II SA/Ol 308/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Grzegorz Klimek Protokolant sekretarz sądowy Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzją z 11 lutego 2026 r. Starosta Szczycieński (dalej: "organ I instancji"), działając na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 14 lit. d oraz art. 218 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620 ze zm.; dalej jako: "ustawa o rynku pracy") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku A. K. (dalej jako: "skarżący"), odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 23 stycznia 2026 r. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że decyzją z 13 stycznia 2026 r. uznano skarżącego za osobę bezrobotną oraz odmówiono przyznania prawa do zasiłku, ponieważ skarżący nie udokumentował okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w wymaganej liczbie 365 dni. W dniu 23 stycznia 2026 r. skarżący dostarczył zaświadczenie potwierdzające świadczenie usług w ramach umowy zlecenie w firmie A od 07.10.2024 r. do 08.11.2024 r. Wskazano, że zgodnie z art. 221 ustawy o rynku pracy w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po dniu zarejestrowania się w PUP, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 225 ust. 1. Następnie na podstawie art. 218 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 pkt 3 ustawy o rynku pracy organ I instancji ustalił, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzającym rejestrację skarżący był zatrudniony w firmie W. sp. z o.o. od 3 grudnia 2024 r. do 30 października 2025 r., tj. 332 dni w pełnym wymiarze czasu pracy i okres ten został zaliczony do nabycia prawa. Od 31 października 2025 r. do 02 listopada 2025 r., tj. 3 dni skarżący pobierał zasiłek chorobowy, którego podstawa wymiaru była wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia i okres ten został zaliczony do nabycia prawa. Odnosząc się do umowy zlecenia obejmującej okres od 7 października 2024 r. do 08 listopada 2024 r., tj. 33 dni, organ uznał, że tylko okres od 7 października 2024 r. do 31 października 2024 r., tj. 25 dni może zostać zaliczony do nabycia prawa, ponieważ podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła wówczas kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca. Organ I instancji wskazał, że okres od 1 do 8 listopada 2024 r., tj. 8 dni nie został zaliczony do nabycia prawa do zasiłku, ponieważ podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy nie wynosiła co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca oraz zgodnie z informacją w zaświadczeniu składka na Fundusz Pracy została zdjęta po kontroli ZUS. Reasumując stwierdzono, że skarżący posiada 360 dni okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku, na wymagane 365 dni. Skarżący od powyższej decyzji złożył odwołanie. Podniósł, że złożone dokumenty są wystarczające do przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją z 3 marca 2026 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielił w całości ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji. Uznał, że w sprawie miał zastosowanie art. 218 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i ust. 2 pkt 3 ustawy o rynku pracy. Stwierdził, że skarżący wykonywał pracę w ramach umowy zlecenia w A od 7 października 2024 r. do 8 listopada 2024 r., jednakże podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne była wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę jedynie w październiku i tylko okres ten może być uwzględniony przy ustalaniu uprawnień zasiłkowych (25 dni). Organ odwoławczy skonstatował, że ustawodawca nie zezwolił organom administracji na ustalanie uprawnień zasiłkowych z uwzględnieniem innych okoliczności niż określone w przytoczonych przepisach. Przesłanki wymagane do ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych określone zostały jednoznacznie i w sposób zupełny. Mają one charakter bezwzględnie obowiązujący i nie uprawniają organów administracji do uznaniowego przyznawania prawa do zasiłku. Prawo to mogą otrzymać wyłącznie osoby spełniające wszystkie kryteria przyjęte w ustawie, niezależnie od sytuacji, w jakiej się znajdują. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o zweryfikowanie jego prawa do zasiłku. Wskazał, że przepracował wymagane 365 dni. Podkreślił, że w podanym okresie wykonywał pracę i nie ma wpływu na to, że pracodawca za miesiąc listopad nie odprowadził składek. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Warmińsko-Mazurski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej: p.p.s.a. W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Orzekające w sprawie organy dokonały bowiem błędnej subsumcji bezspornych ustaleń faktycznych pod mającą zastosowanie normę art. 218 ust. 1 pkt 3 ustawy o rynku pracy. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy prawidłowo organy orzekające na zasadzie tego przepisu nie zaliczyły do wymaganego okresu 365 dni całego okresu, w jakim skarżący świadczył nieprzerwanie na rzecz jednej firmy usługi na podstawie umowy zlecenia. Skarżący przedłożył zaświadczenie przedsiębiorcy, na którego rzecz świadczył usługi na podstawie umowy zlecenia, potwierdzające wykonywanie umowy zlecenia w okresie od 7 października 2024 r. do 8 listopada 2024 r. Uwzględnienie całego tego okresu bezspornie pozwoliłoby na uznanie, że skarżący przepracował w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie 368 dni, a więc spełniłby przesłankę do przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Organy orzekające uznały natomiast, że tylko okres od 7 października 2024 r. do 31 października 2024 r. może podlegać uwzględnieniu, gdyż zgodnie z przedłożonymi przez skarżącego dokumentami, tj. zaświadczeniem zleceniodawcy (k. 25 akt administracyjnych) i informacją roczną dla osoby ubezpieczonej wystawioną przez ZUS (k. 13 akt administracyjnych) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy w m-cu październiku 2024 r. stanowiła kwota 4687,50 zł i odprowadzona została składka na Fundusz Pracy. Natomiast w listopadzie 2024 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne stanowiła kwota 1340,00 zł, czyli kwota niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę, które w tym czasie wynosiło 4300 zł. Z zaświadczenia zleceniodawcy wynika, że składka na Fundusz Pracy za listopad 2024 r. została zdjęta po kontroli ZUS w maju 2025 r. W ocenie Sądu organy orzekające niezasadnie dokonały podziału okresu wykonywania umowy zlecenia, kierując się wyłącznie sposobem odprowadzania składek. Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199) płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Stosownie do art. 47 ust. 1 tej ustawy płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc. W myśl obowiązującego w czasie wykonywania przez skarżącego umowy zlecenia art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 214), która z dniem 1 czerwca 2025 r. zastąpiona została ustawą o rynku pracy, obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę opłacają pracodawcy za osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia. Art. 104 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia stanowił, że w przypadku, gdy kwoty, o których mowa w ust. 1, pochodzą z różnych źródeł, obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy powstaje wtedy, gdy łączna kwota stanowiąca podstawę wymiaru składek ustalona zgodnie z ust. 1 wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Zdaniem Sądu okoliczność, że przepisy o systemie ubezpieczeń społecznych nakazują rozliczać należne składki od umowy zlecenia w systemie miesięcznym, nie uzasadnia poprzestanie na tym schemacie przy stosowaniu art. 218 ust. 1 pkt 3 ustawy o rynku pracy, konieczna jest bowiem ocena całościowa wykonanej umowy zlecenia. Inaczej o zaliczeniu okresu wykonywanej umowy zlecenia decydował by czasokres na jaki umowa została zawarta, czy od początku miesiąca, czy w jego połowie. W świetle tego unormowania, realizującego konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego osób, które pozostają bez pracy nie z własnej woli i nie mają innych środków utrzymania (art. 67 ust. 2 Konstytucji RP), istotny jest rzeczywisty czas trwania umowy zlecenia i świadczenie faktycznie usług na rzecz zleceniodawcy, za które usługodawca osiągnął dochód równy co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu, w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, od którego opłacone zostały należne składki, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Zgodnie z art. 218 ust. 1 pkt 3 ustawy o rynku pracy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się w PUP, z wyjątkiem art. 219 i art. 220, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: świadczył usługi na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, za które powinny być opłacone składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, z wyjątkiem art. 261, przy czym podstawę wymiaru tych składek stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca. W myśl art. 2 pkt 13 tej ustawy minimalne wynagrodzenie za pracę oznacza kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników przysługującą za pracę w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy ogłaszaną na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773). W czasie wykonywania umowy zlecenia minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4300 zł. Z przytoczonych przepisów wynika, że przy ustaleniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych uwzględnieniu podlega cały okres świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia, jeżeli z tytułu osiągniętego wynagrodzenia z umowy zlecenia opłacone zostały należne składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, a podstawę wymiaru tych składek stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca. W ocenie Sądu zawarty w tym unormowaniu zwrot "w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca" należy odnosić do rzeczywistego czasu trwania umowy, ujmowanej całościowo. Organy orzekające niezasadnie wykluczyły z umowy zlecenia 8 dni, w czasie których skarżący rzeczywiście realizował umowę zlecenia, tylko dlatego, że umowa zlecenia, która faktycznie trwała 33 dni realizowana była na przełomie dwóch miesięcy i przez to skarżący w listopadzie uzyskał dochód niższy od minimalnego wynagrodzenia za pracę, chociaż całościowo ujmując wykonaną umowę zlecenia, w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca uzyskał za wskazany okres dochód przekraczający minimalne wynagrodzenie za pracę i z tytułu umowy zlecenia opłacone zostały należne składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, których podstawę stanowiła kwota wyższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Ze wskazanych jako podstawy wymiaru składek kwot: 4687,50 zł + 1340 zł wynika bezspornie, że z tytułu umowy zlecenia za 33 dni świadczenia usług skarżący uzyskał łącznie dochód 6027,50 zł, jest to kwota wykraczająca poza minimalne wynagrodzenie za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca i bezspornie opłacony został z tytułu umowy zlecenia za wskazany okres Fundusz Pracy, zatem warunki z art. 218 ust. 1 pkt 3 ustawy o rynku pracy zostały spełnione. Z podanych przyczyn Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą związane przedstawioną oceną prawną na mocy art. 153 p.p.s.a.