Sygnatura
II SA/Ol 337/26
Wyrok WSA w Olsztynie z 21 lipca 2026 r., II SA/Ol 337/26 – warunki zabudowy terenu
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
- Data orzeczenia
- 21 lipca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji O. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z 23 września 2025 r. wydaną przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej jako: Burmistrz lub organ pierwszej instancji), na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.), po rozpoznaniu wniosku z 3 kwietnia 2025 r. [...] (dalej jako: inwestor), ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczo-garażowego na działce ewidencyjnej nr [...], obręb geodezyjny [...] - obszar wiejski. W uzasadnieniu wydanej decyzji podano, że przedmiotowa inwestycja znajduje się na terenie nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wskazano, że w wyniku przeprowadzonej analizy urbanistycznej stwierdzono, że spełnione pozostają warunki określone w art. 61 pkt 1 - 4 i 6 u.p.z.p. Podniesiono, że zgodnie z art. 53 ust. 4 u.p.z.p. projekt decyzji uzgodniono z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (dalej jako: RDOŚ), Starostą Powiatowym, Państwowym Gospodarstwem Wodne Wody Polskie - Zarządem Zlewni, Marszałkiem Województwa Warmińsko-Mazurskiego oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym. Wskazano, że uzgodnienie z RDOŚ w trybie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. wymagane jest w związku z lokalizowaniem planowanej inwestycji w granicach Mazurskiego Parku Krajobrazowego, utworzonego uchwałą Nr X/38/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 8 grudnia 1977 r. w sprawie utworzenia Mazurskiego Parku Krajobrazowego oraz uchwałą Nr VIII/31/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Suwałkach z dnia 5 grudnia 1977 r. w sprawie utworzenia Mazurskiego Parku Krajobrazowego, na terenie którego obowiązują zapisy uchwały nr XLIV/635/22 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 listopada 2022 r w sprawie Mazurskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2022 r., poz. 5615, dalej jako: uchwała o MPK). Ponadto wskazano, że przedmiotowa działka zlokalizowana jest w granicach Obszaru Natura 2000 tj. - Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków Puszcza Piska - kod obszaru PLH280008 oraz obszaru Natura 2000 tj. obszaru o znaczeniu dla Wspólnoty Ostoja Piska - kod obszaru PLH800048. Wskazano, że projekt decyzji RDOŚ otrzymał w dniu 28 sierpnia 2025 r. i uzgodnił go milcząco, gdyż w terminie 21 dni od jego otrzymania nie wyraził swojego stanowiska. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Fundacja [...] (dalej jako: Fundacja lub strona skarżąca), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że wnioskowana zabudowa dotyczy podmokłej łąki, położonej poza skupioną zabudową wsi, graniczącej z użytkiem ekologicznym "Zatoka Wygryńska" jeziora Bełdany. Zdaniem Fundacji lokalizacja inwestycji w przedmiotowym miejscu dotyczy gruntów o dużych wartościach przyrodniczych, które są chronione przed zabudową zapisami Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego, w ramach którego wnioskowana pod inwestycję działka znajduje się w strefie planistyczno-przyrodniczej o symbolu - strefa IE 12 "Niwa Śwignajna, dla której wprowadza się ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin Piecki, Mrągowo, Świętajno, Ruciane-Nida, Mikołajki, Orzysz i Pisz, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku ich braku w decyzjach o warunkach zabudowy oraz planu zagospodarowania przestrzennego województwa warmińsko-mazurskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz strefa "IE" Pierwsza, Ekologiczna, która obejmuje dużą część obszarów leśnych Parku, niektóre cenne przyrodniczo tereny rolnicze wraz z ich terenami zabudowanymi oraz cenniejsze tereny wodne; obszary tej strefy odgrywają bardzo ważną rolę w równowadze ekologicznej Parku, stanowiąc ostoję wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt; w strefie IE nie dopuszcza się wyznaczania nowych siedlisk budowlanych; gospodarka leśna prowadzona zgodnie z zapisami w planach urządzenia lasu. Wskazano, że inwestycja miałaby być realizowana na terenie podmokłym, co pociągnęłoby za sobą potrzebę utwardzenia gruntu materiałem mineralnym, a takie działanie jest zakazane na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Zdaniem Fundacji inwestycja w sposób potencjalnie znaczący wpłynie negatywnie na środowisko przyrodnicze wskazanych form przyrody, gdyż występujące wilgotne łąki z małymi zbiornikami wodnymi z kępami krzewiastej wierzby szarej (łozy), stanowią biotopy żerowe i lęgowe kilku ptaków prawnie chronionych, w tym gatunków rzadkich z listy Załącznika I Dyrektywy Ptasiej - kani czarnej, kani rudej, błotniaka stawowego, bociana białego, żurawia i derkacza oraz gęsi gęgawy. W ocenie Fundacji te kwestie w powinien zbadać w okresie lęgowym RDOŚ, w tym także w zakresie wystąpienia tzw. efektu skumulowanego na środowisko przyrodnicze. Poza tym wskazano, że należy dokładnie zbadać 100 metrową odległość inwestycji od brzegów drobnych zbiorników wodnych, które szczególnie uwidaczniają w okresie wiosennym. Decyzją z 24 lutego 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu podano, że w toku postępowania opracowano analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wokół działki, której dotyczy wniosek i analiza ta została sporządzona w sposób, który pozwala na weryfikację rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Podano, że wyznaczając obszar analizowany organ kierował się koniecznością obiektywnej oceny sąsiedztwa w odniesieniu do planowanej inwestycji; dążono do tego, aby obszar analizowany stanowił całość urbanistyczną i pozostawał w zgodzie ze specyfiką okolicy. Granice obszaru analizowanego zostały wyznaczone tak, aby obejmować swoim zasięgiem zabudowę reprezentatywną kształtującej się jednostki urbanistycznej, pozwalającą na określenie funkcji, cech i parametrów dla nowokształtowanej zabudowy. Za zasadne uznano także poszerzenie obszaru analizowanego ponad minimalny rozmiar wynikający z przepisów prawa, gdyż sąsiedztwo terenu inwestycji stanowi wycinek obrębu geodezyjnego [...], charakteryzujący się rozwijającym się poziomem zainwestowania i w związku z tym w celu dokładnego zbadania odniesienia wzajemnego oddziaływania zabudowanych już działek do szerszego kontekstu, tworzenia pewnych struktur osadniczych postanowiono zwiększyć obszar analizowany. Wskazano, że na podstawie danych zawartych w analizie organ pierwszej instancji określił parametry i cechy dla planowanej inwestycji. W związku z tym Kolegium uznało, że została zachowana zasada tzw. dobrego sąsiedztwa, określona w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Ustalono także, że pozostałe przesłanki, określone w art. 61 ust. I pkt 2-6 u.p.z.p., zostały spełnione. Działka inwestycyjna posiada bowiem dostęp do publicznej, istniejące oraz projektowane uzbrojenie terenu są wystarczające dla planowanej inwestycji, teren objęty wnioskiem nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi, planowana inwestycja nie znajduje się też w strefie lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, ani w strefie kontrolowanej gazociągu, czy rurociągu. Wskazano ponadto, że organ pierwszej instancji uzyskał wymagane prawem uzgodnienia. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium podniosło, że wprawdzie w sprawie doszło do tzw. milczącego uzgodnienia z RDOŚ, ale organ pierwszej instancji przeprowadził stosowną ocenę oddziaływania planowanej inwestycji zarówno na Obszar Natura 2000 - Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków Puszcza Piska i Obszar Natura 2000, jak i na obszar Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Ponadto, powołując się na pismo Zastępcy RDOŚ z 2 grudnia 2025 r., przesłanym w odpowiedzi na zapytanie Kolegium, wskazano, że organ ten po przeanalizowaniu ogólnodostępnych ortfotomap, map resortowych i topograficznych, a także map historycznych i archiwalnych stwierdził, że w pasie 100 m od terenu inwestycji brak jest naturalnych zbiorników wodnych, rzek i jezior oraz że w pasie 100 m od terenu inwestycji, na działkach nr [...] na mapie w Geoportalu widoczne są dwa sztucznie wykonane kanały. W piśmie tym wskazano także, że z informacji zawartych w projekcie decyzji wynika, że zgodnie z zapisami projektu decyzji w skład terenu inwestycji wchodzą grunty łąki trwałe. Podano także, że w obrębie terenu inwestycji nie stwierdzono zadrzewień śródpolnych, nadwodnych i przydrożnych, a w oparciu o zgromadzony materiał, w tym ogólnodostępne ortofotomapy, nie stwierdzono w jego granicach terenu podmokłego oraz urozmaiconej rzeźby. W piśmie RDOŚ wyjaśniono także, że po analizie zgromadzonego materiału przyjęto, iż nie dojdzie do ingerencji w środowisko przyrodnicze, a tym samym nie zostaną naruszone zakazy zawarte w uchwale o MPK. Podano, że przedmiotowa działka położona jest granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Puszcza Piska PLB280008; teren inwestycji stanowi niezabudowaną i niezagospodarowaną nieruchomość, działka położona jest pośród zabudowań wsi; teren inwestycji położony jest w sąsiedztwie antropogenicznie przekształconych nieruchomości; usytuowanie zabudowy wiąże się z powstaniem efektu odstraszania, którego skutek zauważalny jest w odległości od kilkudziesięciu do kilkuset metrów od terenu, a tym samym jest odczuwalny na terenie przedmiotowej inwestycji, co powoduje że rozpatrywany grunt już teraz narażony jest na autorepresję, co nie sprzyja występowaniu przedmiotów ochrony obszarów Natura 2000. Zdaniem RDOŚ, analiza PZO Ostoi Piskiej oraz dostępnych danych prowadzi do wniosku, że w obrębie terenów inwestycji nie stwierdzono występowania siedlisk przyrodniczych w ramach obszaru Ostoja Piska i dlatego uznano, że realizacja inwestycji nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na cele i przedmioty ochrony obszarów, a co za tym idzie, realizacja inwestycji nie stoi w sprzeczności z przepisami prawa w zakresie ochrony przyrody. Wobec powyższych ustaleń Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie miał podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy. W skardze na powyższą decyzję Kolegium Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, powołując się na przepisy urbanistyczne związane z zasadami zagospodarowania przestrzennego, przepisy uchwały o MPK oraz przepis art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022 r. poz. 916 ze zm., dalej jako: u.o.p.), co zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska winno być wzięte pod uwagę przy ustalaniu warunków zabudowy. Podniesiono, że wnioskowana zabudowa dotyczy podmokłej łąki, okresowo zalewanej, położonej poza skupioną zabudową wsi [...], graniczącej z użytkiem ekologicznym "Zatoka Wygryńska" jeziora Bełdany. Wskazano, że lokalizacja inwestycji w przedmiotowym miejscu dotyczy gruntów o dużych wartościach przyrodniczych, ponieważ w większości jest to zmiennowilgotna łąka trzęślicowa i w części niżowe świeże łąki użytkowane ekstensywnie stanowiące siedlisko chronione w ramach Obszaru Siedliskowego Natura 2000 "Ostoja Piska" PLH 280048. Podano, że w obowiązującym planie zadań ochronnych dla tego obszaru przedmiotowe siedliska należy chronić przez działania obligatoryjne, takiej jak zachowanie siedliska przyrodniczego położonego na trwałych użytkach zielonych poprzez użytkowanie kośne, kośno - pastwiskowe lub pastwiskowe, a zagrożeniem dla nich to symbol kodowy E01.03 Zabudowa rozproszona — Siedlisku potencjalnie zagraża rozwój rozproszonej zabudowy (atrakcyjne lokalizacje). W konsekwencji realizacja inwestycji pociągnęłoby za sobą potrzebę zasypywanie podmokłego poprzez utwardzenia gruntu materiałem mineralnym, a takie działanie jest zakazane na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Podniesiono, że przedmiotowa inwestycja w sposób potencjalnie znaczący wpłynie negatywnie na środowisko przyrodnicze wyżej wymienionych form ochrony przyrody. Wskazano, że występujące wilgotne łąki z małymi zbiornikami wodnymi z kępami krzewiastej wierzby szarej (łozy), stanowią biotopy żerowe i lęgowe kilku ptaków prawnie chronionych, w tym gatunków rzadkich z listy Załącznika 1 Dyrektywy Ptasiej - kani czarnej, kani rudej, błotniaka stawowego, bociana białego, żurawia i derkacza oraz gęsi gęgawy i te kwestie powinien zbadać w okresie lęgowym RDOŚ, czego nie zrobił, ani nie odniósł się do argumentów Fundacji. Podano, że przedmiotowa inwestycja powinna zostać przeanalizowana łącznie z sąsiednimi, wnioskowanymi w podobnym czasie inwestycjami, w tym samym kompleksie przyjeziornych podmokłych łąk. Wskazano, że należy dokładnie zbadać 100 metrową odległość inwestycji od brzegów drobnych zbiorników wodnych, które szczególnie uwidaczniają w okresie wiosennym. Zarzucono, że w analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu błędnie przyjęto, posługując się rzutem mapowym w opracowaniu kameralnym, do parametrów wnioskowanych budynków istniejące budynki na działkach [...], które stoją na wyniesionych stabilnych gruntach mineralnych, poza zasięgiem zalewów jeziornych. Podano, że gdyby urbanista sporządzał analizę z wizji terenowej to nie lokowałby budynków na terenach podmokłych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczo-garażowego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w decyzji lokalizacyjnej - co do inwestycji celu publicznego, a w zakresie pozostałych inwestycji w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wydania takiej decyzji w sytuacji braku planu wymaga w szczególności, w myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu polegająca między innymi na budowie obiektu budowlanego. Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest aktem stosowania prawa, w sposób władczy konkretyzuje uprawnienia wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Właściwy organ winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać pozytywną decyzję, jeżeli inwestor spełni wszystkie wymagania określone przepisami art. 61 u.p.z.p. Tym samym decyzja o warunkach zabudowy jest rozstrzygnięciem związanym. Jeśli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy inwestycji, której lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i z unormowaniami przewidzianymi w przepisach szczególnych, do których odsyła ta ustawa, to organ właściwy w sprawie winien wydać decyzję pozytywną. Koresponduje to z zasadą wolności zagospodarowania terenu, określoną w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., stanowiącą, że każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, w granicach określonych ustawą. Stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje się w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (tzw. zasad dobrego sąsiedztwa); 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art. 53 ust. 5e pkt 2, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. Zatem wydanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. W myśl art. 61 ust. 5a u.p.z.p. w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 m i przeprowadza na nim analizę cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Ponadto, w przypadkach określonych w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., projekt decyzji podlega uzgodnieniu z organami w przepisie tym wskazanymi. W ocenie Sądu przeprowadzona w niniejszej sprawie analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., została sporządzona prawidłowo. W analizie przedstawiono i opisano w sposób prawidłowy tereny sąsiednie i sposób ich zagospodarowania, a także prawidłowo ustalono, że w obszarze analizowanym znajduje się zabudowa mogąca stanowić kontynuację zabudowy dla zabudowy zaplanowanej przez inwestora, pozwalająca na określenie wymagań dotyczących projektowanej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Przy czym Kolegium wyjaśniło szczegółowo z jakich względów przyjęto powiększony obszar analizowany i uzasadnienie to nie budzi zastrzeżeń. Prawidłowo także ustalono, że planowana inwestycja spełnia pozostałe wymogi określone w art. 61 ust. 2 – 5 u.p.z.p. Teren objęty wnioskiem posiada bowiem dostęp do drogi publicznej, istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanej inwestycji, nie jest wymagana zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych, a przedsięwzięcie nie znajdzie się w obszarze, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. i jest zgodne z przepisami odrębnymi. Ponadto organ wystąpił o stosowne uzgodnienia do właściwych organów, które uzgodnień takich dokonały bądź milcząco (Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Marszalek Województwa, Państwowy Inspektor Sanitarny, RDOŚ), stosownie do treści art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., bądź w drodze postanowienia (Starosta Powiatu). W tych okolicznościach brak było podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku inwestora. Stwierdzić także należy, że decyzja zawiera wszystkie wymagane przepisami elementy, w tym również charakterystyczne parametry inwestycji. Odnosząc się do podniesionych w skardze, a wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, zarzutów Fundacji podnieść należy, że nie ulega wątpliwości że jednym z warunków wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy - jak wskazano wyżej – jest zgodność planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepisami odrębnymi w rozumieniu powołanego przepisu mogą być także akty prawa miejscowego, które w myśl art. 87 i art. 94 Konstytucji RP są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły (zob. wyrok NSA z 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 943/06, dostępny w CBOSA). Do przepisów odrębnych zalicza się regulacje dotyczące ochrony środowiska, przyrody, gruntów rolnych i leśnych, zabytków, uzdrowisk, ochrony granic, czy obszarów morskich. W niniejszej sprawie poza sporem jest okoliczność, że nieruchomość objęta planowaną inwestycją znajduje się na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego, ustanowionego uchwałą o MPK oraz w granicach obszaru Natura 2000 Puszcza Piska i Ostoja Piska. W związku z tym przepisy uchwały o MPK będą miały zastosowanie. Należy jednak zauważyć, że powołana uchwała została wydana na podstawie art. 16 ust. 2, 3 i 4 u.o.p. Przepisy u.o.p. zawierają zamknięty katalog zakazów, jakie mogą być wprowadzone w parku krajobrazowym (art. 17 u.o.p.). W katalogu tym nie ma ogólnego zakazu zabudowy. Zatem z samego faktu utworzenia parku krajobrazowego, na terenie którego znajdują się zasługujące na ochronę wartości przyrodnicze i walory krajobrazowe, nie można wyprowadzić generalnego zakazu wprowadzania jakiejkolwiek zabudowy (por. wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 823/16, dostępny w CBOSA). Natomiast zapisy powołanej uchwały w § 5 ust. 1 pkt 7 wprowadzają jedynie zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych oraz od zasięgu lutra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne – z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Planowana inwestycja zakazu tego nie narusza. Wprawdzie skarżąca Fundacja twierdzi, że projektowana inwestycja znajduje się w odległości mniejszej niż 100 m od brzegów drobnych zbiorników wodnych, które szczególnie uwidaczniają w okresie wiosennym, ale twierdzenie to jest całkowicie gołosłowne. Należy bowiem zauważyć, że w toku postępowania odwoławczego, z uwagi na milczące uzgodnienie planowanej inwestycji przez RDOŚ, Kolegium wystąpiło – w trybie art. 136 k.p.a. - do tego organu o podanie motywów milczącego uzgodnienia. Na marginesie należy podnieść, że taki sposób procedowania został wskazany w wyroku NSA, na który powołuje się strona skarżąca. W piśmie z 2 grudnia 2025 r. organ przedstawił powody braku wydania postanowienia. W piśmie tym ustosunkował się między innymi do kwestii braku zachowania 100-metrowej odległości od zbiorników wodnych wskazując, że brak jest naturalnych rzek jezior i zbiorników wodnych w pasie 100 m od planowanej inwestycji, a są tam jedynie dwa sztuczne kanały. Pismo to zostało doręczone wszystkim stronom postępowania wraz z pouczeniem o możliwości złożenia wyjaśnień i własnych uwag, w tym - w dniu 29 grudnia 2025 r. - stronie skarżącej (k. 103 akt administracyjnych). Fundacja jednak nie tylko nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swojego odmiennego stanowiska, ale w ogóle nie zgłosiła żadnych uwag ani nie zakwestionowała stanowiska RDOŚ. W tej sytuacji nie może obecnie skutecznie podnosić, że ustalenia w tym zakresie przyjęte przez Kolegium, które oparło się na stanowisku organu wyspecjalizowanego, które nie zostały w żaden sposób podważone przez skarżącą Fundację, narusza przepisy k.p.a. Odnosząc się z kolei do podnoszonych zarzutów o naruszeniu zapisów zawartych w Planie Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego, ustanowionym uchwałą Nr XIX/368/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 sierpnia 2012 r. wskazać należy, że przepisy aktualnie obowiązującej u.o.p., na podstawie której uchwała ta została podjęta, nie zawierają uregulowania analogicznego do zawartego w art. 13a ust. 4 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody przewidującego, że ustalenia zawarte w planie ochrony są wiążące dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak wyraźnej normy, określającej wiążący charakter ustaleń zawartych w planie ochrony nie pozwala na uznanie, że ustanowione w planie zakazy stanowić mogą podstawę decyzji administracyjnej w sprawie warunków zabudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się w związku z tym pogląd, że zawarte w planie ochrony ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz planów zagospodarowania przestrzennego, adresowane są do organów uchwalających studia i plany, nie mogą natomiast być uznane za samoistne zakazy, wywierające bezpośrednie skutki prawne. Ustalenia te powinny być uwzględnione przy sporządzaniu aktów planistycznych, nie mają jednak wiążącego charakteru w sprawach o ustalenie warunków zabudowy (por. wyroki NSA: z 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 516/18; z 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 823/16 oraz z 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2035/09, dostępne w CBOSA). Natomiast art. 20 ust. 4a u.o.p., dodany na mocy przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz.U. z 2015 r. poz. 774) ściśle określa, w jakim zakresie plan ochrony parku jest aktem prawa miejscowego, a mianowicie w części dotyczącej określenia granic stref, o których mowa w ust. 4 pkt 7, wykazu obiektów o istotnym znaczeniu historycznym i kulturowym, o których mowa w ust. 4 pkt 8 oraz wprowadzenia zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1a. Żaden z tych przypadków nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Natomiast brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej, aby do decyzji i warunkach zabudowy miały zastosowaniowe przepisy Zarządzenia RDOŚ z 16 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja Piska, na co powołuje się strona skarżąca. W tym zakresie należy zauważyć, że z treści art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 54) wynika, że przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględnia się ograniczenia wynikające z ustanowienia w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, parku narodowego, rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego, obszaru chronionego krajobrazu, obszaru Natura 2000, zespołu przyrodniczo krajobrazowego, użytku ekologicznego, stanowiska dokumentacyjnego, pomników przyrody oraz ich otulin, ale kwestie ograniczeń wynikających z ochrony przyrodniczej terenów, na których położona jest nieruchomość, nie podlegają badaniu przez organ wydający decyzję o warunkach zabudowy, lecz są przedmiotem oceny w postępowaniu przed organem współdziałającym. Decyzję o warunkach zabudowy w odniesieniu do inwestycji znajdującej się na obszarze parku krajobrazowego oraz Natura 2000 wydaje się po uzgodnieniu z RDOŚ (art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p.). Zatem to organ uzgadniający uprawniony jest do zajęcia stanowiska w kwestii ewentualnej ochrony przyrodniczej terenu i ograniczeń w zabudowie i zagospodarowaniu, a stanowisko to jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowane. Przy czym, stosownie do art. 53 ust. 5c u.p.z.p. niewyrażenie stanowiska w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska uznaje się za uzgodnienie decyzji. W rozpoznawanej sprawie doszło do tzw. "milczącego uzgodnienia" przez RDOŚ decyzji w sprawie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Organ administracji, wydając decyzję ustalającą warunki zabudowy w przypadku "milczącego" uzgodnienia, nie ma obowiązku oceny, czy inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi (por. wyroki NSA: z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 617/17 i z 17 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 1881/12, dostępne w CBOSA). Natomiast wskazać należy, że z powołanego wyżej pisma RDOŚ z 2 grudnia 2025 r. wynika, że organ wyspecjalizowany nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że położenia działki inwestora na obszarze Natura 2000 uniemożliwia realizację planowanej inwestycji ze względu na potrzebę ochrony tego obszaru. Całkowicie bezpodstawne jest także kwestionowanie działek, które zostały uwzględnione w przeprowadzonej analizie urbanistycznej. Przepisy u.p.z.p. (art. 61 ust. 5a u.p.z.p.) jednoznacznie określają, w jaki sposób ustala się obszar analizowany i działki przyjęte do analizy zostały określone zgodnie z tymi wytycznymi. Nie ma natomiast żadnych podstaw prawnych, aby działki te zostały wyznaczone wg kryteriów wskazanych przez stronę skarżącą. Także podnoszona przez Fundację okoliczność, że w jej ocenie posadowienie projektowanego budynku będzie wymagało utwardzenia gruntu, co naruszy przepisy uchwały o MPK nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Należy bowiem wskazać, że w zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy wyraźnie wskazano, że zamierzenie inwestycyjne należy realizować zgodnie z przepisami Prawa ochrony środowiska, u.o.p. oraz uchwały o MPK. Zatem to na kolejnym etapie inwestycyjnym organ administracji architektoniczno-budowlanej będzie zobowiązany do sprawdzenia, czy warunki te zostaną spełnione. W tych okolicznościach organ był zobowiązany do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Jak bowiem wskazano wyżej, decyzja w sprawie warunków zabudowy nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ właściwy do jej podjęcia jest zobowiązany wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, natomiast ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy tylko wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej ustawowej przesłanki wynikającej ze skonkretyzowanej normy prawnomaterialnej. Tego rodzaju decyzja służy jedynie określeniu możliwego sposobu zagospodarowania terenu po spełnieniu wymagań wynikających z obowiązującego prawa. W przypadku spełnienia normatywnych wymagań organ administracji obowiązany jest zatem wydać decyzję określającą warunki zabudowy (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 332/24, dostępny w CBOSA). Należy zatem uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. Organy prawidłowo zweryfikowały spełnienie przesłanek do wydania decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Dodatkowo Kolegium przeanalizowało także możliwość negatywnego oddziaływania inwestycji w zakresie ochrony środowiska, posiłkując się stanowiskiem RDOŚ zajętym w piśmie z 2 grudnia 2025 r. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 8 maja 2026
- Symbol z opisem
- 6153 Warunki zabudowy terenu
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Beata Jezielska /sprawozdawca/ Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/ Piotr Chybicki
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 61 ust. 1 i ust. 5a · Dz.U. 2024 poz. 1130
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wr 367/26 · 21 lipca 2026
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 21 lipca 2026 r., II SA/Wr 367/26 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II SA/Rz 279/26 · 21 lipca 2026
Wyrok WSA w Rzeszowie z 21 lipca 2026 r., II SA/Rz 279/26 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II SA/Wr 368/26 · 21 lipca 2026
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 21 lipca 2026 r., II SA/Wr 368/26 – warunki zabudowy terenu
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny