II SA/Łd 618/26

Dnia 10 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski po rozpoznaniu 10 września 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na czynność Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Łodzi w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego do wojewódzkiej ewidencji zabytków p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. ał

II SA/Łd 618/26 Uzasadnienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na czynność Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Łodzi w przedmiocie włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego założonej dla obiektu "[...]", położony w m. G., obręb [...], gmina K., powiat [...], woj. Łódzkie. Z akt sprawy wynika, że kwestionowana karta ewidencyjna została sporządzona dla omawianego obiektu w 1997 roku, a włączona do wojewódzkiej ewidencji zabytków najpóźniej w 2004 r, jak wskazuje organ w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. W niniejszej sprawie przedmiotem rozważań jest skarga P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (dalej Spóła lub skarżąca) na czynność włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, kwalifikowana jako czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.]. Objęta skargą czynność podlega zatem kontroli sądowoadministracyjnej, po wyczerpaniu toku instancji przed wniesieniem skargi, zachowania terminu do wniesienia skargi, jak również istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego. Natomiast skarga Spółki na odmowę wyłączenia spornej karty ewidencyjnej z wojewódzkiej ewidencji zabytków została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Łd 504/26 i będzie przedmiotem odrębnego postępowania. W rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę, że zaskarżona czynność została podjęta przed wejściem w życie ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Z uwagi na powyższe termin wniesienia skargi i wyczerpanie trybu właściwego dla jej wniesienia należy oceniać przez pryzmat regulacji obowiązujących przed 1 czerwca 2017 r. Wynika to z brzmienia art. 17 ust. 2 tej ustawy stanowiącego, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (ustawy p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Rozważenia zatem wymaga czy skarżąca spółka spełniła przesłanki warunkujące jej rozpoznanie a mianowicie czy wyczerpała środki zaskarżenia (art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a.) oraz czy zachowała termin do wniesienia skargi (art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 1 powoływanej ustawy p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2017 r., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ustawy p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2017 r.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2017 r.). Natomiast zgodnie z art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2017 r.), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, że niewątpliwie warunkiem skutecznego zaskarżenia czynności dokonanej przed 1 czerwca 2017 r. jest uprzednie wystąpienie na piśmie do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniesienie skargi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na to wezwanie, bądź w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. W kontrolowanej sprawie takie wezwanie nie zostało złożone. Nie można bowiem uznać, że pismo skarżącej spółki z 13 marca 2026 roku skierowane do Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Łodzi było wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w zakresie włączenia karty do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Owo pismo precyzyjnie odnosiło się do wniosku o wyłączenie spornej karty z wojewódzkiej ewidencji zabytków i zainicjowało postępowanie, które następnie będzie kontrolowane w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 504/26. Z tego względu Sąd nie przeszedł do badania czy zachowany został termin do wniesienia skargi, skoro już pierwsza przesłanka skuteczności skargi nie została spełniona. Z uwagi na to, że niniejsza skarga została wniesiona bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia podlega odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Dopóki bowiem stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne jako przedwczesne. ds