co z kolei usprawiedliwiało jego żądanie wszczęcia postępowania, a w konsekwencji i konieczność powołania biegłego. W tej sytuacji nie było podstaw do obciążania skarżącego kosztami opinii na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. "Przypadek, że koszty zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie, dotyczy sytuacji, gdy "organ spełnił jej żądanie w sprawie przeprowadzenia dowodu, nie posiadając jednocześnie jakichkolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i stwierdzając, że przeprowadzenie takiego dowodu jest całkowicie zbędne" (zob. wyroki WSA w Krakowie z 5.06.2014 r., II SA/Kr 675/14, CBOSA, oraz z 6.06.2018 r., VII SA/Wa 2229/17). "Koszty postępowania poniesione w interesie strony to zatem koszty związane z dodatkowymi czynnościami postępowania dowodowego, gdy np. strona domaga się dodatkowych jeszcze opinii biegłego, ponowienia ekspertyzy lub oględzin, przesłuchania dodatkowych świadków pomimo wyjaśnienia okoliczności sprawy" (zob. wyrok WSA w Krakowie z 12.06.2013 r., II SA/Kr 402/13 - Knysiak-Sudyka Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: WKP 2019). W sprawie zakończonej decyzją z dnia 31 października 2025 r. stan faktyczny sprawy był wątpliwy, a działka skarżącego bezspornie była/jest zawilgocona/podmokła. W świetle powyższych rozważań, w takiej sytuacji nie było podstaw do obciążania kosztami opinii biegłego skarżącego, gdyż dowód ten organ miał obowiązek przeprowadzić, postępując zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. Sąd podziela również pogląd, że "z zasady prawdy obiektywnej należy wyprowadzić wniosek, że wina strony, jej żądania lub interes, które powodują powstanie kosztów postępowania i wyjątkowe obciążenie kosztami postępowania, powinny być pojmowane w płaszczyźnie procesowej, a więc jako przyczyny związane z działaniami lub zaniechaniami procesowymi strony (np. ponawianie bezzasadnych wniosków dowodowych, nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawę administracyjną, ukrywanie lub spóźnione zgłaszanie dowodów). Możliwość rozważania winy lub interesu strony w płaszczyźnie materialnoprawnej nie tylko stoi w sprzeczności z treścią językową oraz systemowym (procesowym) usytuowaniem przepisu art. 262 § 1 K.p.a., lecz dodatkowo może godzić w zakres i stopień realizacji przez stronę jej uprawnień procesowych, skoro określona interpretacja regulacji materialnoprawnej może prowadzić do obciążenia kosztami postępowania strony, której w sensie procesowym nie można zarzucić przyczynienia się do powstania lub zwiększenia kosztów postępowania. Trzeba zatem przyjąć, że odstępstwa do zasady sformułowanej w art. 262 § 1 K.p.a. są dopuszczalne jedynie na podstawie regulacji materialnoprawnej lub procesowej o charakterze szczególnym, która wyraźnie i niedwuznacznie wyłączy zasadę ponoszenia kosztów postępowania przez organy administracji publicznej." (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 maja 2016 r., II SA/Rz 1255/15). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z 9 lutego 2026 r. Kolegium wskazało, że: "możliwe jest obciążenie bądź strony winnej zmiany stanu wody na gruncie, bądź podmiotu skarżącego, o ile jego zawiadomienie okaże się bezzasadne, ale powinno być uzależnione od oceny, czy sporządzenie specjalistycznej opinii było niezbędne dla realizacji zasad wyrażonych w art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a., czy też dokonano tego w interesie jednej ze stron lub na jej żądanie.", niemniej jednak jakiejkolwiek oceny Kolegium nie przedstawiło. Stanowisko organów w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że konieczność poniesienia kosztów postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 31 października 2025 r. wynika z tego, że postępowanie to, wszczęte na skutek wniosku skarżącego, który zarzucał właścicielom sąsiednich działek naruszenie stosunków wodnych, zakończyło się decyzją odmowną z uwagi na brak naruszenia stosunków wodnych. W świetle przedstawionych powyżej rozważań, taka okoliczność nie jest jednak wystarczająca do przyjęcia, że zachodzi przesłanka z art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., uzasadniająca obciążenie skarżącego kosztami opinii biegłego sporządzonej w toku prowadzonego przez Wójta postępowania. W związku z tym zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie organu I instancji, jako wydane z naruszeniem art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., podlegają uchyleniu na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §1 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (uiszczony wpis od skargi).

Informacje o sprawie

Data wpływu
16 kwietnia 2026
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/ Joanna Człowiekowska Magda Froncisz /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny