Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Łd 244/26

Wyrok WSA w Łodzi z 23 czerwca 2026 r., II SA/Łd 244/26

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
23 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 23 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi A. R. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 28 października 2022 roku nr 249/2022, znak: WOP.7721.611.2022.DA w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego-Wschodniego z dnia 8 czerwca 2022 roku, nr 39/2022, znak: PINB.5160.02.2014.AS; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącej A. R. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 28 października 2022 r. Nr 249/2022, znak: WOP.7721.611.2022.DA Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, dalej również jako: "k.p.a") uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego-Wschodniego z dnia 8 czerwca 2022 r. Nr 39/2022, znak: PINB.5160.02.2014.AS i umorzył w całości postępowanie organu I instancji w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,30 m wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,60 m, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [...]w miejscowości P., gm. R.. Powyższa decyzja zapadła w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: Pismem z dnia 27 października 2014 r. A. G. zwróciła się z wnioskiem do organu I instancji o stwierdzenie samowoli budowlanej i nakazanie rozbiórki samowoli budowlanej na działce nr [...] położonej w miejscowości P., [...] gm. R., należącej do K. S., a polegającej na dobudowaniu do już istniejącego budynku gospodarczego o pow. 35 m2, drugiego budynku gospodarczego o pow. 35 m2. W dniu 24 lutego 2015 r. przeprowadzono oględziny, w trakcie których ustalono, iż na działce nr ewid. [...] położonej we wsi P., K. S. wybudował murowany, parterowy budynek przeznaczony na cele gospodarcze. Roboty budowlane realizowane były na podstawie dokonanego w Starostwie Powiatowym w Łodzi zgłoszenia z dnia 28 sierpnia 2007 r. i z dnia 10 stycznia 2013 r. Na dzień przeprowadzenia kontroli roboty budowlane były zakończone, a w ocenie kontrolujących budynek tworzy jedną całość o wymiarach 4,11 m x 16,88 m. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną. W piśmie z dnia 26 lutego 2015 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Przy piśmie z dnia 19 marca 2015 r. Starostwo Powiatowe w Łodzi przekazało kserokopie zgłoszeń budowy dwóch budynków gospodarczych zlokalizowanych na działce nr [...] we wsi P., gm. R.. Zgłoszenie z roku 2007 dotyczyło budowy budynku gospodarczego w ramach zabudowy zagrodowej, o wymiarach 8,5 m x 4,10 m i wysokości 3,5 m, powierzchnia zabudowy 34,85 m2. Natomiast zgłoszenie z dnia 10 stycznia 2013 r. dotyczy budowy budynku gospodarczego w ramach istniejącej zabudowy siedliskowej o wymiarach 4,10 m x 7,00 m. Oba zgłoszenia przyjęto w organie administracji architektoniczno-budowlanej bez sprzeciwu. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r. PINB nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (wówczas t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej również jako: "Prawo budowlane"), tj.: czterech egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowanego budynku gospodarczego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyznaczonym terminie zobowiązany nie przedłożył wymaganych dokumentów, w związku z czym PINB nakazał K. S. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4,10 m x 7,0 m, stanowiącego rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego na nieruchomości położonej we wsi P. gm. R.. Decyzja ta została jednak uchylona decyzją ŁWINB z dnia 20 kwietnia 2016 r., zaś sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stopnia wojewódzkiego wskazał, że przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem w sytuacji, gdy rozpoczęcie robót budowlanych poprzedzone zostało zgłoszeniem, organy nadzoru budowlanego powinny rozważyć zastosowanie postępowania naprawczego, o którym mowa w przepisach art. 50 i 51 ww. ustawy. Rozpoznając ponownie przedmiotową, sprawę organ stopnia powiatowego przeprowadził w dniu 2 listopada 2016 r. oględziny, w wyniku których ustalono, że na zapleczu działki znajduje się budynek gospodarczy w odległości 3,73 m od betonowego ogrodzenia, w granicy z działką nr [...] oraz 2,88 m od ogrodzenia o wysokości 1,90 m. Pomiędzy ogrodzeniami widoczny jest wybetonowany rów odwadniający. Budynek składa się z dwóch części, połączonych wspólną połacią dachową. Część od strony północnej jest budynkiem murowanym z widoczną bramą garażową od strony północnej oraz drzwiami od strony zachodniej. Budynek jest otynkowany z wyjątkiem ściany wschodniej. Budynek o wymiarach 8,60 m x 4,12 m z dachem jednospadowym nachylonym w stronę zachodnią, wysokości połaci dachowej od 2,68 m do 3,26 m. Od strony południowej, od wcześniej opisanego budynku gospodarczego, znajduje się kolejny budynek. Konstrukcja budynku składa się od strony zachodniej ze słupów stalowych, a od strony wschodniej z słupów żelbetowych. Słupy żelbetowe połączone są żelbetowymi belkami, nad którymi nadmurowane są dwa rzędy pustaków. Na słupach stalowych spoczywa belka w formie dwuteownika stalowego. Na belkach spoczywają krokwie więźby dachowej. Przestrzenie pomiędzy belkami wypełnione są ściankami z pustaków ceramicznych. Konstrukcja więźby oraz ścian przylegają do siebie lecz nie są konstrukcyjne połączone. Ścianka wypełniająca przestrzeń między słupkami w budynku od strony południowej jest odsunięta o 7 cm. Ścianki wypełniające oraz wejście do budynku nie są dokończone. Podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych w dniu 4 listopada 2016 r. dokonano odkrywki ściany fundamentowej na styku dwóch budynków gospodarczych, która to została dokonana przez inwestora przed przyjazdem inspektorów PINB. Podczas oględzin stwierdzono wysokość lustra wody gruntowej na poziomie 70 cm od poziomu nawierzchni z kostki. Różnica grubości ścian fundamentowych ok. 5 cm, pomiędzy ścianami fundamentowymi widoczna szczelina o nieregularnym kształcie, umożliwiająca penetrację za pomocą gwoździa do ok. 10 cm. Ściany fundamentowe wykonano, zdaniem inwestora, poprzez układanie betonu bezpośrednio w wykopie, co tłumaczy ich nieregularny kształt. Ponadto widoczna szczelina między ścianami fundamentowymi wynika z faktu układania betonu przy wcześniej wykonanej ścianie fundamentowej, która nie została oczyszczona z resztek gruzu. Decyzją z dnia 29 marca 2017 r. PINB umorzył postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,30 m wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,60 m na nieruchomości położonej we wsi P., gm. R.. W toku postępowania odwoławczego ŁWINB w dniu 12 czerwca 2017 r. przeprowadził kontrolę budowy ww. budynku gospodarczego. Podczas kontroli ustalono, iż w południowej części działki znajdują się dwa budynki gospodarcze o konstrukcji ścian murowanej i drewniano-stalowych więźbach dachowych pokrytych blachą trapezową. Pierwszy budynek (oznaczony na szkicu jako budynek B) od strony budynku mieszkalnego (strona północna) stanowi zwartą bryłę o wymiarach 4,12 m x 8,58 m - budynek parterowy, niepodpiwniczony. Drugi budynek (oznaczony na szkicu jako budynek C) częściowo otwarty od strony zachodniej w odległości 3,32 m, o wymiarach 4,05 m x 8,31 m. Oba budynki posiadają odrębną konstrukcję, w tym fundamenty. Przylegają do siebie jedną ścianą z dylatacją. Oba budynki usytuowane są równolegle do granicy wschodniej w odległości 3,77 m od betonowego ogrodzenia sąsiedniej działki należącej do A. G.. Pochylenie dachu obu budynków w kierunku zachodnim, tj. w stronę podwórka działki inwestora. Budynek C nie posiada instalacji elektrycznej. Decyzją z dnia 21 sierpnia 2017 r. ŁWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ szczebla wojewódzkiego wskazał, iż ustalenia dokonane przez organ I instancji zostały potwierdzone przez organ stopnia wojewódzkiego podczas oględzin dokonanych w dniu 12 czerwca 2017 r., a mianowicie stwierdzono, że oba budynki (oznaczone w protokole z oględzin jako B i C) posiadają odrębną konstrukcję, w tym fundamenty i przylegają do siebie jedną ścianą z dylatacją. Ponadto sporny budynek (oznaczony jako budynek C) posiada wymiary 4,05 m x 8,31 m, a jego powierzchnia wynosi 33,65 m2, a więc spełnia warunki wymagane przepisem art. 29 ust. 1 pkt. 1a Prawa budowlanego, pomimo iż jego wymiary zostały zwiększone. Co więcej, w zgłoszeniach dokonanych przez K. S. w 2007 roku i 2013 roku wskazano, że budowa budynków związana jest z istniejącą zabudową siedliskową, co jest możliwe, gdyż zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka o nr ewid. [...] oznaczona jest jako teren przeznaczony do użytku rolnego. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 841/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpatrzeniu skargi A. R., uchylił decyzję ŁWINB z dnia 21 sierpnia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 29 marca 2017 r. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd ustalił, że w sprawie niniejszej orzekać należało na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (dalej także jako: "p.b.") sprzed nowelizacji dokonanej w trybie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców z dnia 16 grudnia 2016 roku (Dz.U.2016.2255). Organ nadzoru budowlanego wszczął bowiem postępowanie przed dniem 1 stycznia 2017 roku, to jest przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r. podniósł, że fundamentalne znaczenie dla oceny legalności wykonanych robót budowlanych jest wyjaśnienie przede wszystkim, czy właściciel nieruchomości wybudował budynki w zabudowie zagrodowej, a ponadto czy można je uznać za dwie odrębne budowle. Zatem obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było wyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość, czy budynek/budynki związane są z produkcją rolną, czy uzupełniają zabudowę zagrodową na działce siedliskowej. Żadna z tych trzech przesłanek nie została wyjaśniona, ustalona w sposób usuwający wszelkie wątpliwości. Organy nie wyjaśniły, czy inwestycję zrealizowano na działce siedliskowej, ani nie ustaliły związku funkcjonalnego zrealizowanych inwestycji z działalnością rolną inwestora, mimo że skarżąca od początku postępowania konsekwentnie podnosi zarzut, że działka, na której budynki postawiono, nie ma związku funkcjonalnego z działalnością rolniczą właściciela, której on w tym miejscu nie prowadzi. Zastrzeżenia Sądu wzbudziła również ocena, że mamy do czynienia z dwoma odrębnymi budynkami, bowiem załączone do akt postępowania zdjęcia obydwu budynków wskazują na ich ścisłe powiązanie. Poza wspólnym dachem budynki mają też wspólną tylną ścianę w tym sensie, że tworzy ona wizualnie jedną całość. W ocenie Sądu tak posadowione budowle z pewnością nie spełniają warunku budynków wolno stojących. Sąd wskazał również, że zrealizowanie budynków w ramach zgłoszenia na budowę w sytuacji, gdy inwestycja wymaga pozwolenia na budowę oznacza konieczność wdrożenia procedury legalizacyjnej, w przyjętym przez organ trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę, PINB wystąpił do Gminy Rzgów z prośbą o udzielenie informacji, czy K. S. jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, czy osobiście prowadzi gospodarstwo rolne oraz czy jest płatnikiem podatku rolnego. W odpowiedzi na powyższe Burmistrz Gminy Rzgów w piśmie z dnia 11 maja 2018 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 16 lipca 2018 r., wskazał, że w rejestrach wymiarowych Urzędu Miejskiego w Rzgowie figuruje gospodarstwo rolne o pow. 1,9024 ha zarejestrowane na K. S., który jest płatnikiem podatku rolnego. Ww. organ nie posiada informacji o wydzierżawieniu gospodarstwa rolnego przez wyżej wymienionego innej osobie, a zatem należy domniemywać, że wskazane gospodarstwo rolne prowadzi właściciel. Zgodnie z przedłożonym organowi I instancji zaświadczeniem z dnia 30 lipca 2019 r., wystawionym przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Oddział Regionalny w Łodzi, K. S. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach od 1 października 2002 r. do 30 września 2003 r., od 1 października 2004 r. do 14 kwietnia 2005 r. oraz od 15 kwietnia 2005 r. i nadal podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik. Decyzją z dnia 13 sierpnia 2019 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,30 m wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,60 m, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [...] w miejscowości P., gm. R.. Decyzja ta została jednak uchylona w całości decyzją ŁWINB z dnia 17 stycznia 2020 r., zaś sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ szczebla wojewódzkiego wskazał m.in., iż PINB winien bezspornie ustalić, czy sporny budynek jest związany z produkcją rolną, czy uzupełniającą zabudowę zagrodową na działce siedliskowej. W dokonaniu tych ustaleń pomóc może przeprowadzenie oględzin nieruchomości o nr ewid.[...], które pozwolą na jednoznaczne stwierdzenie czy mamy do czynienia z zabudowaniami gospodarczymi, służącymi stricte do produkcji rolnej. Co istotne, podczas dokonywania powyższych oględzin organ stopnia powiatowego zobligowany będzie ponownie przeanalizować kwestię, czy budynki wybudowane na podstawie zgłoszeń przyjętych przez Starostę Łódzkiego- Wschodniego w dniu 28 sierpnia 2007 r. i 18 stycznia 2013 r., można uznać za dwie odrębne budowle czy jeden obiekt budowlany, na co wskazywał w swoim wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, którego wykładnią organy nadzoru budowlanego są związane, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Prowadząc ponownie przedmiotowe postępowanie, organ stopnia powiatowego przeprowadził w dniu 30 września 2020 r. oględziny na spornej nieruchomości, w trakcie których ustalono, iż na terenie działki o nr ewid. gruntu [...], obręb [...], gm. R. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny oraz dwa budynki gospodarcze oznaczone na załączniku nr 1 lit. A i B. Oględziny skupiły się na budynku B. Jest to budynek w kształcie prostokąta o wymiarach 4,08 m x 8,25 m, wykonany w technologii tradycyjnej, murowany, przykryty dachem o konstrukcji drewnianej i pokryty blachą trapezową. Budynek B jest odsunięty od budynku A o 5 do 6 cm. Przerwa dylatacyjna pokazana jest na dokumentacji fotograficznej. Budynek A i B pokryte są wspólnym, jednolitym przekryciem dachowym z blachy trapezowej. Od strony wschodniej budynek A posiada ogniomur o wysokości 10 cm. Budynek B nie ma ogniomuru. W ścianie od strony wschodniej budynek B posiada otwór o wymiarach 2,56 m x 2,25 m. Otwór w dniu oględzin od zewnątrz zasłonięty był płytą z blachy. Od wewnątrz w miejscu otworu zgromadzone jest drewno opałowe. Woda opadowa z dachu budynku A odprowadzana jest do rowu pomiędzy działkami o nr ewid. gruntu [...] a [...]. W budynku B znajduje się skład opału - drewno i węgiel, drobne narzędzia rolniczo - ogrodnicze m. in. taczka, drabina oraz kosiarka rotacyjna. W budynku A zlokalizowano warsztat podręczny oraz pomieszczenie garażowe. A. G. oświadczyła do protokołu m.in., iż nie zgadza się ze stwierdzeniem, że między budynkami A i B jest odstęp 5 cm ponieważ budynek A posiada wspólną konstrukcję, a ściana wewnętrzna została postawiona później. K. S. oświadczył natomiast, że budynek A został wykonany w okresie 2 lat od dokonania zgłoszenia tj. ok. 2009 r., budynek B został wykonany w okresie ok. 2 lat od dokonania zgłoszenia. Przed wykonaniem dachu na budynku B zlikwidowano ogniomur znajdujący się od strony południowej budynku A. Część nowego dachu została połączona z dachem starym. Przy piśmie z dnia 23 listopada 2020 r. pełnomocnik K. S. przedłożył w organie stopnia powiatowego zaświadczenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 listopada 2020 r., poświadczające, iż K. S. korzysta z pomocy finansowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB.) w latach 2004-2020 oraz pomocy finansowej dotyczącej płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) w latach 2004-2020 oraz odpowiednie decyzje Burmistrza Rzgowa ustalające wymiar łączny zobowiązania pieniężnego - podatek rolny za lata 2011 do 2017. Decyzją z dnia 2 grudnia 2020 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego "B" o wymiarach 4,12 m x 8,25 m wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego "A" o wymiarach 4,12m x 8,60 m, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...] obręb P. w miejscowości P., gm. R.. Decyzją z dnia 9 lutego 2021 r. ŁWINB uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji. W trakcie przesłuchania w dniu 19 lipca 2021 r. inwestor oświadczył, że jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne o pow. 8 ha, które obejmuje użytki zielone, łąki. Od roku 2000 r. prowadzi działalności rolniczą i jest objęty programem rolno-środowiskowym. W gospodarstwie wykorzystuję sprzęt rolniczy m.in. kosiarkę rotacyjną do koszenia łąk, przegrabiarki, przyczepę rolniczą, podkaszarki, brony, walec do równania łąk. Na przedmiotowej działce w 2007 r. inwestor rozpoczął budowę budynku mieszkalnego i założył siedlisko. Uzupełniając zabudowę zagrodową, wybudował budynek gospodarczy. Następnie w 2013 r. powiększył zabudowę zagrodową o kolejny budynek gospodarczy. W budynku mieszkalnym mieszka wraz z rodziną. Budynki gospodarcze są mu niezbędne do prowadzenia działalności rolniczej. Pierwszy z budynków jest budynkiem warsztatowym, w którym inwestor naprawia posiadany sprzęt. Budynek, będący przedmiotem postępowania, służy do przechowywania maszyn m.in. kosiarki, przegrabiarek, podkaszarek itp. Sprzęt ten jest przechowywany w ww. budynku szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2021 r. PINB odmówił uwzględnienia wniosku pełnomocnika A. R. i A. G. o powtórzenie wszystkich czynności dokonanych z pominięciem pełnomocnika, w szczególności przesłuchania inwestora w charakterze strony w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia 14 grudnia 2021 r. organ I instancji ponownie umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego "B" o wymiarach 4,12 m x 8,25 m wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego "A": o wymiarach 4,12 m x 8,60 m, zlokalizowanego w miejscowości P., na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb[...], gm. R., wskazując w uzasadnieniu, iż analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że budynki gospodarcze wybudowane zostały zgodnie ze zgłoszeniami przyjętymi przez Starostę Łódzkiego Wschodniego w dniu 28 sierpnia 2007 r. i 18 stycznia 2013 r., które stoją wprawdzie w bezpośrednim sąsiedztwie i wizualnie stanowią jedną całość, jednakże nie ma między nimi takich powiązań funkcjonalnych i konstrukcyjnych, które wykluczałyby uznanie ich za obiekty samodzielne. Tym samym należy uznać, że inwestor wybudował w różnym czasie tj. w roku 2007 i roku 2013 dwa budynki gospodarcze, które jedynie graniczą ze sobą. Podsumowując, organ I instancji wskazał, iż sporne roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z dokonanym przez inwestora zgłoszeniem, a ich zakres nie wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym w ocenie organu I instancji postępowanie w ww. sprawie jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Decyzją z dnia 14 marca 2022 r. ŁWINB uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu organ szczebla wojewódzkiego potwierdził ustalenia organu I instancji, iż inwestor wybudował dwa budynki gospodarcze w różnych okresach czasowych, które graniczą ze sobą. ŁWINB wskazał, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ stopnia powiatowego podejmie wszelkie niezbędne czynności, zmierzające do zweryfikowania, czy otwór w ścianie od strony zachodniej w przedmiotowym budynku o wymiarach 2,56 m x 2,25 m jest zgodny z przepisami prawa budowlanego oraz odniesie się do prawidłowości odprowadzania wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 8 czerwca 2022 r. Nr 39/2022 znak: PINB.5160.02.2014.AS organ szczebla powiatowego nakazał inwestorowi likwidację otworu o wymiarach 2,56 m x 2,25 m, znajdującego się w ścianie wschodniej budynku gospodarczego "B" o wymiarach 4,12 m x 8,25 m, wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego "A" o wymiarach 4,12 m x 8,60 m, zlokalizowanego w miejscowości P., na działce o nr ewid. Gruntu [...], obręb P.gm. R. poprzez jego wypełnienie materiałem o odporności ogniowej REI 60 w terminie do dnia 31 sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż przedmiotowy otwór został wykonany przez inwestora niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Z uwagi na fakt, że przedmiotowy budynek gospodarczy oznaczony w aktach sprawy literą "B" usytuowany jest w odległości 3 m od granicy działki o nr ewid. gruntu [...], wykonanie otworu w ścianie wschodniej tego budynku tj. od strony granicy działki jest niezgodne z § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 1225, dalej również jako: "warunki techniczne" lub "r.w.t."). W tej sytuacji w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem jedynym możliwym rozstrzygnięciem w sprawie jest wydanie przez PINB decyzji nakazującej likwidację przedmiotowego otworu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto PINB stwierdził, że wody opadowe z dachu przedmiotowego budynku odprowadzane są na działkę inwestora. Jednospadowy dach budynku nachylony jest w kierunku zachodnim a zatem nie w stronę granicy działki o nr ewid. [...]. Powyższe potwierdza protokół z oględzin z dnia 30 września 2020 r., szkic obiektu oraz załączona do protokołu dokumentacja zdjęciowa. Odnosząc się natomiast do kwestii ustalenia, czy wybudowany w 2007 roku budynek mieszkalny został wybudowany w ramach siedliska, PINB wskazał, że K. S. prowadzi gospodarstwo rolne od roku 2000 i tego czasu jest rolnikiem, od 2002 r. K. S. podlega też ubezpieczeniu społecznemu rolników. Inwestor zrealizował przedmiotowy budynek mieszkalny na podstawie pozwolenia na budowę [...] z dnia 17 lipca 2007 r. Ww. budynek został wybudowany na działce, której zgodnie z wypisem z planu zagospodarowania przestrzennego, znajduje się w jednostce planistycznej "EMR" z przeznaczeniem podstawowym pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną. Z powyższego jednoznacznie wynika, że K. S. jako rolnik wybudował budynek mieszkalny w ramach siedliska. Siedlisko jest to bowiem miejsce czy teren zamieszkania, osiedlenia się, domu, służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rolnika. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2022 r. ŁWINB zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie poprzez przeprowadzenie oględzin budynku gospodarczego "B" o wymiarach 4,12 m x 8,25 m wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego "A" o wymiarach 4,12 m x 8,60 m, zlokalizowanego w miejscowości P., na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb P., gm. R. celem dokonania ustalenia i następnie dokonania oceny w zakresie następujących okoliczności: czy otwór o wymiarach 2,56 m x 2,25 m znajdujący się w ścianie wschodniej budynku gospodarczego "B" o wymiarach 4,12 m x 8,25 m wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego "A" o wymiarach 4,12 m x 8,60 m został wybudowany w czasie budowy ww. obiektu, czy po wybudowaniu przedmiotowego budynku gospodarczego. ŁWINB zlecił także uzyskanie wyjaśnień w zakresie okoliczności podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu, tj. sposobu odprowadzania wód opadowych ze spornego budynku, gdyż z dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu z kontroli z dnia 30 września 2020 r. wynika, iż przedmiotowy budynek jest orynnowany. Wreszcie organ odwoławczy zlecił wykonanie dokładnego zwymiarowania odległości usytuowania przedmiotowego obiektu od granicy z nieruchomością sąsiednią. PINB w dniu 29 września 2022 r. przeprowadził kontrolę ww. budynku gospodarczego, podczas której stwierdził, iż od czasu ostatnich oględzin zamurowano otwór o wymiarach 2,56 m x 2,25 m znajdujący się w ścianie wschodniej budynku "B". Otwór zamurowano pustakiem ceramicznym grubości 12 cm. Wypełnienie otworu zlicowano z zewnętrzną powierzchnią ściany zewnętrznej o grubości 25 cm. Zgodnie z oświadczeniem inwestora otwór powstał podczas budowy budynku. Informację tę potwierdza wykonanie żelbetonowych elementów wokół otworu (słupy i nadproże). Inwestor oświadczył również, że zamurował otwór wiosną 2021 r. Ponadto organ ustalił, iż wody opadowe z budynku "B" odprowadzane są na teren własnej działki poprzez rynny od strony zachodniej. Odprowadzenie wody opadowej z budynku "A" odbywa się poprzez rynny i rurę spustową na teren własnej działki od strony zachodniej. Rynny obu budynków są rozdzielone (odrębne). Dokonano również pomiarów kontrolnych odległość budynku "B" od ogrodzeń od strony wschodniej. Brak jednak możliwości dokonania pomiaru odległości od granicy działki. W terenie brak punktów/znaków geodezyjnych. Wskazano także, iż pomiędzy działkami o nr [...] i [...] znajduje się rów odwadniający (betonowy). Każda z działek posiada własne ogrodzenie. Odległość budynku "B" od odrodzenia z siatki działki [...] wynosi od 2,85 m do 2,88 m, odległość od ogrodzenia betonowego działki [...] wynosi od 3,71 m do 3,73 m. Do protokołu dołączono szkic sytuacyjny, wyrys z mapy oraz dokumentację fotograficzną. W dniu 23 września 2022 r. Starostwo Powiatowe w Łodzi poinformowało, że granica między działkami [...] i [...] w P. posiada status granicy ewidencyjnej t.j. ustalonej w ramach prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Ponadto poinformowało, iż trwa ustalenie ww. granicy według stanu prawnego w postępowaniu sądowym (rozgraniczenie sygn. akt I Ns 885/14). Zaskarżoną decyzją z dnia 28 października 2022 r. Nr 249/2022, znak: WOP.7721.611.2022.DA ŁWINB uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył w całości postępowanie organu I instancji w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,30 m wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,60 m, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [...] w miejscowości P., gm. R.. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., iż budynek posiada wymiary 4,12 m x 8,25 m, a zatem wymiary budynku odbiegają od podanych w zgłoszeniu, lecz jego powierzchnia zabudowy wynosi 33,99 m2, a więc spełnia warunki wymagane przepisem art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego, obowiązującym w dacie budowy jak i w aktualnym brzmieniu, pomimo iż jego wymiary zostały zwiększone. Z przepisów nie wynikało i nie wynika, iż budowa budynków gospodarczych uzupełniających zabudowę zagrodową wymagała, aby był wolnostojący, ponadto inwestor dokonując zgłoszenia wskazał, że sporny budynek gospodarczy będzie posadowiony obok istniejącego już budynku gospodarczego "A". Organ nie wniósł sprzeciwu, więc inwestor działając w zaufaniu do organów państwowych wzniósł sporny budynek na podstawie zgłoszenia. Natomiast w sytuacji, gdy inwestor wykonał roboty budowlane na podstawie zgłoszenia, jednakże w trakcie ich realizowania odstąpił od zakresu zgłoszenia, w taki sposób, że nie można mu przypisać chęci obejścia prawa (budowa budynku co do którego wymagane było pozwolenie na budowę), w takich przypadkach organ zobowiązany jest wdrożyć postępowanie naprawcze. Dalej ŁWINB podkreślił, że otwór o wymiarach 2,56 m x 2,25 m znajdujący się w ścianie wschodniej budynku gospodarczego "B" został zamurowany jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co potwierdziła przeprowadzona kontrola, tak więc wydanie decyzji z dnia 8 czerwca 2022 r. było bezprzedmiotowe, gdyż ww. decyzja nakładała obowiązki, które zostały już dobrowolnie wykonane przez inwestora. Ponadto organ I instancji ustalił, iż wody opadowe ze spornego budynku gospodarczego oznaczonego literą "B" odprowadzane są na teren własnej działki inwestora poprzez rynny od strony zachodniej, natomiast z budynku gospodarczego oznaczonego literą "A" odprowadzanie wody opadowej odbywa się poprzez rynny i rurę spustową na teren własnej działki inwestora od strony zachodniej. Rynny obu budynków są rozdzielone (odrębne). Natomiast z dokonanych pomiarów kontrolnych podczas protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 29 września 2022 r. wynika, iż pomiędzy działkami o nr [...] i [...] znajduje się rów odwadniający (betonowy). Każda z działek posiada własne ogrodzenie. Ze zgłoszenia wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy miał być usytuowany w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią, tymczasem z akt wynika, iż jest wybudowany od odrodzenia działki nr [...] wykonanego z siatki w odległości od 2,85 m do 2,88 m, natomiast od ogrodzenia betonowego działki [...] w odległości od 3,71 m do 3,73 m. Między ogrodzeniem z siatki, a ogrodzeniem betonowym znajduje się rów odwadniający (betonowy). Granica między nieruchomościami jest sporna, a w sądzie obecnie trwa postępowanie o rozgraniczenie. W przedmiotowej sprawie mamy zatem do czynienia z sytuacją usytuowania budynku gospodarczego w odległości ok. 2,85-2,88 m (przyjmując najmniej korzystną odległość od granicy działki dla inwestora), co oznacza że jest on usytuowany niezgodne z obowiązującymi obecnie przepisami techniczno-budowlanymi. Jednakże z uwagi na to, że dokonane pomiary były jedynie orientacyjne, w ocenie organu szczebla wojewódzkiego brakujące odległości (12-15 cm) mieszczą się w granicach błędu pomiarowego, określonego w § 16 rozporządzenia Ministra Rozwoju z 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych i geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1429 ze zm.). Ponadto na dzień wydania decyzji istnieje spór między stronami postępowania co do przebiegu granic pomiędzy działkami. Co więcej, w dokumentach sprawy nie znajduje się żadna wzmianka, że skarżąca zakwestionowała odległości obiektu budowlanego oznaczonego literą "A". Natomiast z protokołu z kontroli oględzin w dniu 2 listopada 2016 r. wynika, iż odległość od granicy z działką o nr ewid. [...] wynosi 2,88 m, a budynek oznaczony literą "B" jest wybudowany w tej samej linii co budynek "A". Niezależnie od tego, czynności ustalenia faktycznego przebiegu granic dokonuje się w postępowaniu rozgraniczeniowym, które nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego. W dalszej kolejności ŁWINB wskazał, że nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy bezspornym jest, że wykonane roboty nie spełniają wymogów przewidzianych prawem. Natomiast ustalenie, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze standardami i nie wymagały przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności ani robót, stanowi podstawę do przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego. W ocenie ŁWINB zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż inwestor posiada status rolnika i mógł wybudować budynek związany z produkcją rolną i uzupełniający zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Ponadto pozostałe parametry wybudowanego obiektu odpowiadają dyspozycji przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego tj. budynek jest parterowy, posiada powierzchnię zabudowy poniżej 35 m2, a rozpiętość konstrukcji nie przekracza 4,80 m. Natomiast otwór w ścianie budynku został dobrowolnie zamurowany przez inwestora. Podniesione w odwołaniu argumenty, dotyczące punktu 3 b, c, d nie należą do kompetencji organu nadzoru budowlanego. Z uwagi na powyższe okoliczności, zdaniem ŁWINB postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,30 m wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,60 m, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [...] w miejscowości P., gm. R., w tym zwłaszcza dokonania likwidacji otworu o wymiarach 2,56 m x 2,25 m znajdującego się w ścianie wschodniej budynku gospodarczego "B", jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Pismem z dnia 20 grudnia 2022 r. A. R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej: a. naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia decyzji administracyjnej, to jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. przez prowadzenie postępowania z uporczywym pomijaniem pełnomocnika ustanowionego dla strony, przez co nie uczestniczył on w czynnościach postępowania, a tym samym całe postępowanie dotknięte jest wadą, która daje podstawę do jego wznowienia, decyzja powinna zostać uchylona w całości, a wszystkie czynności postępowania dokonane z tym naruszeniem powtórzone; b. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest art. 153 p.p.s.a. przez całkowite pominięcie wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 841/17, jak również niewykonanie wytycznych zawartych w tym zakresie w decyzji z dnia 17 stycznia 2020 r. wydanej przez organ II instancji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organ uniemożliwił pełnomocnikowi wzięcie udziału w sprawie i w czynnościach postępowania, co stanowi brak równy brakowi udziału strony w postępowaniu, stąd wszelkie wykonane czynności podlegać powinny powtórzeniu. Pełnomocnictwo dla adwokata do prowadzenia niniejszej sprawy zostało przedłożone w toku postępowania odwoławczego przed ŁWINB w dniu 30 maja 2017 r. Pełnomocnik uczestniczył wówczas w czynnościach tego organu, w tym w postępowaniu dowodowym, m.in. w oględzinach nieruchomości należącej do K. S.. Pełnomocnictwo do prowadzenia całej sprawy administracyjnej we wszystkich instancjach nie zostało następnie na żadnym etapie postępowania cofnięte. Co więcej, organ drugiej instancji w decyzji z 17 stycznia 2020 r. uznał, że pełnomocnictwo to istnieje, zostało złożone w postępowaniu administracyjnym na piśmie. Zdaniem skarżącej organy administracyjne naruszyły również art. 153 p.p.s.a., pomijając wytyczne znajdujące się na s. 8-10 uzasadnienia ww. wyroku. Organ pierwszej instancji nie wykonał tych wytycznych, wskazując jedynie na zarejestrowanie K. S. w KRUS, co jest niewystarczające w niniejszej sprawie. Nie jest również wystarczające powołanie się na fakt otrzymywania dotacji, ponieważ każda osoba posiadająca grunt rolny, nawet jeżeli nie prowadzi działalności rolniczej, otrzymuje dotacje obszarowe na takie grunty. Organ nie uwzględnił podstawowych okoliczności wymaganych przedmiotem sprawy, to jest faktu, że drugi budynek nie stanowi odrębnego, wolnostojącego budynku, a jedynie jest rozbudową istniejącego budynku, pomiędzy budynkami nie ma prześwitu. Budynek został wybudowany na zgłoszenie, a w takiej sytuacji wymagał uzyskania pozwolenia na rozbudowę i powinien być projekt budowy, zaś w postępowaniu budowlanym, ze względu na wymogi techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz odległość tego budynku od nieruchomości A. R., jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania budynku i powinna być stroną takiego postępowania. Organ pominął bowiem fakt, że budynek został posadowiony zbyt blisko granicy z nieruchomością należącą do A. R., w sposób sprzeczny właśnie z owymi wymogami technicznymi. Budynki mają wspólny, jeden, połączony ze sobą dach. Pominięto kwestię rur opływowych wychodzących z tego budynku do rowu melioracyjnego, który mieści się na nieruchomości A. R.. Z uwagi na powyższe okoliczności skarżąca wniosła jak w petitum skargi. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 10 maja 2023 r. pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi. Wskazał między innymi, że oględziny budynków wykonane w 2020 r., potwierdziły, że sporne budynki są dwoma konstrukcyjnie odrębnymi budynkami wolnostojącymi, wybudowanymi na odrębnych fundamentach, posiadającymi odrębne ściany. Sporna zabudowa ma charakter zabudowy zagrodowej i jest częścią owej zabudowy. Nadto strona ustanowiła dwóch pełnomocników w sprawie zatem była reprezentowana przez pełnomocnika na każdym etapie postępowania. Wyrokiem z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 34/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., iż ocena prawna zawarta w wyroku z dnia 18 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Łd 841/17 wiąże w tej sprawie sąd oraz organy. Zdaniem sądu organy nie uwzględniły oceny zaprezentowanej w ww. wyroku, a tym samym nie wykonały zaleceń sądu zawartych w uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia i w konsekwencji naruszyły art. 153 p.p.s.a. Organy w istocie nie poczyniły żadnych nowych ustaleń odnośnie tego, czy budynki są budynkami wolno stojącymi, czy mamy do czynienia z dwoma odrębnymi budynkami. W tym zakresie ustalenia organów opierają się w zasadzie na protokole z oględzin z 4 listopada 2016 r., które to ustalenia Sąd uznał za niewystarczające do umorzenia postępowania. Nie zmieniają tego ustalenia zawarte w protokole z 30 września 2020 r., z którego wynika, że budynek B jest odsunięty o 5–6 cm, a przerwa dylatacyjna pokazana jest na dokumentacji fotograficznej oraz że oba budynki pokryte są wspólnym, jednolitym pokryciem dachowym z blachy trapezowej, a część nowego dachu została połączona ze starym. Odnośnie znaczenia w niniejszej sprawie przerwy dylatacyjnej jasno wypowiedział się sąd we wskazanym wyroku, że istniejące w fundamentach dylatacje nie świadczą o odrębności budowli. Sąd zaznaczył, także że poza wspólnym dachem budynki mają też wspólną tylną ścianę w tym sensie, że tworzy ona wizualnie jedną całość. W ocenie sądu tak posadowione budowle z pewnością nie spełniają warunku budynków wolno stojących. Takimi są bez wątpienia budynki nie stykające się ze sobą żadną powierzchnią, nie mające wspólnych elementów, nie tworzące jednej bryły w krajobrazie. Tymczasem nawet we wskazanym protokole z 30 września 2020 r. stwierdzono, że budynki A i B pokryte są wspólnym, jednolitym pokryciem dachowym z blachy trapezowej. Wobec powyższego Sąd ocenił, iż organy, mimo kilkuletniego postępowania, prowadzonego po wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r. nadal nie poczyniły żadnych konkretnych ustaleń, czy sporne budynki są wolno stojące, a wręcz dokonały odmiennej oceny spornych budynków, niż ta dokonana przez sąd w uzasadnieniu wyroku II SA/Łd 841/17. Tym samym, stwierdzając w decyzjach z 14 grudnia 2022 r. i w konsekwencji z 14 marca 2022 r., że między budynkami nie istnieje powiązanie konstrukcyjne, które dawałoby podstawę do uznania, iż mamy do czynienia z jednym budynkiem, w sposób nieuprawniony zakwestionowały wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku II SA/Łd 841/17, którymi były związane na podstawie art. 153 p.p.s.a. Podobnie Sąd ocenił ustalenia organów odnośnie istnienia związku funkcjonalnego spornego budynku z działalnością rolniczą inwestora. Dotychczasowe ustalenia organów potwierdzają w istocie jedynie fakt, że inwestor jest właścicielem gospodarstwa rolnego. Organy nie wyjaśniły na czym polega działalność rolnicza inwestora, na jaką skalę ją prowadzi. Nie zmienia tego enigmatyczna argumentacja inwestora zawarta w protokole z przesłuchania, nie znajdująca odzwierciedlenia w dotychczas zgromadzonym materiale dowodowym. Nie potwierdza tego także protokół oględzin z 30 września 2020 r., zgodnie z którym w budynku B znajduje się skład opału, drewno, węgiel, drobne narzędzia rolniczo-ogrodnicze, m.in. taczka, drabina oraz kosiarka rotacyjna, a więc przedmioty, które nie przesądzają o prowadzeniu działalności rolnej. Jednocześnie owo przesłuchanie odbyło się bez udziału profesjonalnego pełnomocnika skarżącej, mimo prawidłowego umocowania do reprezentacji skarżącej, wynikającego z pełnomocnictwa z 30 maja 2017 r., co stanowiło naruszenie art. 79 k.p.a. w zw. z art., 32 k.p.a. Sąd uznał, iż nie zmienia tego okoliczność zawiadomienia o przesłuchaniu doręczone drugiemu pełnomocnikowi będącemu osoba fizyczną. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji z nieuzasadnionych przyczyn pomijał ustanowionego w sprawie adwokata, nie uwzględniając faktu złożonego 30 września 2017 r. pełnomocnictwa. Sąd podkreślił, że takie działanie organu nie zasługuje na aprobatę, szczególnie że skarżąca domagała się prowadzenia postępowania z udziałem profesjonalisty, a organ stopnia podstawowego zignorował jej żądanie. W tej sytuacji trudno uznać protokół z przesłuchania inwestora za kluczowy dowód w sprawie, przesądzający o tym, że sporny budynek związany jest funkcjonalnie z działalnością rolniczą inwestora. W aktach sprawy próżno szukać innych dowodów takie stanowisko potwierdzających. Zgromadzona dotychczas w sprawie dokumentacja w postaci stosownych zaświadczeń potwierdza jedynie, że inwestor jest właścicielem gruntów, pobiera stosowne dopłaty i jest ubezpieczony w KRUS. Owe ustalenia, zdaniem Sądu, nie potwierdzają jednak jednoznacznie, że budynek związany jest z działalnością rolniczą, czemu wyraz dawał także organ odwoławczy w kolejnych decyzjach kasatoryjnych. Organy nie ustaliły zatem ponad wszelką wątpliwość, czy budynek/budynki związane są z produkcją rolną oraz czy uzupełniają zabudowę zagrodową na działce siedliskowej. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że ocena prawna i wskazania zawarte wyroku w sprawie o sygn. II SA/Łd 841/17 pozostają nadal aktualne i na mocy art. 153 p.p.s.a. są wiążące dla organów orzekających w sprawie. Postępowanie przeprowadzone przez organy narusza wskazany przepis art. 153 p.p.s.a., a jednocześnie nie spełnia wymogów z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 79 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a. Odnośnie wytycznych co do dalszego postępowania Sąd wskazał, iż organy będą zobligowane do wykonania w pełnym zakresie wytycznych Sądu zawartych w wyroku z 18 grudnia 2017r. II SA/Łd 841/17 oraz respektowania pełnomocnictwa udzielonego przez A. R. profesjonalnemu pełnomocnikowi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł uczestnik postępowania – K. S.. Wyrokiem z dnia 17 lutego 2026 r. w sprawie o sygn. II OSK 2104/23 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 34/23 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu NSA wskazał, iż zastosowana przez inwestora dylatacja w świetle wniosków, jakie trzeba wywieść z przeprowadzonych oględzin obiektu, nie stanowi jedynie wewnętrznego podziału technologicznego w ramach jednego budynku, który jest wynikiem zabezpieczenia go ze względu na różną konstrukcję i obciążenia działające na jego poszczególne segmenty (m.in. minimalizacja naprężeń), ale jest elementem rozdzielającym konstrukcyjnie dwa odrębne budynki. O ile fakt przylegania budynków do siebie nie pozwala kwalifikować budynku gospodarczego "B" jako obiektu wolno stojącego, o tyle wykonanie odrębnej konstrukcji nośnej zapewniającej samodzielność statyczną nowo wybudowanego obiektu sprzeciwia się możliwości dowodzenia, że skarżący kasacyjnie wykonał roboty budowlane stanowiące rozbudowę budynku gospodarczego "A". Akcentowany przez Sąd aspekt wizualny, odwołujący się do tego, że budynki mają "wspólną tylną ścianę w tym sensie, że tworzy ona wizualnie jedną całość", pozostaje w tych warunkach bez znaczenia prawnego. Podobnie NSA ocenił "wspólny" dach, uwzględniając, że zastosowana technologia pokrycia dachu każdego z budynków (blacha trapezowa) - w sytuacji przylegania obiektów do siebie - uzasadniała nałożenie na siebie skrajnych arkuszy blachy celem zabezpieczenia budynków przed wodami opadowymi, co stanowi standardowe rozwiązanie dekarskie, niepozostające w związku z istnieniem zintegrowanej konstrukcji nośnej dachu (więźby dachowej). Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał również, by Sąd I instancji miał wystarczające podstawy do podważenia stanowiska ŁWINB w zakresie, w jakim organ nadzoru budowlanego stwierdził, że sporna inwestycja dotyczy obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną, który uzupełnia zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej inwestora. Organy w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego uzupełniły materiał dowodowy, potwierdzając, że skarżący kasacyjnie prowadzi działalność rolniczą, a ponadto przyjęły, iż można mówić o związku funkcjonalnym zachodzącym pomiędzy nią, a zabudową zagrodową znajdującą się na działce nr ew. [...], której sporny budynek gospodarczy "B" jest częścią. Odwołały się do ustalenia, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 8 ha, które obejmuje użytki zielone, łąki. W związku z działalnością rolniczą podlega ubezpieczeniu KRUS i korzysta, co wynika z zaświadczenia ARiMR z 23 listopada 2020 r., od 2004 r. z pomocy finansowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) i płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Włączone do akt dokumenty i wyjaśnienia skarżącego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozwalają nadać prowadzonej przez niego działalności rolniczej wymiar zachowawczy. Posiadanie statusu rolnika prowadzącego działalność rolniczą nie wymaga jednak prowadzenia faktycznej produkcji rolnej (np. uprawy zbóż czy hodowli zwierząt). Do aktywności rolniczej, stanowiącej formę działalności opartej na posiadanych przez rolnika obiektach gospodarczych uzupełniających zabudowę zagrodową w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b., można zaliczyć również utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej, co powoduje, że w sytuacji wykorzystywania przez skarżącego kasacyjnie posiadanego w gospodarstwie sprzętu (kosiarka rotacyjna do koszenia łąk, przegrabiarka, przyczepa rolnicza, podkaszarka, brony, walec do równania łąk) organy nadzoru budowlanego były upoważnione, by sporny budynek gospodarczy, pełniący funkcje odpowiadające dyspozycji § 3 pkt 8 warunków technicznych kwalifikować jako obiekt objęty zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie ww. przepisu Prawa budowlanego. Końcowo NSA podkreślił, że ponieważ legalność decyzji kończącej postępowanie naprawcze rozstrzygnięciem formalnym w związku z brakiem podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia zrealizowanej budowy budynku do stanu zgodnego z prawem nie jest zależna wyłącznie od przesądzenia, że budowa ta mogła zostać wykonana na podstawie zgłoszenia, rzeczą Sądu I instancji będzie poddanie przy ponownym rozpoznaniu sprawy swojej analizie tych kwestii, które rzutują na kierunek jej rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na mocy której organ uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył w całości postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy podkreślić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany był uwzględnić ocenę prawną przedstawioną w powołanym powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2026 r. sygn. akt II OSK 2104/23. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie rozpoznającym ponownie daną sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Ponadto w związku z odesłaniem zawartym w art. 193 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem rozstrzygnięcia. Z treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 20216 r. wynika wiążąca dla składu orzekającego ocena, w myśl której przedmiotowy budynek gospodarczy "B" jest budynkiem odrębnym od budynku "A", związanym z produkcją rolną i uzupełniającym zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej inwestora. W konsekwencji należy kwalifikować go jako obiekt objęty zwolnieniem z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania zgłoszenia tj. 10 stycznia 2013 r. (t.j. Dz.u. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 zm. Dz.U. z 2012 r. poz. 1256). Przepis ten wskazywał, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, np. parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Stosownie do wskazań, jakie zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 lutego 2026 r., przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien poddać analizie te kwestie, co do których Sąd nie wypowiedział się w wyroku wydanym w sprawie II SA/Łd 34/23 a które rzutują na kierunek rozstrzygnięcia, zważywszy, że legalność decyzji kończącej postępowanie naprawcze rozstrzygnięciem formalnym w związku z brakiem podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia zrealizowanej budowy budynku do stanu zgodnego z prawem nie jest zależna wyłącznie od przesądzenia, że budowa ta mogła zostać wykonana na podstawie zgłoszenia. Należy zatem wskazać, że rolą organów nadzoru budowlanego w toku postępowania naprawczego było ustalenie czy budynek został wybudowany zgodnie ze zgłoszeniem i czy spełnia wszelkie wymogi prawa budowlanego oraz warunków technicznych, a także czy nie ma potrzeby doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Stosownie do art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Z materiału dowodowego wynika, że organy trafnie ustaliły, iż rzeczywiste wymiary budynku są większe niż podane w zgłoszeniu, lecz jego powierzchnia nie przekracza 35 m2, zatem pod tym względem budynek jest zgodny z prawem. Na gruncie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi również wątpliwości, że inwestor zamurował otwór o wymiarach 2,56 m x 2,25 m znajdujący się we wschodniej ścianie budynku "B", co potwierdziła kontrola przeprowadzona w dniu 29 września 2022 r. Protokoły oględzin oraz załączona do nich dokumentacja zdjęciowa potwierdzają również, że wody opadowe z budynku gospodarczego "B", wbrew zarzutom podnoszonym przez skarżącą, odprowadzane są rynnami na teren własnej działki inwestora, na stronę zachodnią budynku. Trzeba jednak zwrócić uwagę na kwestię związaną z posadowieniem spornego budynku na działce względem granicy między działką inwestora nr ewid. [...] i działką nr ewid. [...], należącą do skarżącej i A. R.. Położenie budynku winno być ocenione w świetle uregulowań zawartych w przepisach § 12 ust. 1-3 r.w.t., na co wskazuje również NSA w wyroku z 17 lutego 2026 r. Przepisy te wymagają zachowania określonej odległości budynku od granicy działki. Oczywistym jest, że rozstrzygnięcie co do zgodności z prawem w tym zakresie możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy znane jest położenie granicy będącej punktem odniesienia dla dokonania pomiarów. Tymczasem w kontrolowanej sprawie organy nie tylko nie ustaliły odległości budynku od granicy z działką nr ewid. [...], ale co więcej nie ustaliły także przebiegu granicy. Trafnie organ zauważa, że ze zgłoszenia z dnia 10 stycznia 2013 r. wynika, iż przedmiotowy budynek miał być usytuowany w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią należącą do skarżącej. Jednak pomiary, jakie zostały wykonane przez organ I instancji w toku postępowania informują jedynie o orientacyjnej odległości między budynkiem a ogrodzeniem z siatki, co do którego nie ustalono, aby przebiegało ono w granicy działki. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, w decyzji z 28 października 2022 r. wskazuje na brak możliwości dokonania pomiaru odległości budynku od granicy działki oraz na brak w terenie punktów/znaków geodezyjnych. Wypada także zauważyć, że organ wojewódzki podnosi, iż Starostwo Powiatowe w Łodzi pismem z 23 września 2022 r. poinformowało, że granica między działkami [...] i [...] w P. posiada status granicy ewidencyjnej oraz że trwa ustalenie ww. granicy według stanu prawnego w postępowaniu sądowym (rozgraniczenie sygn. akt I Ns 885/14). Ustalenie przebiegu granicy między działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...] pozostaje zatem przedmiotem toczącego się postępowania sądowego. W konsekwencji należało stwierdzić, że organy nie ustaliły czy położenie budynku odpowiada treści zgłoszenia z 10 stycznia 2013 r. oraz wymogom określonym w § 12 r.w.t. Analiza całości materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje, że organy zasadnie ustaliły brak występowania innych okoliczności, wskazujących na to, aby sporny budynek "B" został wybudowany z naruszeniem warunków technicznych – z wyjątkiem odległości od granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Jednakże należy podkreślić, że ustalenie czy doszło do posadowienia spornego budynku w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia w badanej sprawie. W kontrolowanym postępowaniu organy winny ustalić czy usytuowanie zgłoszonego budynku jest zgodne z dokonanym zgłoszeniem oraz czy doszło do tego, że został on posadowiony z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych (§ 12 r.w.t. w zakresie zachowania minimalnej odległości zabudowy od granic działki sąsiedniej). Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Odnosząc się natomiast do zarzutów podnoszonych w skardze, należy wskazać, iż niewątpliwie, pomijając profesjonalnego pełnomocnika strony w postępowaniu administracyjnym, organ dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a., jednakże nie każde pominięcie pełnomocnika strony pociąga za sobą negatywne skutki dla wyniku postępowania. W każdym przypadku, poza stwierdzeniem faktu pominięcia pełnomocnika, należy jeszcze ocenić, czy uchybienie takie mogło wywrzeć negatywny wpływ w sferze procesowych uprawnień strony. Jeżeli na tle okoliczności faktycznych danej sprawy nie ma wątpliwości, że wynik postępowania nie został wypaczony wskutek pominięcia pełnomocnika przy określonej czynności procesowej, a strona miała zagwarantowaną możliwość skorzystania z przysługujących jej praw, to tego rodzaju uchybienia nie można uznać za tzw. błąd kwalifikowany (zob. wyrok NSA z 22 lutego 2023 r., sygn. III FSK 2424/21; wyroki sądów administracyjnych dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Skarżąca nie została pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska, zapoznania się z aktami sprawy, złożenia wniosków dowodowych. Nie sposób zatem przyjąć, że wykazano, aby pominięcie jej pełnomocnika przy czynnościach procesowych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut podnoszony w skardze okazał się niezasadny. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy winny ustalić przebieg granicy z działką nr ewid. [...], ważąc przy tym możliwość dokonania tych ustaleń na podstawie zgromadzonych dokumentów w zakresie kompetencji organów nadzoru budowlanego. Z uwagi na toczące się postępowanie przed sądem powszechnym w przedmiocie ustalenia granicy między działkami [...] i [...] organy wezmą pod uwagę przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ administracji publicznej jest zatem zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde - zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony - zakończenie postępowania administracyjnego. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji, a zatem zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. II OSK 559/22). Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. a.bł.

Informacje o sprawie

Data wpływu
1 kwietnia 2026
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /sprawozdawca/ Jarosław Czerw Magdalena Sieniuć /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny