Sygnatura
II SA/Ol 173/25
II SA/Ol 173/25 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2025-05-13
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
- Data orzeczenia
- 13 maja 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant sekretarz sądowy Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2025 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. w W. na zarządzenie pokontrolne Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zarządzenie pokontrolne Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej jako: "organ", "WIOŚ") z 22 stycznia 2025 r., wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 425, dalej jako: "u.i.o.ś. "), oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 15 października do 28 listopada 2024 r. w zakładzie produkcyjnym należącym do V. Sp. z o.o. (dalej jako: "skarżąca", "spółka"), zlokalizowanym w W. Zarządzeniem tym organ zobowiązał skarżącą do wystąpienia do właściwego organu z wnioskiem w celu uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza z instalacji do procesu produkcji płyt izolacyjnych z biomasy oraz do produkcji kompozytów włóknistych z rozdrobnionej słomy oraz rozdrobnionych odpadów octanu celulozy, w terminie do 18 kwietnia 2025 r. W uzasadnieniu zarządzenia organ wyjaśnił, że podczas kontroli ustalono, iż kontrolowany podmiot wprowadza w sposób zorganizowany gazy i pyły do powietrza z instalacji do procesu produkcji płyt izolacyjnych z biomasy oraz do produkcji kompozytów włóknistych z rozdrobnionej słomy i rozdrobnionych odpadów octanu celulozy, bez pozwolenia wymaganego na podstawie art. 220 ust. 1 w zw. z art. 180 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54; dalej: "u.p.o.ś.). Ustalono, że na podstawie aktu notarialnego z dnia 16 lutego 2024 r. na rzecz V Sp. z o.o. (nabywca) przeniesiono zorganizowaną część przedsiębiorstwa z firmy C. Sp. z o.o. (zbywca), w skład której wchodzi instalacja do procesu produkcji płyt izolacyjnych z biomasy oraz do produkcji kompozytów włóknistych z rozdrobnionej słomy i rozdrobnionych odpadów octanu celulozy. W trakcie kontroli zakładu produkcyjnego ustalono, że zorganizowane źródła emisji gazów i pyłów do powietrza zlokalizowane są: a) na budynku produkcyjnym zlokalizowanym na działce o nr ewidencyjnym [...], w którym prowadzona jest produkcja płyt izolacyjnych z biomasy: - z transportu pneumatycznego biomasy (sieczki) z sieczkarni do zbiornika buforowego sieczki (emisja przez wylot z cyklonu zakończonego rękawem filtracyjnym przymocowanym do konstrukcji stalowej tego cyklonu); - z transportu pneumatycznego włókna z suszarni rurowej do zbiornika buforowego włókna ze słomy (emisja przez wylot z cyklonu zakończonego rękawem filtracyjnym przymocowanym do konstrukcji stalowej tego cyklonu); - z transportu pneumatycznego włókna słomowego z bufora do stacji nasypowej (emisja przez wylot z cyklonu zakończonego rękawem filtracyjnym przymocowanym do konstrukcji stalowej tego cyklonu); - z transportu pneumatycznego biomasy (sieczki) z sieczkarni do zbiornika buforowego z pominięciem procesu rozwłókniania (emisja przez wylot z cyklonu zakończonego rękawem filtracyjnym przymocowanym do konstrukcji stalowej tego cyklonu); b) na budynku magazynowym zlokalizowanym na działce o nr ewidencyjnym [...], w którym prowadzona jest produkcja kompozytów włóknistych z rozdrobnionej biomasy oraz rozdrobnionych odpadów octanu celulozy: - z transportu pneumatycznego włókna słomowego poprowadzonego od bufora włókna słomowego przez cyklon zlokalizowany na budynku produkcyjnym do bufora, zlokalizowanego w budynku magazynowym, przez cyklon należący do instalacji do wytwarzania kompozytów włóknistych (emisja pyłów do powietrza odbywa się przez wylot z cyklonu zakończonego rękawem filtracyjnym przymocowanym do konstrukcji stalowej tego cyklonu); - transportu pneumatycznego rozdrobnionych odpadów octanu celulozy z pomieszczenia małej wiaty poprowadzony przez budynek produkcyjny, a następnie do bufora zlokalizowanego w budynku magazynowym, przez cyklon należący do instalacji do produkcji kompozytów włóknistych (emisja pyłów do powietrza odbywa się przez wylot z cyklonu zakończonego rękawem filtracyjnym przymocowanym do konstrukcji stalowej tego cyklonu); - transportu pneumatycznego zmieszanej rozdrobnionej sieczki z rozdrobnionymi odpadami octanu celulozy z bufora do stacji nasypowej przez cyklon zlokalizowany w połaci dachowej budynku magazynowym (emisja pyłów do powietrza odbywa się przez wylot z cyklonu zakończonego rękawem filtracyjnym przymocowanym do konstrukcji stalowej tego cyklonu). Organ wskazał, że protokół kontroli nie został podpisany w dniu zakończenia kontroli, kontrolowany podmiot skorzystał z prawa do odmowy jego podpisania oraz możliwości przedstawienia swojego stanowiska na piśmie. Zastrzeżenia spółka zawarła w piśmie z 29 listopada 2024 r., zarzucając, że kontrolujący w toku kontroli nie wykazali, iż spółka obowiązana jest posiadać pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Przeprowadzone oględziny instalacji nie stanowią niepodważalnego dowodu, na podstawie którego można określić poziom emisji gazów i pyłów. W związku z powyższym, w protokole wykazano w sposób arbitralny nieprawidłowość, bez podania empirycznych dowodów potwierdzających, że spółka jest obowiązana posiadać pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Istotnie, eksploatowana instalacja zakwalifikowana została jako instalacja inna niż energetyczna o nominalnej mocy do 1 MW, z której wprowadzane do powietrza gazy lub pyły nie powodują przekroczenia 10% dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10% wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny. Kontrolujący w toku kontroli nie przedstawili dowodu na to, że powyższe wartości zostały przekroczone. Odnosząc się do stanowiska spółki, organ wskazał, że ustalenie czy żadna z substancji wprowadzanych do powietrza z wszystkich tych rodzajów instalacji położonych na terenie jednego zakładu nie powoduje przekroczenia 10 % dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10 % wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny, następuje na podstawie art. 147 ust. 1 u.p.o.ś w drodze pomiarów okresowych wykonanych przez prowadzącego instalację oraz użytkownika urządzenia. Wobec powyższego obowiązek wykonania pomiarów emisji z instalacji spoczywa na skarżącej, a nie na organie kontrolującym. WIOŚ zauważył, że spółka poczyniła kroki w celu uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza z instalacji do procesu produkcji płyt izolacyjnych z biomasy oraz do produkcji kompozytów włóknistych z rozdrobnionej słomy oraz rozdrobnionych odpadów octanu celulozy, przedstawiając w trakcie kontroli informację o zleceniu w dniu 21 czerwca 2024 r. firmie E. s.c. wykonania "Dokumentacji do wydania pozwolenia na emisję gazów i pyłów do powietrza w Zakładzie produkcyjnym zlokalizowanym w W.". Mając powyższe na uwadze WIOŚ stwierdził, że brak uregulowanego stanu formalno-prawnego emisji zanieczyszczeń do powietrza z ww. instalacji stanowi naruszenie art. 220 ust. 1 w zw. z art. 180 pkt 1 u.p.o.ś., zgodnie z którym eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia. Ponadto, pyły wprowadzane do powietrza w sposób zorganizowany z ww. instalacji są objęte poziomami dopuszczalnymi zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2021 r. poz. 845) oraz wartościami odniesienia substancji w powietrzu w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. nr 16, poz. 87). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie spółka wniosła o uchylenie zarządzenia pokontrolnego. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 1 u.i.o.ś. poprzez błędną wykładnię bądź niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, bez udokumentowanych podstaw faktycznych popartych wynikami badań oraz nieuwzględnieniu w toku kontroli pełnego materiału dowodowego, w tym zastrzeżeń do protokołu, co doprowadziło do stwierdzenia naruszenia polegającego na eksploatacji instalacji bez wymaganego pozwolenia oraz do nakazania spółce wystąpienia z wnioskiem w celu uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że treść zarządzenia jest nieprecyzyjna i nieczytelna, jeśli zważyć, że instalacja produkcyjna posiada uregulowany stan formalno-prawny w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza. Podała, że poprzednik prawny kontrolowanej spółki dokonał w dniu 27 listopada 2018 r. zgłoszenia instalacji innej niż energetyczna o nominalnej mocy cieplnej powyżej 0,5 MW, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz. U. nr 130 poz. 880) oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. nr 130 poz. 881). W dniu 4 stycznia 2019 r. zgłoszenie zostało przyjęte przez Starostwo Powiatowe bez zastrzeżeń. Tym samym Starostwo Powiatowe, które stanowi właściwy dla sprawy organ z uwagi na miejsce lokalizacji instalacji, zweryfikowało i potwierdziło, że z przedstawionych obliczeń wynika, iż emisja gazów i pyłów nie przekracza wartości odniesienia w powietrzu poza terenem zakładu. W toku oględzin kontrolujący wykonali dokumentację fotograficzną dołączoną do protokołu oględzin w formie wydruku. Oprócz dokumentacji fotograficznej do protokołu nie dołączono innych dowodów w postaci nagrań audiowizualnych, szkiców, planów lub wyników pomiarów. W wyniku oględzin kontrolujący nie stwierdzili uciążliwości powodowanych emisją zanieczyszczeń do powietrza. Zastrzeżenia do protokołu kontroli powinny zostać uwzględnione jako część materiału dowodowego przy wydawaniu zarządzenia pokontrolnego. Podkreślono, że kontrolujący w toku kontroli nie wykazali, iż spółka obowiązana jest posiadać pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Przeprowadzone oględziny instalacji ani dokumentacja fotograficzna nie stanowią dowodu, na podstawie którego można określić poziom emisji gazów i pyłów. Kontrolujący w toku prowadzenia czynności kontrolnych nie przeprowadzili żadnych pomiarów, nie pobrali próbek powietrza, nie zlecili badań ani też nie zażądali okazania wyników badań, które potwierdzałyby, że stężenia pyłów w miejscu wykonywania działalności gospodarczej przekraczają wartości wskazane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia. W związku z powyższym kontrolujący w toku kontroli nie wykazali z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że kontrolowany podmiot eksploatuje instalację bez wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Wprost przeciwnie, w protokole oględzin kontrolujący potwierdzili, że instalacja do produkcji płyt izolacyjnych oraz kompozytów włóknistych nie powoduje uciążliwości powodowanych emisją zanieczyszczeń do powietrza. Dlatego WIOŚ nie miał podstaw do zarządzenia nakazującego kontrolowanej spółce wystąpić z wnioskiem w celu uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza, skoro eksploatowana instalacja została już zgłoszona do Starosty jako instalacja inna niż energetyczna o nominalnej mocy cieplnej powyżej 0,5 MW, a przekroczenie poziomów stężeń gazów lub pyłów pochodzących z prowadzonych w instalacji procesów ponad 10% dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10% wartości odniesienia uśrednionych dla 1 godziny nie zostało udowodnione w toku kontroli. Spółka wyjaśniła, że z daleko idącej ostrożności kontrolowany podmiot podjął działania zmierzające do weryfikacji poziomów stężeń gazów lub pyłów pochodzących z procesów prowadzonych w eksploatowanej przez niego instalacji do produkcji płyt izolacyjnych oraz kompozytów włóknistych. W dniu 21 czerwca 2024 r. kontrolowana spółka zleciła przygotowanie dokumentacji zawierającej analizę stężeń pod kątem ewentualnego wystąpienia o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, w przypadku gdyby analiza wykazała, że poziomy stężeń faktycznie przekraczają poziomy dopuszczalne. Przedmiotowa analiza nie została dotychczas zakończona, a sam fakt jej zlecenia nie stanowi dowodu, że spółka jest obowiązana posiadać pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Spółka oświadczyła, że w dniu 4 grudnia 2024 r. dodatkowo zleciła przeprowadzenie pomiarów stężeń pyłów pochodzących z procesów prowadzonych w przedmiotowej instalacji produkcyjnej. Pomiary stężeń pyłów zawieszonych wykonane pyłomierzem AEROCET 831 nie wykazały przekroczenia 10% wartości odniesienia uśrednionych dla 1 godziny. Istotnie, poziom stężenia pyłu zawieszonego PM2.5 wyniósł 26,15 pg i nie przekroczył wartości uśrednionej, a poziom stężenia pyłu zawieszonego PM10 wyniósł 31,45 pg i nie przekroczył wartości uśrednionej. Spółka podniosła, że w tożsamej sprawie zapadły dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie uchylające zarządzenia pokontrolne WIOŚ wydane wobec poprzednika prawnego kontrolowanej spółki: z 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/OI 811/18 oraz z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/OI 262/22. W odpowiedzi na skargę WIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że ustalenia dokonane podczas czynności kontrolnych nie pozostawiają wątpliwości, że na spółce ciąży obowiązek uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powierza, ponieważ emisja ich następuje w sposób zorganizowany (poprzez emitory). Ponadto pyły wprowadzane przez emitory do powietrza są objęte poziomami dopuszczalnymi zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2021 r. poz. 845) oraz wartościami odniesienia substancji w powietrzu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Dodał, że kontrolował poprzednika prawnego skarżącej – C. Sp. z o.o., na którego nałożył taki sam obowiązek. Podmiot ten nie zaskarżył zarządzenia pokontrolnego. Pismem z dnia 5 lipca 2024. C.Sp. z o.o. poinformowała, że działalność produkcyjna płyt izolacyjnych została przeniesiona na V. Sp. z o.o., która podjęła niezbędne działania związane z uregulowaniem stanu formalno-prawnego w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza. W wyniku podjętych działań skarżąca spółka zleciła opracowanie dokumentacji do wydania pozwolenia na emisję gazów i pyłów do powietrza w ww. zakładzie produkcyjnym. Wobec powyższego skarżąca spółka doskonale wiedziała, jakie działania ma podjąć, aby doprowadzić do wyeliminowania stwierdzonych podczas kontroli przez organ nieprawidłowości. Zdaniem organu sformułowanie treści zarządzenia jest akceptowane w orzecznictwie, np. wyroku WSA w Olsztynie sygn. akt II SA/Ol 281/24. Odnosząc się do przedłożonych przez skarżącą pomiarów organ stwierdził, że podmiot, który je wykonał nie posiada akredytacji oraz że pomiary nie zostały wykonane ze źródeł emisji gazów lub pyłów do powietrza (emitory), wobec czego nie mogą stanowić dowodu na okoliczność braku przekroczenia 10 % wartości odniesienia uśrednionych dla 1 godziny. Ponadto, załączona do skargi kopia 3-dniowych pomiarów (1-godzinne oraz dobowe): PM 10, PM2,5, ozonu, NO2, SO2, benzenu oraz CO wykonanych przez automatyczną stację pomiarową GIOŚ w D. w dniach od 02 do 04 grudnia 2024 r. przedstawia wielkość emisji ww. zanieczyszczeń występującą w powietrzu w stanie rozproszonym a nie ze zorganizowanych źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza. Odnosząc się natomiast do zarzutu Spółki, że kontrolujący w toku prowadzenia czynności kontrolnych nie wykonali pomiarów wielkości emisji zanieczyszczeń do powietrza z ww. instalacji WIOŚ stwierdził, że przeprowadzenie pomiarów wielkości emisji zanieczyszczeń wymaga odpowiednich króćców pomiarowych zainstalowanych na źródłach emisji oraz odpowiednich podestów roboczych, których brak uniemożliwił przeprowadzenie pomiarów wielkości emisji zanieczyszczeń do powietrza. Końcowo organ zauważył, że powołane przez spółkę wyroki WSA w Olsztynie zapadły w odmiennym stanie faktycznym sprawy. W pierwszej sprawie przedmiotem zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego przez C. Sp. z o.o. był brak pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z emitora gorącej prasy do produkcji płyt izolacyjnych związanych z lotnymi związkami organicznymi (LZO) wydzielanymi przez żywicę poliuretanową pMDI używaną do produkcji płyt. W sprawie tej spółka dopiero na etapie skargi przedłożyła pełną kartę charakterystyki żywicy i organ w ramach autokontroli wniósł o uchylenia zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Natomiast drugi z przywołanych wyroków nie dotyczył uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, a zainstalowania wysokosprawnych filtrów końcowych na emitorach. Na rozprawie pełnomocnik organu wniósł jak w odpowiedzi na skargę i zarządzeniu pokontrolnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle przytoczonych kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone zarządzenie pokontrolne odpowiada prawu. Podstawę prawną przedmiotowego zarządzenia stanowił art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś. Stosownie do art. 12 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zarządzenia pokontrolnego, na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może: 1) wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej; 1a) wydać na podstawie odrębnych przepisów zalecenia pokontrolne; 2) wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną; 3) wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 12 ust. 2 tej ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Art. 31a ust. 1 u.i.o.ś. stanowi w pkt 1 i 2 odpowiednio, że kto: 1) w wyznaczonym terminie nie informuje organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych albo o przeprowadzeniu postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem postępowania przeciw osobom winnym dopuszczenia do uchybień, 2) niezgodnie z prawdą informuje organ Inspekcji Ochrony Środowiska o wykonaniu zarządzeń pokontrolnych lub przeprowadzeniu postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Zarządzenie pokontrolne jest aktem o charakterze publicznym, w sposób władczy rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu, nakłada na stronę określone obowiązki, których niewykonanie zagrożone jest odpowiedzialnością karną, stanowi więc inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący obowiązków wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i z tego tytułu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 1009/08, z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej jako: "CBOSA"). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga jest dopuszczalna i została prawidłowo wniesiona. Co do zasady, badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego, Sąd może na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury. Badaniu podlega czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, czy treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli, a także czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12, publ. CBOSA). Z brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. wynika wyraźnie, że celem przeprowadzanych przez WIOŚ kontroli podmiotów korzystających ze środowiska jest m. in. przestrzeganie przepisów o ochronie środowiska. W warunkach niniejszej sprawy bezspornym jest też, że spółka korzysta ze środowiska poprzez wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. W tym kontekście organ wskazał, że co do zasady taki sposób eksploatacji instancji wymaga pozwolenia stosownie do art. 180 pkt 1 i art. 220 ust. 1 u.p.o.ś., którego skarżąca nie posiada. Organ w protokole kontroli i zaskarżonym zarządzeniu ustalił i opisał zorganizowane źródła emisji gazów i pyłów do powietrza w przedmiotowym zakładzie produkcyjnym i skarżąca ustaleń tych nie neguje. Przekonywała natomiast w postępowaniu przed organem, jak i w skardze, że zwolniona jest z obowiązku posiadania pozwolenia z mocy § 1 rozporządzenia rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. nr 130 poz. 881) w zw. z ustępem 2 pkt 2 załącznika do tego rozporządzenia. Zgodnie z tymi unormowaniami pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w przypadku instalacji określonych w załączniku do rozporządzenia. Załącznik ten w podanym ustępie zalicza do takich instalacji - instalacje inne niż energetyczne - o nominalnej mocy cieplnej do 1 MW, opalane węglem kamiennym, koksem, biomasą), olejem napędowym, olejem opałowym, benzyną, biopaliwami ciekłymi), paliwem gazowym, z których wprowadzane do powietrza gazy lub pyły pochodzące z prowadzonych w tych instalacjach procesów innych niż spalanie paliw nie powodują przekroczenia 10 % dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10 % wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny. Skarżąca uważa, że dokonane w 2018 r. Staroście zgłoszenie potwierdza, że spółka nie przekracza podanych wartości, a tym samym nie podlega wymogowi posiadania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Skarżąca w tym zakresie nie ma racji, bowiem załączone do skargi zgłoszenie i odpowiedź starosty dotyczyła wyraźnie jedynie, co podkreślono w przyjęciu zgłoszenia, podgrzewacza wyposażonego w palnik na olej opałowy o maksymalnej mocy 0,593 MW do suszenia płyt wiórowych wykonanych z biomasy lub makulatury. Stąd wniosek, że przedmiotem zgłoszenia nie był w ogóle wewnętrzny system transportu pneumatycznego komponentów do produkcji płyt, tj. zorganizowany system przemieszczania na terenie zakładu biomasy, rozdrobnionej słomy oraz rozdrobnionych odpadów octanu celulozy, co stanowi niewątpliwie odrębne od palnika na olej opałowy źródło wprowadzania gazów i pyłów do powietrza. Zasadnie tym samym WIOŚ przyjął, że w tym zakresie skarżąca nie ma uregulowanego stanu prawnego. Również powołane przez skarżącą wyroki tutejszego Sądu o sygn. akt II SA/Ol 811/18 i II SA/Ol 262/22 dotyczyły innego zakresu działalności zakładu produkcyjnego, pozostają więc bez znaczenia dla oceny omawianego źródła emisji. W sprawie istotnym jest, że zarządzeniem pokontrolnym z 15 lutego 2024 r. WIOŚ nałożył na poprzednika prawnego skarżącej, prowadzącego wówczas przedmiotowy zakład produkcyjny, tożsamy obowiązek. Poprzednik prawny skarżącej zaakceptował stanowisko organu ochrony środowiska. Obie spółki poinformowały organ (k. 6 akt administracyjnych i k. 86 akt sądowych), że podjęte zostały niezbędne działania do uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie wprowadzania gazów i pyłów. Skarżąca oświadczyła organowi w piśmie z 31 października 2024 r., że zleciła i oczekuje na opracowanie dokumentacji do wydania pozwolenia na emisję gazów i pyłów do powietrza w ww. zakładzie. Niezasadnie tym samy skarżąca zarzuca organowi, że nie żądał od niej danych dotyczących emisji pyłów i gazów do powietrza z omawianej instalacji, skoro organ uczynił to, a z wyjaśnień spółki wyraźnie wynikało, że dokumenty na ten temat są w opracowaniu. W takim stanie rzeczy organ, adekwatnie do sytuacji, nałożył na skarżącą obowiązek wystąpienia do właściwego organu z wnioskiem w celu uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie wprowadzenia gazów i pyłów do powietrza z ww. instalacji. Wbrew przekonaniu skarżącej, nakazane uregulowanie stanu formalno-prawnego nie przesądza, że skarżąca musi posiadać pozwolenie. Zlecone przez spółkę wyniki badań pozwolą bowiem na ocenę, jakie gazy i pyły emituje instalacja, o jakim stężeniu i czy dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych wartości. Pozwoli to skarżącej na ocenę, czy powinna ubiegać się o pozwolenie, czy też może poprzestać na zgłoszeniu, o którym mowa w art. 152 u.p.o.ś. Zauważyć też trzeba, że z powoływanego rozporządzenia z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu wynika, że okres uśrednienia wyników pomiarów dla PM 2,5 wynosi rok kalendarzowy, a dla PM10 24 godziny i rok kalendarzowy. Okoliczność ta po pierwsze wyjaśnia, że dokonywanie pomiarów emisji w toku kontroli przez organ nie byłoby wystarczające do oceny, czy spółka ma obowiązek uzyskać pozwolenie, czy może poprzestać na zgłoszeniu. Po drugie, skoro spółka nie posiada pomiarów z poprzednich okresów i deklaruje, że zlecona dokumentacja jest wciąż w opracowaniu, to załączone do skargi wyrywkowe wyniki badań emisji z poszczególnych dni nie są adekwatne do stanu sprawy. Po trzecie ponieważ spółka, która nabyła zakład produkcyjny, zleciła wykonanie niezbędnej dokumentacji 21 czerwca 2024 r., to określony wobec niej termin realizacji obowiązku do 18 kwietnia 2025 r. należy uznać za zbyt krótki. Ustalony termin ma jednak charakter instrukcyjny, służy zdyscyplinowaniu zobowiązanego. Zgodnie z art. 12 ust. 2 u.i.o.ś. kierownik jednostki ma w określonym terminie obowiązek poinformowania organu o podjętych i zrealizowanych działaniach służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 marca 2025
- Symbol z opisem
- 6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
- Hasła tematyczne
- Ochrona środowiska
- Skarżony organ
- Inspektor Ochrony Środowiska
- Sędziowie
- Ewa Osipuk Marzenna Glabas /sprawozdawca/ Piotr Chybicki /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j.)
art. 12 uat, 1 pkt 1, ust.2 · Dz.U. 2024 poz. 425
- Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
art. 152, art. 180 pkt. 1, art. 220 · Dz.U. 2024 poz. 54
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny