II SA/Ol 772/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Mikołajkach z 29 kwietnia 2022 r. nr XXXV/33/2022 w przedmiocie zmiany przebiegu drogi gminnej nr 171525N – ul. Plac Wolności w Mikołajkach postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu Stowarzyszeniu [...] 300 zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Rada Miejska w Mikołajkach podjęła 29 kwietnia 2022 r. uchwałę nr XXXV/33/2022 w przedmiocie zmiany przebiegu drogi gminnej nr 171525N – ul. Plac Wolności w Mikołajkach. W skardze na tę uchwałę Stowarzyszenie [...] zarzuciło, że została ona podjęta z naruszeniem prawa. Wniosło o uchylenie tego aktu w całości z powodu naruszenia zasad legalności i interesu publicznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie - oddalenie. Stwierdził, że skarżący nie udowodnił naruszenia interesu prawnego, który umożliwiłby mu wywiedzenie przedmiotowej skargi, gdyż nie powołał się na swój interes prawny, a utożsamia możliwość zaskarżenia uchwały z celami Stowarzyszenia, m.in. kontrolą społeczną wszelkiej aktywności organów władzy publicznej oraz inicjowaniem i udziale w postępowaniach administracyjnych przed organami administracji publicznej, przed sądami administracyjnymi, a także zaskarżanie uchwał organów stanowiących samorządów terytorialnych do sądów administracyjnych (§ 2 ust. 1 regulaminu Stowarzyszenia). Rada Miejska wywiodła ponadto, że uchwała została podjęta zgodnie z prawem, a zarzuty skargi wskazują na nieznajomość prawa jej autora. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Prawo do zaskarżenia zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wynika z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1996 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, dalej: u.s.g.). Zgodnie z tym przepisem, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Cytowany przepis powiązał legitymację skargową z naruszeniem interesu prawnego. Co za tym idzie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę organu gminy otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Interes prawny wnoszącego skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej jego sytuację prawną. Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Podkreślenia przy tym wymaga, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu w tym trybie powinien być bezpośredni i realny, o jego naruszeniu rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego (zob. postanowienie NSA z 6.11.2024 r. II OSK 2194/24). Powyższe oznacza, że skarżący jest zobligowany wykazać, że kwestionowany akt, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawno-materialną. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi stowarzyszenie uczyniło uchwałę Rady Miejskiej w Mikołajkach z 29 kwietnia 2024 r. nr XXXV/33/2022 w przedmiocie zmiany przebiegu drogi gminnej nr 171525N – ul. Plac Wolności w Mikołajkach. Zaskarżona uchwała nie narusza bezpośrednio żadnego interesu prawnego skarżącego stowarzyszenia ani nie nakłada na nie żadnych obowiązków. Podkreślić należy, że skarżący nie wskazał takich okoliczności, a odwołał się wyłącznie do hipotetycznej możliwości naruszenia zasady uczciwej konkurencji i równości wobec prawa w odniesieniu do przedsiębiorców dzierżawiących nieruchomości znajdującej się w pasie drogowym i ewentualne zmniejszenie wpływów do budżetu Gminy z tytułu czynszu dzierżawnego. Zaznaczyć należy, że z dołączonego do skargi statutu wynika jednoznacznie, że stowarzyszenie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Dodatkowo wskazać należy, że źródłem interesu prawnego nie może być sam charakter drogi publicznej i prawo do korzystania z niej na podstawie art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320), gdyż przy takim podejściu katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi byłby w zasadzie nieograniczony. Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi powinien być weryfikowany w okolicznościach danej sprawy. W sprawie brak jest przepisów prawa materialnego, z których wynika dla strony skarżącej jakieś uprawnienie lub obowiązek, których ochrony może dochodzić w postępowaniu sądowym, a które nadto zostały naruszone. W tym stanie rzeczy, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie, wobec faktu, że skarga została odrzucona, stronie skarżącej przysługuje zwrot uiszczonego wpisu, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.