II SA/Po 1001/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2020 r. sprawy ze skargi W. J. na czynność Komendanta Policji z dnia [...] września 2019 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty za przechowywanie broni w depozycie oddala skargę

Pismem z [...] października 2019 r. W. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Komendanta Policji z [...] września 2019 r. (wyrażone pismem z tego dnia nr [...]) wzywającą do uiszczenia opłaty w kwocie [...]zł za przechowywanie broni w depozycie, wskazując, że nie zgadza się z nią. W skardze zawarł wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia wyjaśniając, że pismo z [...] września 2019 r. doręczono mu [...] września 2019 r. i dał je do oceny prawnikowi. W terminie do wniesienia skargi nie mógł odzyskać pisma z uwagi na nieobecność prawnika, któremu pismo powierzył. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi Komendant Policji wniósł o odmowę przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi i w rezultacie o odrzucenie skargi, względnie – w sytuacji, gdyby Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi – o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w depozycie Komendy Policji przechowywany jest 1. egzemplarz broni palnej sportowej i amunicji, stanowiący uprzednio własność W. J.. Skarżący legitymował się pozwoleniem na posiadanie tego rodzaju broni, lecz uprawnienia te zostały mu cofnięte ostateczną decyzją właściwego organu Policji. Wyrokiem z 18 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1340/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zaś skargę W. J. na decyzję w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej. Komendant wyjaśnił, że broń palna sportowa (karabinek TOZ 17 ka. 22 LR nr [...]) oraz amunicja do tej broni zostały [...] czerwca 2016 r. przyjęte do depozytu na wniosek W. J. jako osoby, która utraciła uprawnienia do posiadania broni i amunicji i nie zbyła ich w terminie określonym ustawą z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 284 ze zm., dalej: u.b.a.). Komendant przywołał treść art. 23 ust. 1 pkt 2 u.b.a., który nakłada obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji osobie, która utraciła prawo do jej posiadania i deponuje je po upływie terminu przewidzianego do zbycia broni. Gdy deponującym jest Policja koszty ponosi organ Policji, niemniej tylko do momentu, gdy nie zmieni się podstawa prawna do przechowywania broni i amunicji w depozycie tj. gdy ustaną przesłanki stanowiące podstawę zabezpieczenia broni. Ustawowo określony termin przewidziany do zbycia broni przez W. J. minął [...] lipca 2015 r. Przekazanie broni do depozytu nastąpiło wnioskiem z [...] czerwca 2016 r. W związku z tym organ deponujący przeprowadził czynności zmierzające do ustalenia, czy broń i amunicja będą stanowiły zabezpieczenie w formie dowodu rzeczowego. Do tego czasu przyjęto, że będą zabezpieczone w trybie administracyjnym. Po uzyskaniu informacji o niezabezpieczeniu broni i amunicji w sposób procesowy, zmieniła się podstawa ich przechowywania w depozycie organu Policji, o czym pisemnie poinformowano skarżącego. Poinformowano również, że po okresie jednego roku od dnia doręczenia pisma, pobierana będzie opłata za przechowywanie broni i amunicji w depozycie. Pismo doręczono [...] września 2016 r. Uwzględniwszy to opłatę naliczono od tej daty w wysokości 1% opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie – Dz. U. Nr 152, poz. 1609 ze zm.). Komendant wskazał, że obliczenie tzw. opłaty depozytowej w ostatecznej wysokości dokonuje się w dniu zakończenia deponowania, a za zakończenie deponowania uznaje się również fakt przejścia broni i amunicji na rzecz Skarbu Państwa, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1537 ze zm., dalej: u.l.n.d.). Zgodnie z art. 4 tej ustawy likwidacja niepodjętego depozytu następuje w mocy prawa w razie niepodjęcia depozytu przez uprawnionego, mimo upływu terminu do odbioru depozytu. Termin ten wynosi 3 lata od dnia doręczenia wezwania do odbioru. Wezwanie doręczono skarżącemu [...] września 2016 r. W terminie określonym przepisami u.l.n.d. skarżący nie podjął decyzji w przedmiocie zdeponowanej broni i amunicji i dlatego pismem z [...] września 2019 r. poinformowano go o przejściu broni i amunicji na rzecz Skarbu Państwa oraz wezwano do zapłaty opłaty za przechowywanie broni w depozycie. Zważywszy, że opłata skarbowa za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej wynosi [...] zł, stawka odpłatności za przechowywanie broni i amunicji w depozycie organu Policji wynosi [...] zł za każdą dobę przechowywania egzemplarza broni. Uwzględniając fakt, że broń i amunicja stanowiące własność skarżącego zostały przejęte do depozytu w ramach prewencyjnego zabezpieczenia opłata ta naliczana była w odniesieniu do dnia zmiany podstawy do deponowania broni tj. w stosunku do dnia, w którym skarżący dowiedział się o zmianie podstawy przechowywania broni i amunicji, a więc od dnia [...] września 2016 r., a jej ostateczną wysokość naliczono na dzień [...] września 2019 r. tj. dzień poprzedzający przejście broni i amunicji na Skarb Państwa. Referendarz sądowy tutejszego Sądu postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. zwolnił W. J. od kosztów sądowych i ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego. Sąd zarządzeniem z [...] marca 2020 r. na podstawie art. 53 § 2 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) uznał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nastąpiło bez winy skarżącego. W piśmie procesowym z [...] marca 2020 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu r. T. podniósł, iż organ błędnie przyjął długość okresu, za który naliczana jest opłata za przechowywanie broni i amunicji. Opłatę naliczono od [...] września 2016 r. tj. od daty doręczenia skarżącemu stosownego wezwania. Łącznie organ ustalił wysokość opłaty przyjmując 730 dni (730 x [...] zł = [...] zł). Tymczasem zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Tym samym opłatę powinno się naliczać od dnia [...] września 2016 r. i ustalić ją na kwotę [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 914), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym stosownie do art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przepis art. 135 P.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. W ocenie Sądu zaskarżona czynność Komendanta Policji nałożenia na W. J. opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie (wyrażona pismem z [...] września 2019 r.) w kwocie [...]zł została dokonana z naruszeniem prawa, lecz stwierdzenie jej bezskuteczności na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. oznaczałoby wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść strony, gdyż prowadziłoby do obciążenia skarżącego wyższą kwotą opłaty. Dlatego Sąd skargi nie uwzględnił. Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że zaskarżoną czynność Komendanta Policji w P. z [...] września 2019 r. należało uznać za określoną w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie powołanego przepisu kontrolą sądu administracyjnego objęte zostały te prawne formy działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych w tym znaczeniu, że ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Z tego względu przez "czynność", o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Należy zauważyć, że obowiązek uiszczenia opłaty za zdeponowanie broni wynika z treści art. 23 ustawy o broni i amunicji (dalej: u.b.a.) określającego podmioty, na które ustawodawca nałożył obowiązek ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni. Powstaje on w wyniku zdeponowania broni, w związku z brakiem pozwolenia na broń będącym aktem administracyjnym, stanowiącym formę reglamentacji dostępu do broni i faktycznego nią władania. Jego podstawę stanowi stosunek administracyjny, który charakteryzuje się tym, że jedną z jego stron jest organ administracji publicznej, uprawniony na podstawie przepisów prawa do podjęcia aktu lub czynności dotyczących uprawnień i obowiązków regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego. W przypadku deponowania broni powstaje on w związku z brakiem pozwolenia na broń i wynikającą z tego konieczności złożenia jej do depozytu. W takim przypadku stosunek prawny nawiązuje się pomiędzy organem przyjmującym broń do depozytu, a deponującym. Wyłączona przy tym jest swoboda stron w uregulowaniu tego stosunku, a powstające w jego zakresie obowiązki i uprawnienia reguluje ustawa. Zaś w odniesieniu do osób określonych w art. 23 ust. 1 pkt 2 u.b.a., w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 23 ust. 2 u.b.a., organ administracji na podstawie ust. 3 uprawniony jest do podjęcia działań, mających na celu pobranie opłat związanych z deponowaniem broni. O wyraźnej kompetencji organów w tym zakresie przesądza użycie w ust. 3 zwrotu "opłaty są pobierane". W konsekwencji przyjąć należy, że w przypadku obowiązku wynikającego z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.b.a. mocą ustawy nałożony jest obowiązek, wezwania do uiszczenia kosztów depozytu, stanowi czynność, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przechodząc do meritum sprawy zważyć należy, iż zgodnie z art. 22 ust. 1 u.b.a. osoba, która utraciła uprawnienie do posiadania broni lub której unieważniono kartę rejestracyjną broni pneumatycznej, jest obowiązana niezwłocznie zbyć broń i amunicję do tej broni. Jak określa to art. 22 ust. 3 u.b.a. jeżeli broń nie zostanie zbyta w terminie 30 dni, należy ją złożyć wraz z amunicją do depozytu właściwego organu Policji. Art. 23 ust. 1 pkt 2 u.b.a. nakłada obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji na osobę, która utraciła prawo do jej posiadania, deponująca ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3. Bezsporne jest, że skarżący utracił pozwolenie na posiadanie broń na podstawie decyzji W. Wojewódzkiego Komendanta Policji w P. z [...] marca 2015 r., utrzymanej w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 18 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1340/15 oddalił skargę W. J. na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji. Dnia [...] czerwca 2016 r. skarżący złożył wniosek o przyjęcie broni i amunicji (1 egz. broni palnej sportowej tj. karabinek TOZ 17 Bajkał, kal. 5,6 mm, nr [...] wraz z amunicją [...] szt.) do depozytu, co zostało pokwitowane w Rewirze Dzielnicowych w K. G. Komendy Powiatowej Policji w O.. Formularz wniosku składanego przez skarżącego zawierał pouczenie o opłacie należnej za deponowanie broni i amunicji w wysokości 1% opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania każdej jednostki broni (tj. w kwocie [...]zł). Przyjętą broń i amunicję Komendant Powiatowy Policji w O. dnia [...] czerwca 2016 r. przesłał do Komendy Policji - miejsca deponowania broni. W Komendzie Wojewódzkie Policji [...] czerwca 2016 r. sporządzono protokół przyjęcia ww. broni i amunicji do depozytu. Skarżący [...] września 2016 r. został poinformowany, że w depozycie Komendy Policji znalazł się 1 egz. broni palnej sportowej tj. karabinek TOZ 17 Bajkał, kal. 5,6 mm, nr [...] wraz z amunicją. W piśmie tym pouczono skarżącego o treści art. 23 ust. 2 u.b.a. Przepis ten wskazuje, że osoba składająca do depozytu broń, amunicję, z wyjątkiem znalazcy tej broni lub amunicji, w zakresie tej broni może: 1) wyrazić zgodę na jej zniszczenie - do protokołu przyjęcia broni oraz amunicji; 2) złożyć pisemny wniosek o zniszczenie broni oraz amunicji; 3) złożyć pisemne oświadczenie woli o przeniesieniu własności broni oraz amunicji na rzecz Skarbu Państwa. W. J. w odpowiedzi z [...] września 2016 r. nie złożył wniosku o zniszczenie broni, ani nie złożył oświadczenia woli o przeniesieniu własności broni i amunicji na rzecz Skarbu Państwa. Oświadczył jedynie, by broń nadal pozostała w depozycie, stwierdziwszy równocześnie, że broń zabrano mu bezpodstawnie. W świetle tego nie mógł znaleźć zastosowania przepis kolejny - art. 23 ust. 3 u.b.a., który określa, że w przypadku, o którym mowa w ust. 2, opłaty związane z deponowaniem broni i amunicji są pobierane po upływie roku od dnia ich złożenia do depozytu. Zdaniem Sądu, opłatę powinno się zatem ustalić nie - jak przyjął Komendant Wojewódzki Policji – od dnia [...] września 2017 r. tj. od upływu roku od dnia doręczenia skarżącemu pisma informującego o zdeponowaniu broni i amunicji, lecz od dnia faktycznego przyjęcia broni i amunicji do depozytu – [...] czerwca 2016 r. (data protokołu przyjęcia broni i amunicji do depozytu KWP w P.). W związku z powyższym należy stwierdzić, że Komendant Policji w P. dopuścił się naruszenia przepisu art. 23 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 2 u.b.a., w rezultacie czego umniejszył wysokość opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie o kwotę należną za okres przeszło roku. W ocenie Sądu uwzględnienie powyższego oznaczałoby konieczność stwierdzenia bezskuteczności czynności organu z [...] września 2019 r. wzywającej skarżącego do uiszczenia opłaty za okres od [...] września 2017 r. do [...] września 2019 r. W konsekwencji organ byłby zobowiązany wezwać W. J. na nowo do uiszczenia opłaty począwszy od dnia faktycznego zdeponowania broni i amunicji tj. od [...] czerwca 2016 r., co bez wątpienia byłoby dla skarżącego niekorzystne z uwagi na ustalenie wyższej kwoty opłaty depozytowej. Dlatego Sąd, kierując się zakazem pogarszania sytuacji skarżącego wyrażonym w art. 134 § 2 P.p.s.a., skargę oddalił. Wobec przedstawionych okoliczności, za chybione należy uznać stanowisko pełnomocnika skarżącego, który stwierdził, że opłatę powinno się nałożyć od dnia [...] września 2017 r. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.