II SA/Ol 99/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.

Decyzją z [...] r., Warmińsko – Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "WITD"), nałożył na S. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...] (dalej jako: "strona", "skarżący"), karę pieniężną w kwocie 20 000 zł i umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za "niewłaściwą obsługę lub odłączenie sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi". W uzasadnieniu wskazano, że w dniach od 12 marca do 1 kwietnia 2025 r., inspektor transportu drogowego z Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego kontrolował stronę. W trakcie kontroli ustalił: przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do 30 minut (kara 300 zł), wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdolność do ruchu drogowego (kara 4 000 zł), niespełnienie wymogów ręcznego wprowadzania danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (kara 8 950 zł), nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych (kara 6 900 zł). Łącznie karę pieniężną ustalono na kwotę 20 150 zł. Mając na uwadze przepis art. 92a ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1539, dalej jako "u.t.d.) kara pieniężna zostaje ograniczona do 20 000 zł. Biorąc pod uwagę materiał dowodowy oraz wyjaśnienia strony organ pierwszej instancji uznał jej argumenty w zakresie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi W związku z tym, organ pierwszej instancji stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisu określonego w załączniku nr 3 pod poz. 6.2.1. u.t.d. i postępowanie w przedmiotowym zakresie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "organ odwoławczy", "GITD") utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy w całości. Organ przedstawił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Wysokość kar została określona przez ustawodawcę w sposób sztywny w załączniku nr 4 do u.t.d. i organ nie ma możliwości miarkowania tych kar. Organ stwierdził również, że nie znajdzie zastosowania przepis art. 189e oraz 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako "k.p.a."), które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, a w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 1 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom k.p.a. Organ odwoławczy podniósł, że w zakresie przestrzegania przepisów strona ma władcze uprawnienia wobec kierowcy, może polecić mu wykonanie czynności, udzielić mu wiążących instrukcji i wskazówek. Wynikający z art.10 rozporządzenia 561/2000 stosunek podporządkowania pozwala na bezpośredni wpływ na działania kierowcy, a przedsiębiorca posiada możliwość zapobieżenia nieprawidłowościom w pracy kierowcy. Z tych względów nie może znaleźć zastosowania przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Aby doszło do zastosowania tego przepisu, to przesłanka braku wpływu na powstałe naruszenia musi być następstwem zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Organ podzielił stanowisko WITD w zakresie zarzutów, którymi została objęta decyzja organu pierwszej instancji oraz umorzeniem postępowania w zakresie naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., uznając je za słuszne. W skardze na decyzję GITD do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 3 stycznia 2026 r., skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, pomimo spełnienia wszystkich przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, tj. znikomej wagi stwierdzonego naruszenia prawa – zaprzestania przez skarżącego naruszania prawa oraz wdrożenia działań zapobiegających powtórzeniu się naruszeń; 2. art. 189a § 2 w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepisy działu IV k.p.a., w tym art. 189f nie znajdują zastosowania w sprawach nałożenia kar pieniężnych z zakresu transportu drogowego, podczas gdy u.t.d. nie zawiera odrębnych regulacji w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej; 3. art. 189d § 1 k.p.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie wyrażające się w pominięciu indywidualizacji oceny naruszeń oraz nieuwzględnieniu okoliczności osobistych i majątkowych skarżącego przy określaniu stopnia wagi naruszenia; 4. art. 7 k.p.a., poprzez naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, wyrażające się w mechanicznym nałożeniu kary bez indywidualnej oceny okoliczności sprawy; II. naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, które to naruszenia miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem doprowadziło to do wydania decyzji bez ustalenia sytuacji osobistej skarżącego, która powinna być brana pod uwagę przy wymierzaniu wysokości nakładanej na niego kary administracyjnej; 2. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji w zakresie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji GITD oraz poprzedzającej ją decyzji WITD w zakresie nałożenia na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przekroczenie terminów na badania techniczne było niewielkie i badanie techniczne przeprowadzono bezpośrednio po stwierdzonym przekroczeniu terminów, co potwierdza ich sprawność techniczną, a przekroczenie terminów było wynikiem problemów organizacyjnych i trudną sytuacją osobistą skarżącego (choroba, hospitalizacja), a nie lekceważenia przepisów o bezpieczeństwie. Naruszenie polegające na nieumieszczeniu wymaganych wpisów na wykresówkach analogowych ma charakter czysto formalny. Skarżący wdrożył działania, mające na celu zapobieżenie podobnym przypadkom w przyszłości. Strona cierpi też na zaawansowaną chorobę nowotworową, która wymaga intensywnego leczenia. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę (k. 13 akt sądowych), a skarżący wyraził na to zgodę (k. 22 akt sądowych). Decyzją z [...] r., Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 20 000 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, stwierdzone w wyniku kontroli, przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącej. Zaznaczyć należy, że skarżący nie kwestionował w toku postępowania administracyjnego prawidłowości ustaleń dokonanych w toku tej kontroli. W sprawie bezsporne jest to, że nałożono na skarżącego karę pieniężną za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do 30 minut (kara 300 zł), wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdolność do ruchu drogowego (kara 4 000 zł), niespełnienie wymogów ręcznego wprowadzania danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (kara 8 950 zł), nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych (kara 6 900 zł). ). Łącznie karę pieniężną ustalono na kwotę 20 150 zł. Mając na uwadze przepis art. 92a ust. 5 pkt 2 kara pieniężna została ograniczona do 20 000 zł. Powyższe naruszenia nie budzą wątpliwości. Strona skarżąca wskazuje jedynie, że były to naruszenia nieistotne, a uchybienia są jedynie formalne i nie mogą świadczyć o lekceważeniu przez stronę przepisów prawa. Skarżący zarzucił, że organ nie zastosował art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., pomimo spełnienia wszystkich przesłanek odstąpienia od nałożenia kary. Zgodnie z tym przepisem - § 1 organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa; 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Brzmienie przepisu § 1 wskazuje, że nie zawiera on regulacji normujących zakres stosowania odnośnie do kar pieniężnych przewidzianych w odrębnych przepisach. Kwestię możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 w odniesieniu do kar za zajęcie pasa drogowego na podstawie unormowań przewidzianych w u.t.d. można natomiast wywieść z treści art. 189a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. Przepis art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. bezpośrednio wyłącza stosowanie przepisów działu IV k.p.a., jeżeli w przepisach odrębnych uregulowano zagadnienie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Zgodnie z tym przepisem w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Natomiast zgodnie z art. 92b u.t.d. - nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 (ust. 2). W myśl zaś art. 92c u.t.d. - nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 (ust. 1a). Przepisy ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ. Ponieważ przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. odrębnie reguluje wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika, a art. 92c ust. 1 u.t.d. pozostałe przypadki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika, oznacza to, że reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, jakimi jest w niniejszym przypadku ustawa o transporcie drogowym (por. wyrok NSA z 6 października 2022 r. sygn. akt II GSK 740/19, wyrok NSA z 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt II GSK 162/25). Możliwość zastosowania art. 189f k.p.a. jest więc wyłączona i nie można w tym zakresie podzielić zarzutu skargi o naruszeniu art. 189f i art. 189a § 2 k.p.a. Z samego charakteru wykonywanej działalności przewozowej wynikają ograniczone możliwości sprawowania przez przedsiębiorcę bezpośredniego nadzoru nad kierowcami w trakcie wykonywania przez nich przewozów. Niemniej jednak powszechnie dostępne środki techniczne taki nadzór umożliwiają. Ponadto przedsiębiorca ma możliwość przeprowadzania odpowiednich kontroli dokumentów ewidencjonujących wykorzystanie czasu pracy i czasu wypoczynku przez kierowców. Brak skutecznego, a więc eliminującego mogące wystąpić naruszenia, nadzoru nad wykonywaniem przewozów świadczy o tym, że strona nie może skutecznie powołać się na art. 92b ust. 1 u.t.d. Ze względu na powyższe, w sprawie nie mogą też mieć zastosowania przepisy art. 189d k.p.a. Reasumując, wskazać należy, że to na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących. Nie może mieć wpływu na orzeczenie trudna sytuacja osobista skarżącego. Sąd nie podziela również zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego dochodząc do wniosku, że materiał ten potwierdza (art. 80 k.p.a.), stwierdzone w sprawie naruszenia. Organy ustaliły okoliczności faktyczne niniejszej sprawy oraz uzasadniły powody nałożenia na skarżącego kary pieniężnej dokładnie wyjaśniając przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji spełniających wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził uchybień w zakresie stosowania przez organy przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, również takich, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.