Sygnatura
II SA/Kr 598/22
Wyrok WSA w Krakowie z 14 lipca 2022 r., II SA/Kr 598/22 – weterynaria i ochrona zwierząt
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 14 lipca 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara – Dubiel WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. z dnia 14 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Powiatowy Lekarz Weterynarii w Miechowie postanowieniem z dnia 22 listopada 2021 r. nr 1/2021 działając na podstawie art. 2 § 1 pkt 10, art. 3 § 1, art. 5 § 1 pkt 1, art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119 § 1, art. 120 § 1, art. 121 § 1, 2 i 3, art. 122 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.), art. 123, art. 124, art. 126 K.p.a. w pkt 1 nałożył na C. Z. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...]zł; w pkt 2 wezwał C. Z. do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia oraz opłaty tytułem czynności egzekucyjnej za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 68 zł, tj. 10 % od kwoty wymierzonej grzywny lecz nie więcej niż 68 zł w terminie 7 dni na rachunek bankowy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Miechowie, w pkt 3 wezwał C. Z. do niezwłocznego wykonania obowiązków nałożonych w drodze decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Miechowie z dnia 5 lipca 2021 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w Miechowie decyzją z dnia 5 lipca 2021 r., nr 127/2021, nałożył na gospodarstwo C. Z. obowiązki usunięcia stwierdzonych w toku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie nieprawidłowości. W drodze powyższej decyzji na zobowiązanego nałożono następujące obowiązki: zgłosić prowadzenia działalności nadzorowanej obejmującej utrzymywanie bydła, zaopatrzyć się w maty dezynfekcyjne zapewniające zabezpieczenie wejścia i wjazdów do gospodarstwa w przypadku wystąpienia zagrożenia epizootycznego, doprowadzić budynek inwentarski w którym utrzymywane jest bydło do warunków które zabezpieczą te zwierzęta przed dostępem zwierząt innych niż utrzymywane w gospodarstwie, na bieżąco czyścić i odkażać pomieszczenia, w których utrzymywane jest bydło ich wyposażenie oraz sprzęt używany przy utrzymywaniu tych zwierząt, zapewnić odpowiednią opiekę bydłu znajdującemu się w gospodarstwie, doprowadzić budynek, w którym utrzymuje się bydło do warunków nieszkodliwych dla ich zdrowia oraz niepowodujących urazów i uszkodzeń ciała lub cierpienia, utrzymywać w należytym stanie technicznym pomieszczenia, w którym utrzymywane jest bydło; usuwać odchody zwierząt oraz nie zjedzone resztki pasz z budynku inwentarskiego, w którym utrzymuje się bydło tak często, aby uniknąć wydzielania się nieprzyjemnych woni, zanieczyszczenia paszy lub wody oraz zabezpieczyć je przed muchami i gryzoniami, wyposażenie i sprzęt przeznaczone do karmienia i pojenia bydła wykonać i umieścić w sposób minimalizujący możliwość zanieczyszczenia paszy lub wody oraz bezkonfliktowy dostęp do wody i paszy, zapewnić bydłu znajdującemu się gospodarstwie stały dostęp do wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Po upływie terminu wyznaczonego zobowiązanemu do wykonania obowiązków nałożonych decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w Miechowie z dnia 5 lipca 2021 r., przeprowadzono w dniu 11.08.2021 roku kontrolę jej realizacji. W toku kontroli stwierdzono, że pomimo upływu terminu na wykonanie ciążących na nim obowiązków, zobowiązany nie zrealizował obowiązków określonych powyższą decyzją z dnia 5 lipca 2021 r. Zgodnie z treścią art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Zgodnie z art. 120 § 1 u.p.e.a grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Z kolei zgodnie z art. 121 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (§ 2). Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200 000 zł (§ 3). Koniecznym jest wskazać, że w toku niniejszego postępowania dochodzona jest realizacja obowiązków o charakterze niepieniężnym, których z powodu ich charakteru, nie może spełnić inna osoba. To C. Z. prowadzi gospodarstwo, w którym stwierdzono nieprawidłowości związane z realizacją przepisów prawa, a w szczególności w zakresie zdrowia i dobrostanu zwierząt. Tym samym na gruncie sprawy nie jest zasadnym zastosowanie innego środka przymuszającego określonego przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności wykonania zastępczego. Po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy, organ postanowił nałożyć na C. Z. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 1000,00 zł. Nałożona na zobowiązanego grzywna w celu przymuszenia pozostaje adekwatna do zakresu, ilości i istotności uchybionych przez zobowiązanego obowiązków. Koniecznym jest wskazać, że nałożone na zobowiązanego obowiązki, które do dnia wydania niniejszego postanowienia nie zostały zrealizowane nawet w części mają krytyczne znaczenie dla zdrowia i dobrostanu zwierząt. Zażalenie na przedmiotowe postanowienie wniósł C. Z. domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego. Małopolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Krakowie postanowieniem z dnia 14 marca 2022 r. nr WIW-ChZ.1410.11.2021 (1) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że decyzją z dnia 5 lipca 2021 r. nałożono na C. Z. obowiązek usunięcia stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Zobowiązany, pomimo obowiązków wynikających z tej decyzji (od której nie wniósł odwołania), nakazów tych nie wypełnił. Termin na wykonanie tychże obowiązków upłynął z dniem 31 lipca 2021 roku, a upomnienie z dnia 17 sierpnia 2021 roku zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 19 sierpnia 2021 roku, czyli 2 tygodnie po ustawowym terminie na dokonanie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Nałożenie grzywny w celu przymuszenia może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek nie został przez niego wykonany. Zgodnie z art. 15 § 1 upea egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia powyższego upomnienia, tak jak miało to miejsce w tej sprawie. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie ma zatem charakter wyłącznie formalny. Bezspornym jest, że skarżący pomimo upomnienia nie wykonał nałożonego obowiązku. Upomnienie zostało doręczone skarżącemu prawidłowo w dniu 19 sierpnia 2021 roku. Powyższe okoliczności uzasadniały wydanie przez PLW w Miechowie w dniu 22 listopada 2021 roku tytułu wykonawczego doręczonego Stronie w dniu 25 listopada 2021 roku. W ocenie organu odwoławczego wystawiony tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 upea. Podkreślenia wymaga, że jak przyjmuje się w orzecznictwie stosownie do treści art. 119 § 1 upea grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia, zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Jest więc ona środkiem, który z uwagi na dotkliwość natury finansowej, skłania zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia znajduje zastosowanie do wszystkich obowiązków o charakterze niepieniężnym, polegających na braku działania (czyli zaniechaniu, znoszeniu) lub pewnym działaniu. Zdaniem organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt z dnia 11 marca 2004 roku najpierw powinna być nałożona grzywna w celu przymuszenia, ponieważ nie da się zastosować wykonania zastępczego. Jednocześnie oczywistym jest, że grzywna w celu przymuszenia spełnia funkcję motywującą zobowiązanego do spełnienia nałożonego obowiązku. Nie stanowi więc kary, lecz jest formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem skuteczne zaspokojenie wierzyciela, w tym przypadku dotyczy to nałożonych na skarżącego obowiązków. W szczególności grzywna w celu przymuszenia nie zastępuje obowiązku przeprowadzenia danej czynności przez skarżącego. Spełnienie tego obowiązku powoduje jednak bezprzedmiotowość uiszczenia tej grzywny, co znajduje wyraz w jej umorzeniu na podstawie art. 125 upea. W ocenie organu odwoławczego prowadzenie postępowania egzekucyjnego w rozpoznawanej sprawie było dopuszczalne. Przed rozpoczęciem postępowania organ doręczył skarżącemu upomnienie. Ponadto organ I instancji wydał tytuł egzekucyjny, a zastosowany środek egzekucyjny jest środkiem najmniej uciążliwym dla skarżącego. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 125 § 1 upea w razie wykonania obowiązku przewidzianego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia, podlegają umorzeniu. Na to zgodnie z art. 126 upea, uiszczona lub ściągnięta grzywna może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w części lub całości. Unormowania te wskazują zatem, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest co do zasady środkiem o charakterze łagodniejszym od innych form egzekucji. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł C. Z. zarzucając naruszenie art. 121 § 2 w zw. z art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 77 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i rzetelnego rozpatrzenia zarzutów zawartych w zażaleniu, a tym samym dokonanie błędnych ustaleń faktycznych sprawy w szczególności poprzez: 1/ pominięcie wyjaśnień skarżącego zawartych w piśmie z dnia 26.08.2021 r. odnoszących się do zrealizowania obowiązków nałożonych przez organ I instancji w decyzji z dnia nr [...] z dnia 5.07.2021r.; 2/ brak przeprowadzenia kontroli w okresie od złożenia przez skarżącego wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 26.08.2021 r. do dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie, o czym przesądza brak stosownych zawiadomień skarżącego o zamiarze przeprowadzenia kontroli; 3/ bezzasadne pominięcie sytuacji zdrowotnej skarżącego tj. stanu depresji, która niewątpliwie skutkuje niemożliwością zarządzania przez niego zwierzętami gospodarskimi oraz pominięcie istotnej okoliczności, a to faktu, że siostra skarżącego realizuje niejako zastępczo w miarę swych możliwości obowiązki nałożone przedmiotową decyzją organu I instancji; 4/ bezzasadne pominięcie istotnego dokumentu urzędowego w postaci prawomocnej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w Miechowie z dnia 5.11.2021 r. w sprawie odmowy odebrania skarżącemu czterech sztuk zwierząt - krów, a tym samym potwierdzającej okoliczność faktyczną istotną dla niniejszej sprawy tj. że ww. zwierzęta gospodarskie są utrzymywane w dobrej kondycji fizycznej, zdrowotnej, są prawidłowo odżywione oraz zostały poczynione kroki mające na celu uprzątniecie zalegającego obornika; 5/ mylne przyjęcie, że skarżący nie zastosował się do zobowiązania organu I instancji, w sytuacji gdy organ pominął sytuacje zdrowotną skarżącego wywołaną okolicznościami niezależnymi od niego (stanu depresji), która to okoliczność ma bezpośredni istotny wpływ na możliwość zarządzania i utrzymywania przez skarżącego zwierząt gospodarskich - 4 sztuk bydła, a tym samym ma wpływ na realizację nałożonych przez organ I instancji obowiązków. Pominięcie przy tym przez organ I instancji istotnego faktu, a to że niejako zastępczo powinności nałożone ww. decyzją organu I instancji przejęła siostra skarżącego, która w miarę możliwości realizuje obowiązki poprzez utrzymywanie zwierząt w dobrej kondycji fizycznej, zdrowotnej, prawidłowego ich żywienia, systematycznego uprzątania obornika z pomieszczenia, gdzie bytują ww. zwierzęta, a tym samym wykonania nałożonych obowiązków na mocy decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Miechowie z dnia 6.07.2021 r. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej "P.p.s.a" sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei art. 3 § 2 punkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Kontrolę we wskazanym wyżej zakresie sądy sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Krakowie z dnia 14 marca 2022 r. wydane zostało z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była kwestia zgodności z prawem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego miedzy innymi na zgłoszeniu prowadzenia działalności nadzorowanej obejmującej utrzymywanie bydła, zaopatrzenie się w maty dezynfekcyjne zapewniające zabezpieczenie wejścia i wjazdów do gospodarstwa w przypadku wystąpienia zagrożenia epizootycznego, doprowadzenie budynku inwentarskiego w którym utrzymywane jest bydło do warunków które zabezpieczą te zwierzęta przed dostępem zwierząt innych niż utrzymywane w gospodarstwie, na bieżącym czyszczeniu i odkażaniu pomieszczenia, w którym utrzymywane jest bydło ich wyposażenie oraz sprzęt używany przy utrzymywaniu tych zwierząt, zapewnieniu odpowiedniej opieki bydłu znajdującemu się w gospodarstwie, doprowadzeniu budynku, w którym utrzymuje się bydło do warunków nieszkodliwych dla ich zdrowia oraz niepowodujących urazów i uszkodzeń ciała lub cierpienia, utrzymywaniu w należytym stanie technicznym pomieszczenia, w którym utrzymywane jest bydło; usuwaniu odchodów zwierząt oraz nie zjedzonych resztek pasz z budynku inwentarskiego, w którym utrzymuje się bydło tak często, aby uniknąć wydzielania się nieprzyjemnych woni, zanieczyszczenia paszy lub wody oraz zabezpieczenia ich przed muchami i gryzoniami, wyposażeniu i sprzęt przeznaczone do karmienia i pojenia bydła, zapewnieniu bydłu znajdującemu się gospodarstwie stałego dostępu do wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy podkreślić trzeba, że postępowanie, w którym wydano zaskarżone postanowienie prowadzone było w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427, ze zm. - zwanej nadal u.p.e.a.) W postępowaniu tym podjęto czynności w celu przymusowego wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną, do jakich - zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. należą obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Zgodnie z dyspozycją art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Nie budzi wątpliwości, że skarżący nie wykonał obowiązku nałożonego na niego decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w Miechowie z dnia 5 lipca 2021 r. nakazującą obowiązek usunięcia wskazanych wyżej uchybień. Wbrew zarzutom skargi wskazać należy, iż obowiązek ten nie mógł być w postępowaniu egzekucyjnym podważany. Wynika to wprost z art. 29 u.p.e.a., który stanowi, iż organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jak zasadnie podkreślono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2017 r. II OSK 233/16 celem postępowania egzekucyjnego w administracji pozostaje doprowadzenie do wykonania spoczywającego na zobowiązanym obowiązku. W czasie trwania tego postępowania nie powinno dochodzić do powtórnego kwestionowania jego istnienia ani tym bardziej zasadności realizacji, zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. Także w wyroku z dnia 13 marca 2019 r. II OSK 3594/18 Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w toku postępowania egzekucyjnego nie ma możliwości badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Warto też przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2016 r. II OSK 2539/14 w którym wskazano, że przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nie uprawnia organu do weryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż oznaczałoby to niedopuszczalne wkraczanie w ustalenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. W toku postępowania egzekucyjnego nie bada się zatem sprawy od strony merytorycznej, gdyż powodowałoby to w istocie przekształcenie postępowania egzekucyjnego w trzecią instancję (por. też wyroki NSA z dnia 8 listopada 2018 r. oraz z dnia 21 czerwca 2016 r. II OSK 2539/14). W ocenie sądu organ spełnił też obowiązujące go wymogi, jakie nakłada ustawa, by uznać kontrolowane przez sąd postępowanie egzekucyjne za w pełni legalne. Wskazać w tym miejscu należy, iż stosownie do treści art. 15 u.p.e.a., warunkiem wszczęcia egzekucji administracyjnej jest uprzednie przesłanie zobowiązanemu przez wierzyciela pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Celem instytucji upomnienia "przedegzekucyjnego" uregulowanego w wyżej wskazanym przepisie jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku. W niniejszej sprawie w związku z brakiem wywiązania się z zaleceń nałożonych decyzją z dnia 5 lipca 2021 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Miechowie w dniu 17 sierpnia 2021 r. wystosował upomnienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 sierpnia 2021 r. Powyższe okoliczności uzasadniały wydanie przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Miechowie w dniu 22 listopada 2021 r. tytułu wykonawczego doręczonego skarżącemu w dniu 25 listopada 2021 r. W kontrolowanej sprawie postępowanie to (egzekucyjne) wszczęte zostało w dopuszczalnym ustawowo okresie, po doręczeniu upomnienia. Wskazać też należy, iż przepisy ustawy dopuszczają zastosowanie dwóch środków egzekucyjnych tj. grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 p.e.a. (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 p.e.a. (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. W niniejszej sprawie organy dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, Nałożenie grzywny w celu przymuszenia nie powoduje bowiem powstania po stronie zobowiązanego żadnych dodatkowych kosztów a w razie wykonania obowiązku grzywna podlega albo zwrotowi (art. 126 u.p.e.a), albo, gdy nie została zapłacona lub ściągnięta, podlega umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.). To od zobowiązanego zależy, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji, czy poniesie koszty nałożonej grzywny. Wykonanie zastępcze wiązałoby się z większą dolegliwością dla skarżącego. Polega ono bowiem na wykonaniu nałożonego obowiązku przez inny podmiot na zlecenie organu egzekucyjnego i na koszt zobowiązanego. Skarżący zostałby zatem obciążony kosztami wynagrodzenia dla wykonawcy rozbiórki zrealizowanej w ramach samowoli Należy przy tym mieć na uwadze, że celem nałożenia grzywny w celu przymuszenia jest zmotywowanie zobowiązanego do wykonania egzekwowanej decyzji. Trudno więc mówić o "szczególnej uciążliwości" grzywny, skoro zobowiązany może uniknąć konieczności jej uiszczenia, jeżeli wykona decyzję. Stąd też uzasadnione jest, aby grzywna z uwagi na jej wysokość wywołała u zobowiązanego przekonanie, że z ekonomicznego punktu widzenia bardziej "opłacalnym" jest wykonanie obowiązku niż uiszczanie grzywny, tym bardziej, że dalsze unikanie wykonania decyzji może wiązać się z podjęciem kolejnego kroku przez organ, jakim jest orzeczenie wykonania zastępczego na koszt zobowiązanego. W ocenie Sądu wysokość grzywny nie jest wygórowana. Wprawdzie wysokość grzywny została określona w sposób uznaniowy, to jednakże nie w sposób dowolny. W ocenie Sądu, w toku postępowania nie naruszono bowiem granic uznania administracyjnego wynikających z treści art. 121 § 2 i § 3 u.p.e.a., ponieważ organy uzasadniły powody wymierzenia takiej wysokości grzywny, która nie wykracza poza ustaloną przez ustawodawcę skalę. Podkreślenia wymaga również, że organ egzekucyjny, ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia, kieruje się zasadami rzetelnego działania i niezbędności (art. 7 § 2 i § 3 u.p.e.a.). W konsekwencji zobligowany jest do zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Kryterium ustalenia wysokości grzywny w celu przymuszenia stanowi bowiem ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanego do wykonania obowiązku. Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny zastosował wobec skarżącego taką dolegliwość, która jest niezbędna do przymuszenia go do realizacji ciążącego na nim obowiązku i w granicach jej skuteczności. Jeszcze raz podkreślić należy, że z treści art. 121 u.p.e.a. nie można wywodzić, obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia jego możliwościami finansowym. Zobowiązany może bowiem uwolnić się od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek. Wynika to z treści art. 125 i 126 u.p.e.a. zgodnie z którymi, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części, niekiedy za zgodą organu wyższego stopnia (por. wyrok WSA w Opolu z 5 listopada 2013 r., II SA/Op 435/13 i wyrok WSA w Gliwicach z 8 listopada 2016 r. IV SA/Gl 753/15 i powołane w tych wyrokach orzecznictwo). Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że w tej konkretnej sprawie stan zdrowia skarżącego i jego kłopoty zdrowotne nie stanowią żadnej przesłanki, która ma znaczenie w przedmiotowej sprawie. Tak samo względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne czy też negatywne nastawienie zobowiązanych do realizacji obowiązków nie powoduje, że organ powinien wstrzymać się z egzekucją. Sąd nie podzielił także zarzutów skargi dotyczących podjęcia próby wykonania obowiązku – co można by zakwalifikować jako zarzut naruszenia art. 121 u.p.e.a. Zgodnie z notatkami służbowymi znajdującym się w aktach sprawy, pomimo podejmowanych w dniach 14 i 28 września 2021 r. prób kontroli, pracownikom Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Miechowie nie udało się skontrolować gospodarstwa, ani skontaktować telefonicznie ze skarżącym, zatem nie można było uznać wyjaśnień siostry skarżącego zawartych w piśmie z dnia 27 sierpnia 2021 r. za wiarygodne. Mając powyższe na uwadze sąd nie dopatrzył się trafności zarzutów skargi co do naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego i postępowania administracyjnego. W ocenie sądu w toku postępowania organy egzekucyjne podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przeprowadziły wszystkie konieczne do wyjaśnienia sprawy dowody. Organ egzekucyjny drugiej instancji zebrał w sposób wyczerpujący i rozpatrzył materiał dowodowy, który został całościowo oceniony, a czemu dano wyraz w uzasadnieniu prawnym i faktycznym, które odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Tym samym w sprawie brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 maja 2022
- Symbol z opisem
- 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Wojewódzki Lekarz Weterynarii
- Sędziowie
- Agnieszka Nawara-Dubiel Mirosław Bator /sprawozdawca/ Paweł Darmoń /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
art 119 par 1 · Dz.U. 2022 poz. 479
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Lu 484/20 · 1 czerwca 2021
Wyrok WSA w Lublinie z 1 czerwca 2021 r., II SA/Lu 484/20 – weterynaria i ochrona zwierząt
Sygnatura: I OZ 71/21 · 25 marca 2021
Postanowienie NSA z 25 marca 2021 r., I OZ 71/21 – weterynaria i ochrona zwierząt
Sygnatura: IV SA/Wa 2416/20 · 31 grudnia 2020
Postanowienie WSA w Warszawie z 31 grudnia 2020 r., IV SA/Wa 2416/20 – weterynaria i ochrona zwierząt
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny