Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Łd 152/26

Wyrok WSA w Łodzi z 28 kwietnia 2026 r., II SA/Łd 152/26

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
28 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 28 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2026 roku sprzeciwu M. J. i P. M. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 21 stycznia 2026 roku znak: SKO. 4170.116.221.2025 SKO.4170.3.2026 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego M. J. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego P. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. AA

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z 21 stycznia 2026 r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez J. K., K. O., K.O.1, W. R. i Ż. M. uchyliło decyzję Wójta Gminy Łęczyca z 18 listopada 2025 r., którą na wniosek M. J. i P. M., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 80, art. 85 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, 1881, 1940), § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b, pkt 82, pkt 83 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.), określono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu punktu zbierania i przetwarzania odpadów na działce o numerze ewidencyjnym [...] zlokalizowanego w miejscowości G., gm. Ł., woj. łódzkie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na § 3 ust. 1 pkt 54 lit b, pkt 82, 83 lit. a i b rozporządzenia, wyjaśnił, że planowany punkt zbierania i przetwarzania odpadów należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zaś w rozpatrywanej sprawie organami właściwymi do wydania opinii, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.i.o.ś. są: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łęczycy oraz Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Łowiczu. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi, po analizie wniosku wraz z załącznikami, w tym Karty informacyjnej przedsięwzięcia, wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko (opinia z 9 kwietnia 2024 r.). Analogiczne stanowisko zajął Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Zarząd Zlewni w Łowiczu (pismo z 17 marca 2024 r.) Natomiast w przypadku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łęczycy, powołano się na milczącą zgodę (art. 78 ust. 4 u.o.i.o.ś.). Kolegium przypomniało, że organ I instancji, biorąc pod uwagę informacje zawarte w przedłożonej dokumentacji, jak również kryteria przedstawione w art. 63 ust. 1 u.o.i.o.ś., a także uwzględniając opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, uznał, że jest konieczne w sprawie przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, Przedłożony przez wnioskodawcę 3 października 2024 r. Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko opisuje wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a z treści raportu wynika, że przeprowadzona analiza wpływu na poszczególne elementy środowiska wskazuje, że przedsięwzięcie wykonane i eksploatowane zgodnie z założeniami zamieszczonymi w tym opracowaniu, nie będzie stanowić znacznego źródła oddziaływania na środowisko. Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że bezspornie teren inwestycji objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym 2 marca 2004 r. uchwałą Rady Gminy Ł. Nr XVI/83/2004 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ł. (Dz. U. Woj. Łódzkiego Nr 130 poz. 1212 ze zm.) i znajduje się w obrębie jednostki urbanistycznej oznaczonej symbolem 3RPO. Dla tej jednostki w § 34 plan ustala: przeznaczenie podstawowe: ośrodki produkcji rolnej; charakter działań: adaptacja istniejącej zabudowy z możliwością rozbudowy i wymiany; warunki ochrony, nakazy, zakazy: uciążliwość prowadzonej działalności niewykraczająca poza granice terenu, zakaz zabudowy mieszkaniowej, zakaz podziału działki, dopuszczalna zmiana przeznaczenia terenu na usługi i przemysł. Jednak, w ocenie Kolegium organ I instancji, odnosząc się w decyzji do zgodności zamierzenia z planem miejscowym wskazał wyłącznie na podstawowe przeznaczenie jednostki 3RPO oraz na fakt, że plan na tym terenie dopuszcza możliwość realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu obowiązujących w tym zakresie przepisów szczególnych, zakazując jednocześnie realizacji takich przedsięwzięć na pozostałym obszarze (§ 8 ust. 1 pkt 1 planu). Jedynie w piśmie Wójta z 29 grudnia 2021 r. zwrócono uwagę na dopuszczalną zmianę przeznaczenia terenu na usługi i przemysł. Wobec tego organ odwoławczy uznał, że kwestia zgodności inwestycji z planem miejscowym nie została w sprawie wystarczająco wyjaśniona, a to z tego względu, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do tego, co należy rozumieć pod pojęciem "dopuszcza zmianę...". Czy tego rodzaju stwierdzenie należy interpretować (jak to ma miejsce w zaskarżonej decyzji) jako możliwość zmiany przeznaczenia terenu na dowolne usługi i przemysł, bez względu na rodzaj zamierzonej działalności i jej potencjalną sprzeczność (kolizję) z podstawowym przeznaczeniem terenu, tu: z ośrodkami produkcji rolnej. Czy też pod pojęciem dopuszczalnej zmiany przeznaczenia terenu na usługi i przemysł należałoby rozumieć działania związane z usługami i przemysłem rolnym, a zatem pozostającymi w związku z funkcją podstawową. Kolegium zaznaczyło przy tym, że oceny zgodności przedmiotowego przedsięwzięcia z planem miejscowym nie można dokonywać w oderwaniu od zdefiniowanego w § 2 ust. 1 pkt 9 planu pojęcia "przeznaczenie podstawowe", przez które należy rozumieć określony w planie rodzaj przeznaczenia podstawowego, które obejmuje nie mniej niż 70% powierzchni użytkowej budynków zlokalizowanych na poszczególnych działkach w danym terenie. W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji nie zawiera należytej oceny uwzględniającej okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Wyrazem tego jest określenie środowiskowych uwarunkowań bez szczegółowego uzasadnienia możliwości realizacji przedsięwzięcia na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że sformułowane przez organ I instancji twierdzenie, co do zgodności projektowanego zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami planu jest co najmniej przedwczesne, wobec tego, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zamierzenie inwestora winno być skonfrontowane z przepisami planu określającymi zarówno przeznaczenie podstawowe terenu, jak i zakres dozwoleń i ograniczeń w jego zagospodarowaniu. Odnosząc się natomiast do oceny Raportu oddziaływania na środowisko jako podstawowego dowodu w sprawie Kolegium zaznaczyło, że: 1. W Raporcie zawarta została analiza akustyczna planowanego przedsięwzięcia. Podstawowymi źródłami emisji hałasu uwzględnionymi w obliczeniach są; wentylatory, belownica kanałowa, ładowarka, wózki widłowe oraz hałas komunikacyjny na terenie parkingów i wewnętrznych dróg dojazdowych do miejsc magazynowania odpadów i miejsc postojowych. Obliczenia wykonano programem S. [...] zgodnie z normą [...] Akustyka. Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej. Ogólna metoda obliczania oraz Instrukcja Instytutu Techniki Budowlanej nr [...] "Metoda określania emisji i imisji hałasu przemysłowego w środowisku". W przeprowadzonej symulacji komputerowej dotyczącej rozprzestrzeniania się hałasu uwzględniono wszystkie wymienione źródła emisji. W odniesieniu do hałasu emitowanego przez projektowaną inwestycję ustalono dopuszczalny poziom hałasu dla terenów chronionych akustycznie zlokalizowanych w zasięgu oddziaływania. Na podstawie obliczeń dla pory dnia stwierdzono, że przy zastosowaniu proponowanych rozwiązań projektowych nie wystąpi przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Przeprowadzone obliczenia wskazały, że w zakresie oddziaływania akustycznego standardy akustyczne we wskazanych punktach zostaną zachowane, a obiekt nie stanowi zagrożenia akustycznego dla zabudowy podlegającej standardom akustycznym. Standardy te określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007r. Wykonane obliczenia nie zostały poparte danymi katalogowymi urządzeń lub wynikami pomiarów dla urządzeń podobnych, dlatego też wyniki obliczeń nie stanowią jednoznacznego potwierdzenia braku oddziaływania na sąsiadujące z inwestycją tereny podlegające standardom akustycznym; 2. W zakresie oddziaływania na powietrze atmosferyczne Raport oddziaływania na środowisko zawiera symulację komputerową emisji, uwzględniającą tło zanieczyszczeń. Wyniki analizy przedstawione zostały na załącznikach graficznych. Analizą oddziaływania na powietrze atmosferyczne objęto emisję związaną ze spalaniem paliw do celów grzewczych (kocioł na pellet), pracą kruszarki i młyna, wózków widłowych, ładowarki oraz transportem samochodowym. Obliczenia dokonano przy zastosowaniu programu komputerowego Operat FB wersja 9.0.1.0, uwzględniającego metodykę referencyjną rozporządzenia Ministra Środowiska. W obliczeniach uwzględniono aktualny stan czystości powietrza na podstawie danych określonych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi. Zgodnie z przeprowadzonymi obliczeniami stwierdzono, że projektowane zamierzenie inwestycyjne nie spowoduje przekroczenia obowiązujących standardów i nie będzie wpływać niekorzystnie na stan czystości powietrza. 3. W Raporcie szczegółowo opisano gospodarkę odpadami uwzględniającą zbieranie i przetwarzanie odpadów metodą [...]. Do przetwarzania odpadów (tworzyw sztucznych) wykorzystane zostaną kruszarka i młyn, które pracować będą 8 h na dobę. Wyznaczone i opisane zostały miejsca magazynowania odpadów. 4. Jako wariant alternatywny wskazano zmianę kodów odpadów zbieranych w projektowanym punkcie. Dodatkowo w uzupełnieniu wprowadzono wariant uwzględniający zmianę lokalizacji urządzeń wewnątrz hali. Obydwa warianty prezentowane przez wnioskodawcę nie odpowiadają definicji wariantu alternatywnego. Alternatywność oznacza, że wariant ten musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. Alternatywność wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń). Konsekwentnie uzasadnienie wybranego wariantu nie zostało odniesione do wszystkich elementów środowiska naturalnego. 5. Oddziaływanie na środowisko gruntowe, przyrodnicze, tereny chronione akustycznie oraz rekreacyjne przedstawione zostało w raporcie w sposób opisowy. W analizie akustycznej uwzględniono transport samochodowy, który w przedmiotowym przypadku nie będzie powodował przekroczenia standardów. W zakresie środowiska przyrodniczego zaproponowano kompensację przyrodniczą w postaci nasadzeń. Wody opadowe z boksów magazynowych odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego. 6. W Raporcie i jego uzupełnieniach nie odniesiono się do konfliktów społecznych, które zaistniały już z chwilą złożenia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej i w toku kilku lat procedowania pogłębiły się w znaczący sposób. Wnioskodawca wskazał na wstępie, że inwestycje związane z gospodarką odpadami mogą powodować wystąpienie konfliktów społecznych, a jednocześnie stwierdził, że w analizowanym przypadku konflikty nie powinny mieć miejsca, co jest niezgodne z rzeczywistością, a czego potwierdzeniem są złożone odwołania oraz protest wystosowany przez kilkudziesięciu mieszkańców sołectwa G./G. Mając na uwadze powyższe, Kolegium stwierdziło, że przedmiotowa inwestycja wymaga dodatkowej analizy w aspekcie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wariantowania inwestycji oraz analizy konfliktów społecznych. Ponadto Kolegium wskazało, że w decyzji środowiskowej wskazana została nieprawidłowa masa odpadów magazynowanych w skali roku - 30 000 Mg, co nie odpowiada ilości odpadów zbieranych i przetwarzanych w skali roku (jest dziesięciokrotnie wyższa). Błąd ten jest także jednym z dostrzeżonych przez inwestorów, którzy po wydaniu decyzji wnioskowali o sprostowanie oczywistych omyłek w jej treści. Rozpatrzenie tego wniosku, wobec uchylenia decyzji, której dotyczy, należało uznać za bezprzedmiotowe. Możliwość sprostowania oczywistej omyłki zależna jest bowiem od tego, czy decyzja nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Sprzeciw od powyższej decyzji złożyli M. J. i P.M., wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zakwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie: - art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1, art. 77 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 70 ust. 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1-20 i art. 66 ust. 1 lit. b u.o.i.o.ś., polegające na uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzji Wójta Gminy Łęczyca z 18 listopada 2025 r., wskutek błędnego przyjęcia, że w sprawie pozostały niewyjaśnione okoliczności faktyczne, mające istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, mimo że faktycznie sytuacja taka nie zachodziła, w szczególności, iż organ odwoławczy mógł dokonać samodzielnej wykładni przepisów prawa miejscowego, zaś w zakresie ustaleń faktycznych, nastąpiło oparcie się przez organ II instancji o gołosłowne, niewynikające z wiadomości specjalnych argumenty, w tym głównie zaczerpnięte z treści odwołań, pozostające w sprzeczności nie tylko z treścią Raportu oddziaływania na środowisko i zawartych w nim badań, analiz, obliczeń ze specyfikacją przedsięwzięcia, rodzajami odpadów, zasięgiem oddziaływania na środowisko, który to dokument ma szczególny status dowodowy, zbliżony do opinii biegłego, a także w sprzeczności z treścią uzgodnień organów wyspecjalizowanych, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, Dyrektora Zarządu Zlewni w Łowiczu Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a także poprzez brak podjęcia przez organ czynności wyjaśniających we własnym zakresie, o ile uznawał to za celowe; - art. 138 § 2 k.p.a., polegające na uchyleniu przez Kolegium decyzji Wójta Gminy Łęczyca, mimo braku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu punktu skupu zbierania i przetwarzania odpadów na działce nr [...] zlokalizowanego w miejscowości G., gm. Ł., a więc braku ziszczenia się przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na sprzeciw organ podtrzymał argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji i wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw okazał się zasadny. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Wobec powyższego kontrola decyzji kasacyjnej dokonywana przez sąd administracyjny w ramach sprzeciwu ma co do zasady wyłącznie charakter formalny i ogranicza się w tym wypadku do zbadania, czy decyzja kasatoryjna organu II instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle przywołanej normy prawnej (por. np. wyrok NSA z 18 stycznia 2019 r., I GSK 3515/18) przyjmuje się, że decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do powołanego wyżej przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Analiza treści art. 138 § 2 k.p.a. wskazuje, że wyodrębnia on dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych; 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ drugiej instancji powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określone w powyżej powołanym przepisie uprawnienia kasatoryjne organu odwoławczego mają charakter wyjątkowy i stanowią odstępstwo od przyjętej ogólnej zasady, orzekania przez ten organ, co do istoty sprawy. Inaczej mówiąc organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną jedynie wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przy czym rozstrzygnięcie kasatoryjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu odwoławczego, co do stanu faktycznego sprawy, nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w kompetencjach organu odwoławczego mieści się uzupełnienie, w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, poprzez przeprowadzenie określonego dowodu, co również wyłącza dopuszczalność wydania decyzji kasatoryjnej. Organ odwoławczy ma bowiem nie tylko obowiązek dokonania kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 7 maja 2019 r., II OSK 1140/19; wyrok WSA w Kielcach z 15 lutego 2018 r., II SA/Ke 26/18). Co istotne, w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, ale jedynie tych, które determinują zakres postępowania wyjaśniającego. Oznacza to, że art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. (por. wyroki NSA z 23 marca 2021 r., II OSK 512/21; z 13 lutego 2019 r., II OSK 132/19; z 26 listopada 2019 r., II OSK 3311/19; z 19 lutego 2021 r., II OSK 286/21). Istotne jest także to, że przepis art. 64e p.p.s.a. nie eliminuje stosowania art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji nie może oceniać, czy zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ administracji decyzji pozytywnej czy też negatywnej, lecz ocenia, czy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy (por. wyroki NSA: z 6 marca 2019r., II OSK 392/19; z 24 listopada 2020 r., II OSK 2785/20). Odnosząc powyższe rozważania, do realiów rozpoznawanej sprawy sąd rozpoznający sprzeciw uznał, iż objęta nim decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo, a tym samym wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego. Powodami, dla których Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji były: konieczność przeprowadzenia dodatkowej analizy w aspekcie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w zakresie wariantowania inwestycji oraz w zakresie analizy konfliktów społecznych. Wobec tego sąd wskazuje, że po pierwsze organ odwoławczy w istocie nie rozpoznał sprawy, przerzucając jej rozpatrzenie na organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie dokonał oceny zgodności inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem w orzecznictwie przyjęte jest stanowisko, iż zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest w świetle art. 80 ust. 2 u.o.i.o.ś. jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a konsekwencją stwierdzenia sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami planu jest zwolnienie organu prowadzącego postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie (zob. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 22 stycznia 2020 r. II SA/Gd 363/19; wyrok WSA w Gliwicach z 22 lutego 2021 r., II SA/Gl 78/21). Z kolei NSA w wyroku z 23 sierpnia 2019 r., II OSK 2354/17 stwierdził, iż skutkiem braku zgodności lokalizacji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ocena w zakresie warunku koniecznego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec tego w ramach wynikającej z art. 15 k.p.a zasady dwuinstancyjności postępowania, Kolegium we własnym zakresie winno dokonać oceny zgodności planowanej inwestycji z planem miejscowym i dopiero po stwierdzeniu zgodności w tym zakresie, jeśli wypadłaby ona pozytywnie, ewentualnie przekazać sprawę organowi pierwszej instancji w celu wyjaśnienia powstałych w sprawie wątpliwości. Po wtóre, w ocenie sądu, Kolegium jednakże, w uzasadnieniu zakwestionowanej sprzeciwem decyzji, nie wskazało jednak okoliczności, które uprawniały organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem sądu stwierdzenie Kolegium o konieczności dodatkowej analizy w zakresie wariantowania inwestycji nie uzasadniało uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Przedłożony raport zawiera opis wariantów przedsięwzięcia, na stronach 40 – 53, zatem Kolegium winno we własnym zakresie dokonać oceny tegoż raportu, ewentualnie w przypadku braków wezwać inwestora do ich usunięcia w postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego brak jest jakiejkolwiek analizy raportu dokonanej przez Kolegium, podobnie jak brak jest analizy dotyczącej zgodności przedsięwzięcia z regulacjami planistycznymi. Natomiast jeśli zarówno po przeanalizowaniu przez Kolegium regulacji zawartych w m.p.z.p., jak i analizie ewentualnie złożonych przez wyjaśnień, co do wariantowania inwestycji nadal, w ocenie Kolegium, brak byłoby podstaw do wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, to wówczas organ odwoławczy winien uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy przez wydanie decyzji odmownej, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wówczas otworzyłaby się droga do merytorycznej oceny przez sąd administracyjny, zarówno dokonanej przez organ analizy raportu, jak i zgodności inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wreszcie sąd wskazuje, że choć organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach winien mieć na uwadze wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, to jednak z żadnego przepisu ustawy nie wynika w żadnym razie, że w wypadku zgłoszenia sprzeciwu w tym zakresie przez lokalną społeczność ustalenie środowiskowych warunków przedsięwzięcia nie jest możliwe. W przekonaniu sądu, zważywszy na treść samego uzasadnienia decyzji, trudno nie oprzeć się wrażeniu, że organ II instancji wydał swoją decyzję mając na uwadze przede wszystkim fakt protestów części mieszkańców, co także nie uzasadniało zastosowania art. 138 § 2 k.p.a z tejże przyczyny. Sąd w składzie orzekającym doszedł zatem do przekonania, że motywy zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie wskazują i nie uzasadniają okoliczności mieszczących się w katalogu przesłanek art. 138 § 2 k.p.a. Kolegium nie wykazało w zaskarżonej decyzji, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach organu I instancji nie podlegał uzupełnieniu na etapie postępowania odwoławczego i jednocześnie uniemożliwiał wydanie decyzji o charakterze merytorycznym. Jest to o tyle istotne, że decyzja organu odwoławczego nie została poprzedzona żadnymi czynnościami wyjaśniającymi lub jakimikolwiek innymi czynnościami procesowymi, mającymi na celu rozpoznanie sprawy. Jeszcze raz przypomnieć należy, ze rzeczą organu odwoławczego jest przede wszystkim ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej i wydanie rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym (art. 138 § 1 k.p.a.), będącego realizacją zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Wydanie decyzji kasacyjnej jest zaś wyjątkiem od opisanej wyżej zasady. Dopiero w sytuacji wykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności wskazane w art. 138 § 2 k.p.a., organ był upoważniony do wydania decyzji kasacyjnej. Sąd wskazuje przy tym, że będąc w niniejszej sprawie ograniczony przepisem art. 64e ustawy p.p.s.a., nie jest władny wyrażenia oceny, czy w sprawie zaistniały podstawy do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Reasumując w rozpoznawanej sprawie sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest wadliwa z powodu istotnego naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze sąd, stosownie do art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji kasatoryjnej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.. Koszty te obejmują wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w stawce minimalnej oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 lutego 2026
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Marcin Olejniczak /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny