Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Po 151/26

II SA/Po 151/26 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-06-24

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
24 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Daniel Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Wojewody z dnia 12 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 2 lipca 2025 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 1005,48 zł (jeden tysiąc pięć złotych 48/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewoda (dalej również: Wojewoda; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia 12 grudnia 2025 r. nr [...], wydaną w wyniku rozpatrzenia sprawy z odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: [...] sp. z o.o.; Spółka; skarżąca) oraz odwołania [...] S.A. z siedzibą w P. (dalej: [...] S.A.) od decyzji Starosty [...] (dalej również: Starosta; organ I instancji) z dnia 2 lipca 2025 r. nr [...] wydanej w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej: k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzje te zostały wydane w następujących okolicznościach sprawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy – na skutek uchylenia poprzedniej decyzji z dnia 18 września 2023 r. znak [...] przez Wojewodę ostateczną decyzją z dnia 22 marca 2024 r. nr [...] (poprzedni znak: [...]) – Starosta [...] decyzją z dnia 2 lipca 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2023 r., poz. 344 ze zm.) - dalej: u.g.n., ustalił na rzecz K. W. odszkodowania w łącznej kwocie [...]zł z tytułu posadowienia sieci elektroenergetycznej 220 kV na nieruchomości położonej aktualnie w miejscowości K., gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb: [...], arkusz mapy 5, działka nr [...], o pow. 0,7168 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] Starosta orzekł, że przedmiotowe odszkodowanie zostanie wypłacone solidarnie przez [...] sp. z o.o. oraz [...] S.A na rzecz K. W. jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Odrębne odwołania od powyższej decyzji wniosły [...] sp. z o.o. oraz [...] S.A. [...] sp. z o.o. zarzuciła rozstrzygnięciu Starosty: a) naruszenie art. 132 ust. 6 u.g.n. poprzez niezastosowanie i błędne uznanie, że podmiotem odpowiedzialnym za wypłatę odszkodowania są solidarnie [...] sp. z o.o. oraz [...] S.A, b) naruszenie art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 131 ust. 1 u.g.n. poprzez błędną interpretację i zastosowanie w niniejszej sprawie, a w efekcie przyznanie odszkodowania na rzecz wnioskodawcy od podmiotów do tego niezobowiązanych. Spółka wniosła przede wszystkim o uchylenie decyzji w całości i zobowiązanie P. S.A. do wypłacenia odszkodowania w miejsce solidarnego zobowiązania [...] sp. z o.o. oraz [...] S.A. Z kolei [...] S.A. – domagając się przede wszystkim uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez ustalenie, że nie zachodzą przesłanki ustalenia od tego podmiotu na rzecz uprawnionej K. W. odszkodowania z tytułu posadowienia sieci elektroenergetycznej 220 kV na jej gruncie – zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: a) art. 6 k.p.a. poprzez zobowiązanie [...] S.A. do zapłaty odszkodowania na rzecz uprawnionej, b) art. 28 k.p.a. w związku z art. 128 ust. 4 oraz w zw. z art. 132 ust. 6 u.g.n poprzez uznanie tego podmiotu za stronę postępowania, c) art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność, że to również ten podmiot powinien ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą, d) art. 7, art. 77 § 1, art. 89 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i obowiązkowi wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, e) art. 132 ust. 6 i art. 132 ust. 5 u.g.n. w zw. z art. 124 ust. 1 i art. 124b ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, że [...] S.A. jest zobowiązana do zapłaty odszkodowania, f) art. 129 ust. 5 u.g.n w zw. z art. 35 ust. 1 i 1 oraz art. 36 ustawy wywłaszczeniowej [ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - Dz.U. 1974 r. nr 10, poz. 64 ze zm.] poprzez przyjęcie, że publicznoprawny obowiązek Skarbu Państwa, polegający na wypłacie odszkodowania za wywłaszczenie, może zostać orzeczony w stosunku do podmiotu prywatnego, jakim jest [...] S.A., g) art. 118 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) poprzez jego niezastosowanie, pomimo że roszczenie wnioskodawcy uległo już przedawnieniu. Wojewoda, motywując swoje rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu decyzji z dnia 12 grudnia 2025 r. wyjaśnił, że w dniu 18 marca 2020 r. K. W. skierowała do Starosty [...] wniosek o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości K., gmina [...], obr. [...], arkusz mapy 5, działka numer [...] o powierzchni 0,7168 ha, w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w związku z art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. 1974 r. nr 10, poz. 64 ze zm.) - dalej również: ustawa wywłaszczeniowa z 1958 r. Wniosek umotywowano faktem pobudowania sieci elektroenergetycznej 220 kV na tej nieruchomości (na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 30 marca 1968 r. znak [...]). W toku dotychczas przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że K. W. nabyła na wyłączność prawo własności m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...] (Rep. [...]), a na mocy ustawy udział w wysokości [...] części (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 30 października 2000 r. sygn. akt. [...] z tytułu którego należne jest jej odszkodowanie po pierwotnym właścicielu nieruchomości w dacie ustanowienia ograniczenia sposobu korzystania. Działka numer [...] na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 26 sierpnia 2019 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (znak [...]) została podzielona na działki nr [...] oraz [...]; działka nr [...] pozostała własnością K. W.. Wojewoda zauważył, że stosownie do treści art. 130 ust. 1 u.g.n. ustalenie odszkodowania następuje według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu ograniczenia prawa, a zatem przedmiotem niniejszego postępowania pozostaje istniejąca przed podziałem działka nr [...]. Decyzją z dnia 12 stycznia 2021 r. nr [...] Starosta [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek K. W. o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda decyzją z dnia 11 marca 2021 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 29 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Po 354/21 oddalił sprzeciw spółki P. S.A. z siedzibą w P., wniesiony od tej decyzji. Sąd zgodził się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i stanowiskiem, że w tej sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, bowiem K. W. – jako spadkobierczyni po zmarłym R. N. – przysługuje roszczenie odszkodowawcze w niniejszej sprawie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [...] decyzją z dnia 18 września 2023 r. nr [...] ustalił odszkodowanie na rzecz K. W. w łącznej kwocie [...]zł z tytułu posadowienia sieci elektroenergetycznej 220 kV na nieruchomości położonej aktualnie w miejscowości K., gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy 5, działka nr [...], o powierzchni 0,7168 ha. Starosta stwierdził, że przedmiotowe odszkodowanie zostanie wypłacone solidarnie przez [...] sp. z o.o. oraz [...] S.A na rzecz K. W. jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Od decyzji tej odwołała się [...] sp. z o.o., jak też [...] S.A. Wojewoda decyzją z dnia 22 marca 2024 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę Staroście [...] do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji rozstrzygnięcie zgodził się co do zasady z zaistnieniem podstaw do wydania decyzji odszkodowawczej, jednak uznał, że w sprawie zachodzi konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego, wobec czego wydał orzeczenie kasacyjne na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W toku ponownie prowadzonego postępowania, organ I instancji powołał rzeczoznawcę majątkowego, który w operacie szacunkowym z dnia 13 grudnia 2024 r., dotyczącym określenia zmniejszenia wartości nieruchomości z tytułu ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości, ustalił wysokość zmniejszenia wartości działki nr [...] na kwotę [...]zł. Następnie Starosta [...] zakwestionowaną decyzją z dnia 2 lipca 2025 r. ustalił przedmiotowej sprawie na rzecz K. W. odszkodowanie w wysokości [...] zł. Przy tak przedstawionych okolicznościach sprawy Wojewoda stwierdził, że art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych sprzed jej wejścia w życie, jeśli doszło do wywłaszczenia lub ograniczenia prawa własności, a wcześniejszy akt prawny przewidywał administracyjną drogę ustalania odszkodowania; brak przepisów przejściowych wyłączających stosowanie obecnych regulacji oznacza, że art. 129 ust. 5 pkt 1 i 3 u.g.n. obejmuje również "stare wywłaszczenia". W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo rozpatrzył sprawę na podstawie aktualnych przepisów, a mimo zarzutów [...] S.A. roszczenie o odszkodowanie nie uległo przedawnieniu. Następnie organ II instancji stwierdził, że K. W. będąca następczą prawnym pod tytułem uniwersalnym po osobie wywłaszczonej, tj. R. N., jest na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. uprawniona do skutecznego wystąpienia o odszkodowanie, wbrew temu, na co wskazuje w swym odwołaniu [...] S.A (zarzut przedawnienia powołujący się na art. 118 k.c.). Wojewoda stwierdził następnie, że co do podmiotów zobowiązanych do wypłaty odszkodowania na rzecz K. W. wypowiedział się już szczegółowo w swym poprzednim rozstrzygnięciu (uzasadnienie decyzji z dnia 22 września 2024 r.) i przypomniał, że podmiotami zobowiązanymi do wypłaty odszkodowania są solidarnie [...] S.A. oraz [...] sp. z o.o., a nie Skarb Państwa. W tym zakresie stwierdził, że zezwolenie na zajęcie nieruchomości w celu przeprowadzenia linii energetycznych nie stanowiło wywłaszczenia sensu stricto, lecz jedynie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, bez przeniesienia własności. W 1968 r. zezwolenie wydano na rzecz Zakładu [...] (dalej również: Zakład) – przedsiębiorstwa państwowego posiadającego osobowość prawną – które odpowiadało za zobowiązania wynikające z decyzji, zgodnie z ówczesnymi przepisami. Skarb Państwa nie ponosił odpowiedzialności za zobowiązania takich przedsiębiorstw. Linie energetyczne stanowiły własność Zakładu i wchodziły w skład przedsiębiorstwa, co potwierdzają późniejsze przekształcenia organizacyjne. Wobec tego organ II instancji uznał, że na podstawie art. 55(4) k.c. oraz zgromadzonego materiału dowodowego trafne jest ustalenie solidarnej odpowiedzialności [...] S.A. i [...] sp. z o.o., przy jednoczesnym braku obowiązku zapłaty po stronie P. S.A. Według organu odwoławczego organ I instancji trafnie wskazał na to, że na mocy umowy z dnia 30 czerwca 2007 r. [...] S.A. wniosła aport w postaci oddziału do [...] sp. z o.o., co zgodnie z art. 55(4) k.c. skutkuje solidarną odpowiedzialnością nabywcy i zbywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania związane z jego prowadzeniem. Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa, ustalonej według stanu z chwili nabycia i cen z chwili zaspokojenia wierzyciela. W konsekwencji, wynikający z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. obowiązek wypłaty odszkodowania obciąża zarówno [...] S.A., jak i [...] sp. z o.o. Tym samym Wojewoda uznał, że przedawnione w odwołaniach zarzuty i wnioski dotyczące kwestii podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania były bezzasadne. W odniesieniu do zarzutów dotyczących samej wyceny, organ II instancji stwierdził, że nie znalazł podstaw, by zakwestionować operat szacunkowy z dnia 13 grudnia 2024 r. W tym zakresie organ odwoławczy przedstawił ocenę formalną operatu, jak też zaznaczył, że o potrzebie weryfikacji zewnętrznej operatu, o jakiej mowa w art. 157 ust. 1 u.g.n., decyduje nie żądanie strony, lecz powstanie po stronie organu uzasadnionych wątpliwości, co do prawidłowości jego sporządzenia. W podsumowaniu Wojewoda stwierdził, że nie można zgodzić się z zarzutami, jakoby materiał dowodowy w sprawie nie został rozpoznany przez organ I instancji w sposób wystarczający – zwłaszcza, że sprawa była już dwukrotnie rozpoznawana przez organy obu instancji, a ponadto zawisła również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu. Według organu odwoławczego, w sprawie udało się ustalić wszystkie kwestie niezbędne do zakończenia niniejszego postępowania. W skardze na decyzję odwoławczą, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, spółka [...] sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), zarzuciła tej decyzji naruszenie: a) przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 6 u.g.n. w zw. z art. 36 ust. 1 i w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. poprzez błędne zastosowanie (niezastosowanie) i przyjęcie, że podmiotem odpowiedzialnym za wypłatę odszkodowania są solidarnie [...] sp. z o.o. i [...] S.A; b) przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty [...] z dnia 2 lipca 2025 r. w sytuacji, gdy odwołanie [...] sp. z o.o. zasługiwało na uwzględnienie w całości, bowiem organ I instancji naruszył przepisy prawa materialnego, o których mowa powyżej, co doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych i umotywowanych w uzasadnieniu, skarżąca wniosła o: 1) uchylenie w całości decyzji organu II instancji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji celem ustalenia właściwego podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania; 2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnianiu skargi Spółka podniosła m.in., że w niniejszej sprawie podstawową kwestią jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za wypłacenie odszkodowania, mając na uwadze fakt, że w chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej wybudowana linia elektroenergetyczna 220 kV była eksploatowana przez ówczesny Skarb Państwa Zakład [...], a współcześnie w chwili składania wniosku przez spółkę P. S.A. Z uwagi na ten fakt kategorycznie stwierdzić należy, że [...] sp. z o.o. nie jest zatem właścicielem linii elektroenergetycznej 220 kV będącej przedmiotem postępowania, a wobec której wydana została decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 30 marca 1968 r. sygn. akt [...]. Skarżąca stwierdziła, że tę okoliczność słusznie wskazał organ I instancji, stwierdzając, iż aktualnie właścicielem linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [...] jest spółka P. S.A. Według skarżącej, mając na uwadze treść art. 132 ust. 6 u.g.n., którego żaden z organów orzekających w sprawie w ogóle nie wziął pod uwagę, kwestią zasadniczą jest określenie podmiotu zobowiązanego na podstawie art. 36 ust. 1 i w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. W tym zakresie Spółka odwołała się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego (wskazała na wyrok w sprawie o sygn. akt I OSK 1625/21), że zobowiązanym jest finalnie podmiot, który obiektywnie i współcześnie dysponuje prawem wstępu na obciążone nieruchomości, bowiem właśnie ten podmiot powinien być obciążany obowiązkiem odszkodowawczym, będącym korelatem uzyskanego niegdyś na podstawie decyzji i trwającego nadal prawa. Według skarżącej, podmiotem tym w przedmiotowej sprawie są P. . W tym kontekście Spółka powołała się również na wyroki WSA w Poznaniu z dnia 28 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Po 110/20 i 26 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Po 1040/19, a także wyrok NSA z dnia 5 maja 2023 r. sygn. akt I OSK 25/23. Skarżąca podniosła, że w realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, iż aktualnym beneficjentem decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 30 marca 1968 r. sygn. akt [...] jest spółka P. S.A. z siedzibą w K. , a co wynika wprost ze stanowiska tej spółki wyrażonym w piśmie z dnia 21 lipca 2022 r., na które powołuje się również organ I instancji, w którym wskazuje, że "przejęła do eksploatacji przedmiotową linię od Zakładu na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego". W uznaniu skarżącej, w świetle powyższego oraz faktu, że pomiędzy spółkami [...] sp. z o.o. a P. S.A. nie były zawarte odrębne porozumienia co do przeniesienia odpowiedzialności odszkodowawczej, nie może ulegać wątpliwości, że podmiotem odpowiedzialnym odszkodowawczo, jest aktualnie spółka P. S.A. Podnoszona przez organ I instancji kwestia następstwa prawnego po stronie [...] sp. z o.o. nie ma w tym stanie faktycznym o tyle znaczenia, że finalnie to właśnie infrastruktura przesyłowa najwyższych napięć, tj. 220 kV "przekazana została na majątek P. S.A. z siedzibą w K. ". Zdaniem skarżącej, gdyby do przeniesienia majątku nie doszło, wówczas słusznie mógłby organ I instancji wskazywać na [...] sp. z o.o. jako podmiot ewentualnie odpowiedzialny za wypłatę odszkodowania. Skoro jednak [...] sp. z o.o. nie jest beneficjentem decyzji wywłaszczeniowej, a takim podmiotem jest spółka P. S.A., a co wynika m.in. ze stanowiska samej spółki, zgodnie z jej pismem z dnia 21 lipca 2022 r., to organ I instancji błędnie ustalił podmiot zobowiązany do wypłaty należnego odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Odpowiadając na przedmiotową skargę, spółka P. S.A. (dalej również: P. S.A.), reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, w piśmie procesowym z dnia 26 marca 2026 r. wniosła o oddalenie skargi w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu uczestniczka postępowania podniosła argumentację na poparcie zaskarżonego przez [...] sp. z o.o. rozstrzygnięcia Wojewody. P. S.A. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz podkreśliła, że nie ciąży na niej obowiązek zapłaty odszkodowania, bowiem doszło do przeniesienia odpowiedzialności odszkodowawczej, a brak obowiązku zapłaty po stronie P. S.A. został jednoznacznie przesądzony zarówno we wcześniejszej decyzji Starosty z dnia 18 września 2023 r. oraz w decyzji Wojewody z dnia 22 marca 2024 r., jak też zaskarżonej aktualnie decyzji Wojewody z dnia 12 grudnia 2025 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 6 u.g.n. w zw. z art. 36 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r., uczestniczka stwierdziła, że jest on całkowicie błędny i przedstawiła argumentację na poparcie swojego stanowiska. W piśmie procesowym z dnia 26 marca 2026 r., odpowiadając na skargę, [...] S.A., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, wniosła o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. [...] S.A. w uzasadnianiu stwierdziła, że popiera argumenty skargi [...] sp. z o.o. Uczestniczka postępowania podkreśliła, że P. S.A. zgodnie z twierdzeniami zawartymi w piśmie z dnia 21 lipca 2022 r. nabyły sporną infrastrukturę sieciową na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego o nieznanej treści, a co do którego ani organ I instancji, ani organ II instancji nie podjął żadnej inicjatywy celem jego pozyskania i faktycznego zweryfikowania jego treści. Zdaniem uczestniczki postępowania organy oparły się na "niczym niepotwierdzonych twierdzeniach (...) [samej P. S.A.] co do rzekomej treści tego protokołu". Według [...] S.A. odpowiedzialność aktualnego właściciela sieci elektroenergetycznych wynika wprost z ustawy, która stanowiła podstawę do wydania decyzji i nie ma znaczenia, czy to [...] S.A. lub [...] sp. z o.o. przeniosły na drodze cywilnej odpowiedzialności za te roszczenia na rzecz P. S.A., a "co nie zostało również w żaden sposób zbadane przez [o]rgan przed wydaniem decyzji". Uczestniczka postępowania odwołała się do stanowiska wyrażonego w wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 2 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Po 970/19 i 21 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Po 130/20 dotyczących wykładni art. 132 ust. 6 u.g.n. i określenia kto powinien być obciążany obowiązkiem odszkodowawczym. Na koniec [...] S.A. podkreśliła również, że w tej sytuacji jedynym podmiotem zobowiązanym do zapłaty ewentualnego odszkodowania powinna być spółka P. S.A., jako aktualny beneficjent wydanej uprzednio decyzji administracyjnej. Na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. pełnomocnik [...] S.A. wniósł o oddalenie skargi. Pełnomocnik [...] S.A. oświadczył, że popiera skargę, podkreślając, że organ oparł się jedynie na oświadczeniu P. S.A., a nie zażądał protokołu zdawczego celem ustalenia, czy miała miejsce sukcesja uniwersalna czy singularna na rzecz P. S.A. Podniósł, że w ocenie [...] S.A. taka sukcesja miała miejsce, P. S.A. powinno ponosić koszty z tym związane. Na pytanie Sądu pełnomocnik P. S.A. podał, że nie są właścicielami tych linii elektroenergetycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy – wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu – nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nadto, stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, w tym przede wszystkim na podstawie przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego i pism procesowych stron wraz z załącznikami. Stąd też analiza i ocena prawna okoliczności niniejszej sprawy nastąpiła na gruncie faktów znajdujących odzwierciedlenie – ewentualnie zaś pominiętych – w aktach tejże sprawy (por. np. orzecznictwo powołane w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2678/21, dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...], którą organ I instancji, w której ustalono na rzecz wnioskodawcy odszkodowanie w wysokości [...] zł za organicznie prawa własności z tytułu posadowienia sieci elektroenergetycznej 220 kV na nieruchomości bliżej opisanej w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia. Do zapłaty tej kwoty odszkodowania zobowiązano solidarnie skarżącą [...] sp. z o.o. oraz spółkę [...] S.A. Rozpoznając sprawę na podstawie powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego, jak też poprzedzająca je decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa. Podstawą materialnoprawną decyzji odszkodowawczej był przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. (aktualnie: Dz.U. z 2026 r., poz. 399 ze zm.), który stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Zgodnie z art. 132 ust. 5 i 6 u.g.n. do zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120, do zapłaty ceny nabycia części nieruchomości, o której mowa w art. 113 ust. 3, a także do zapewnienia nieruchomości zamiennej jest zobowiązany, z zastrzeżeniem ust. 6 i 8, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki. Obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe m.in. wskutek zdarzeń wymienionych w art. 124, art. 124b oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o którym mowa w art. 124 ust. 1 albo zezwolenie na wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami, usuwaniem awarii oraz usuwaniem z gruntu, o którym mowa w art. 124b ust. 1. Obecnie obowiązujący przepis art. 132 ust. 6 u.g.n. pozwala z kolei na obciążenie beneficjentów wywłaszczenia obowiązkiem zapłaty odszkodowania za ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dokonane na podstawie przepisów art. 35 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., poz. 64 ze zm.). Nie budzi przy tym wątpliwości, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie zarówno do sytuacji pozbawienia praw do nieruchomości na skutek wywłaszczenia, jak i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o których mowa w art. 120 i art. 124-126 u.g.n., a odszkodowanie, o jakim w nim mowa wynikać może zarówno z przepisu art. 128 ust. 1 u.g.n., w sytuacji pozbawienia prawa, jak i z art. 128 ust. 4 u.g.n. - w razie jego ograniczenia (por. wyroki NSA z dnia 26 sierpnia 2014r. sygn. akt I OSK 147/13 i 29 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2306/14 przywołane w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 13 września 2022 r. sygn. akt II SA/Po 515/22, dostępnym jw.). Również ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, dokonane na podstawie art. 35 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. należy kwalifikować jako jeden ze sposobów wywłaszczenia (por. wyroki NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 954/07 i 27 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3158/15, dostępne jw.) i do zagadnień odszkodowawczych powstałych na tle tego szczególnego sposobu wywłaszczenia stosować należy przepisy ustawy (por. uchwała NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 1/06, dostępna jw.). Roszczenie o wypłatę odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w postępowaniu administracyjnym jest zobowiązaniem bezterminowym, nieograniczonym w czasie. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (patrz np. wyrok z dnia 5 maja 2023 r. sygn. akt I OSK 25/23, dostępny jw. - i powołane tam orzecznictwo) podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym generalnie przyjmuje się, że odszkodowanie ustalane na drodze administracyjnej (decyzją administracyjną) nie podlega przedawnieniu. W prawie administracyjnym z przedawnieniem roszczenia mamy bowiem do czynienia tylko wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Tymczasem ani w ustawach wywłaszczeniowych z 1958 r. i 1985 r., ani również w obecnie obowiązującej takiego ogólnego przepisu nie zamieszczono. Powyższe oznacza, że nawet gdy sama instytucja odszkodowania ma charakter cywilny i generalnie roszczenie odszkodowawcze podlega rygorom zawartym w przepisach art. 117-125 k.c., to jednak w sytuacji, gdy jest ono ustalane w postępowaniu administracyjnym, te zasady nie obowiązują, gdyż brak jest stosownej regulacji prawnej. Procedura administracyjna nie przewiduje możliwości podniesienia zarzutu przedawnienia, jest procedurą odrębną od procedury cywilnej. Nie ma zatem w procedurze administracyjnej możliwości zgłoszenia, przez zobowiązanego do zaspokojenia roszczenia, zarzutu przedawnienia roszczenia. W prawie administracyjnym z przedawnieniem roszczenia mamy do czynienia tylko wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Wszelkie kwestie związane ze sposobem ustalenia wysokości odszkodowanie zostały wyczerpująco unormowane w ustawie o gospodarce nieruchomościami, gdzie nie przewidziano żadnego odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego. Z tego względu należy uznać, że skoro roszczenie odszkodowawcze, przysługujące właścicielowi nieruchomości, której wartość uległa zmniejszeniu ze względu na przebieg napowietrznej linii wysokiego napięcia, nie uległo przedawnieniu, to nie ma uzasadnionych przeszkód, by mogło być ono dochodzone w każdym czasie. Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że ze względu treść art. 132 ust. 6 u.g.n. należy uznać, że pierwotnie zobowiązanym do wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest beneficjent decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Skoro zaś w świetle obowiązującej regulacji zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest podmiot, który uzyskał zezwolenie, to okolicznością prawnie istotną z punktu widzenia określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania jest ustalenie następcy prawnego tego zezwolenia. Niewątpliwie bowiem decyzję wydaną w 1968 r. należy traktować jako nadal obowiązujące zezwolenie. Nie miało ono charakteru jednorazowego czy też czasowego ograniczenia własności. Dopóki dopóty istnieje ono w obrocie prawnym, wywołuje skutki prawne w nim wyrażone. Ograniczenia wynikające z tego zezwolenia mają charakter trwały, a jego beneficjentem było nie tylko pierwotne przedsiębiorstwo wskazane w tym zezwoleniu (Zakład [...]), ale po kolei wszystkie dalsze podmioty będące następcami prawnymi tego zakładu. Natomiast przy określaniu podmiotu lub podmiotów zobowiązanych do zapłaty odszkodowania należy mieć na względzie, że skoro przepis art. 132 ust. 6 u.g.n. ma zastosowanie w sprawach rozstrzyganych na podstawie art. 129 ust. 5 u.g.n. i przypadków, kiedy mogło dojść do różnorakich przekształceń podmiotowych, likwidacji podmiotów, przesłankę "uzyskania zezwolenia" należy interpretować nie literalnie, lecz funkcjonalnie, uwzględniając skutki wywołane obrotem prawnym (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2021 r. I OSK 645/20, dostępny jw.). Wykładnia funkcjonalna tego przepisu musi zatem prowadzić do wniosku, że zobowiązanie do wypłaty odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości z powodu zdarzeń wymienionych w art. 124, obciąża ten podmiot, który aktualnie jest beneficjentem wydanego zezwolenia. W przeciwnym razie mogłoby dojść do sytuacji, że na gruncie art. 129 ust. 5 u.g.n. mógłby nie istnieć podmiot zobowiązany do wypłaty należnego odszkodowania, co nie jest do pogodzenia z zasadą wyrażoną w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP (patrz np. wyroki NSA z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 276/21 i 28 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 489/24, dostępne jw.). Powyższe nie oznacza, że po stronie zobowiązanej nie może dochodzić do współuczestnictwa materialnego (zobowiązania solidarnego). I tak, Sądowi znane jest stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 1149/20, 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1625/21 i 5 maja 2023 r. sygn. akt I OSK 25/23 (orzeczenia dostępne jw.), w których odwołano się do kolejnych przekształceń organizacyjno-prawnych Zakładu [...], wskazując na powstanie podmiotu [...] S.A., z którego wydzielono operatora systemu dystrybucyjnego w formie spółki [...] sp. z o.o., na rzecz którego w umowie z dnia 30 czerwca 2007 r. [...] S.A. zbyła aport w postaci oddziału [...] S.A., wskazując w tej umowie, że nabywca przedsiębiorstwa jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. W przywołanych orzeczeniach, w wyniku zastosowania normy z art. 132 ust. 6 u.g.n., wskazywano na to, że obowiązek odszkodowawczy leży solidarnie po stronie zarówno [...] S.A., jak i [...] sp. z o.o., zauważając, że obowiązek ten obciąża spółkę [...] S.A. jako następcę prawnego podmiotu wskazanego w pierwotnej decyzji, zaś spółkę [...] sp. z o.o. jako podmiot uprawniony do korzystania z zezwolenia w wyniku nabycia przedsiębiorstwa. Podnoszono, że solidarny charakter odpowiedzialności za zobowiązania związane z działalnością tego przedsiębiorstwa, czyli również zobowiązania wynikające z decyzji dotyczących działalności tego przedsiębiorstwa, wynika z czynności prawnej (art. 369 k.c.). Niemniej jednak trzeba podkreślić, że czy i w jakim stopniu powyższe stanowisko przystaje do okoliczności niniejszej sprawy pozostaje jednakże sprawą otwartą, gdyż w kontrolowanej sprawie zabrakło dopełnienia obowiązku wyczerpującego zgromadzania dowodów i ustalenia wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia. W tym miejscu przypomnieć bowiem należy, że jeżeli nie został ustalony prawidłowo stan faktyczny sprawy, to nie sposób dokonać pełnej kontroli zaskarżonej decyzji co do subsumpcji prawnej, tj. wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy. W takiej sytuacji przedwczesne byłoby odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego (por. np. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2025 r. sygn. akt II OSK 2836/22, dostępny jw.). Każdej decyzji organu administracyjnego należy stawiać wszystkie wymagania wynikające z powyżej przywołanych przepisów, jak konieczność respektowania zasady legalizmu i prawdy obiektywnej (art. 6 i art. 7 k.p.a.), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasad należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9 i art. 11 k.p.a.), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i motywowania stanowiska organu (art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.). Odnosi się to również do decyzji organu odwoławczego. Ze względu na wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest co do zasady takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (patrz np. wyrok NSA z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3040/17, dostępny jw. - i powołane tam orzecznictwo). Przede wszystkim należy podkreślić, że organy obydwu instancji naruszyły przywołane przepisy postępowania, bowiem nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności sprawy z perspektywy przywołanych przepisów prawa materialnego, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W świetle przywołanej treści zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak też stanowisk skarżącej i uczestników postępowania nie jest jasne, jaki jest rzeczywisty stan faktyczny sprawy w zakresie tego, kto jest aktualnie właścicielem i podmiotem korzystającym z przedmiotowej infrastruktury elektroenergetycznej przebiegającej po działce nr [...] w miejscowości K., gmina [...]. Ma to zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia, na który podmiot lub podmioty powinien być nałożony obowiązek zapłaty odszkodowania właścicielowi nieruchomości obciążonej ograniczeniami w jej użytkowaniu będącymi skutkiem znajdowania się na tym gruncie elementu sieci elektroenergetycznej. Po pierwsze, słuszny – jakkolwiek nieadekwatnie motywowany – jest zarzut skarżącej [...] sp. z o.o. co do tego że naruszono przepisy postępowania poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty [...] z dnia 2 lipca 2025 r. Przy istotnych niedostatkach w ustaleniu stanu faktycznego nie było podstaw do takiego rozstrzygnięcia. Skarżąca Spółka podnosiła, że ze stanowiska samej P. S.A. wyrażonego w jej piśmie z dnia 21 lipca 2022 r. wynika, że współcześnie, w chwili składania wniosku infrastruktura ta eksploatowana jest przez spółkę P. S.A., w konsekwencji organ I instancji błędnie ustalił podmiot zobowiązany do wypłaty należnego odszkodowania. Natomiast uczestniczka postępowania [...] S.A. w odpowiedzi na skargę argumentowała, że P. S.A. zgodnie z twierdzeniami zawartymi w piśmie z dnia 21 lipca 2022 r. nabyły sporną infrastrukturę sieciową na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego o nieznanej treści, a co do którego ani organ I instancji, ani organ II instancji nie podjął żadnej inicjatywy celem jego pozyskania i faktycznego zweryfikowania jego treści. Według [...] S.A. odpowiedzialność aktualnego właściciela sieci elektroenergetycznych wynika wprost z ustawy i nie ma znaczenia, czy to [...] S.A. lub [...] sp. z o.o. przeniosły na drodze cywilnej odpowiedzialności za te roszczenia na rzecz P. S.A., a "co nie zostało również w żaden sposób zbadane przez [o]rgan przed wydaniem decyzji". [...] S.A. podkreśliła, że w tej sytuacji jedynym podmiotem zobowiązanym do zapłaty ewentualnego odszkodowania powinna być spółka P. S.A., jako aktualny beneficjent wydanej uprzednio decyzji administracyjnej. Z kolei sama spółka [...] S.A. podniosła, że nie ciąży na niej obowiązek zapłaty odszkodowania, bowiem doszło do przeniesienia odpowiedzialności odszkodowawczej, a brak obowiązku zapłaty po stronie P. S.A. został jednoznacznie przesądzony zarówno we wcześniejszej decyzji Starosty z dnia 18 września 2023 r. oraz w decyzji Wojewody z dnia 22 marca 2024 r., jak też zaskarżonej aktualnie decyzji Wojewody z dnia 12 grudnia 2025 r. Na rozprawie [...] S.A. podkreśliła, że organ oparł się jedynie na oświadczeniu P. S.A., a nie zażądał protokołu zdawczego celem ustalenia, czy miała miejsce sukcesja uniwersalna czy singularna na rzecz [...] S.A., a w ocenie [...] S.A. taka sukcesja miała miejsce i P. S.A. powinno ponosić koszty z tym związane. Natomiast na pytanie Sądu pełnomocnik P. S.A. podał, że nie podmiot ten nie jest właścicielem przedmiotowych linii elektroenergetycznych. Powyższe stanowiska są sprzeczne. Nie zostały one w obiektywny sposób (zgodnie z zasadą prawdy materialnej, wynikające z art. 7 k.p.a.) wyjaśnione na etapie postępowania administracyjnego, a w szczególności nie znalazły swojego odpowiedniego odzwierciedlenia w uzasadnieniach zakażonej decyzji Wojewody i poprzedzającej jej decyzji Starosty z dnia 2 lipca 2025 r. Po drugie, nie można zgodzić się ze stanowiskiem P. S.A., że powyższe kwestie w zakresie przeniesienia odpowiedzialności odszkodowawczej i braku obowiązku zapłaty po stronie P. S.A. została jednoznacznie przesądzona we wcześniejszej decyzji Starosty z dnia 18 września 2023 r. oraz w decyzji Wojewody z dnia 22 marca 2024 r. ani tym bardziej w zaskarżonej decyzji. Skoro okoliczności stanu faktycznego, które mogłyby stanowić podstawę takiego rozstrzygnięcia, nie zostały prawidłowo ustalone (twierdzenia stron nie zostały zweryfikowane) przez organy administracji, nie można uznać prawidłowości rozstrzygnięcia w tym zakresie. Po trzecie, nietrafne jest stanowisko Wojewody, że co do podmiotów zobowiązanych do wypłaty odszkodowania wypowiedział się już szczegółowo w uzasadnieniu decyzji z dnia 22 września 2024 r. Organ II instancji stwierdził, że trafne jest ustalenie solidarnej odpowiedzialności [...] S.A. i [...] sp. z o.o., przy jednoczesnym braku obowiązku zapłaty po stronie P. S.A. W poprzedniej decyzji Wojewoda również lakonicznie wyraził takie samo stanowisko co do P. S.A. Przy tym była to decyzja kasacyjna (wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.), która nawet przy zaskarżeniu jej do sądu administracyjnego w drodze sprzeciwu nie mogłaby być kontrolowana co do trafności zastosowania prawa materialnego i subsumcji prawnej. To w decyzji merytorycznej powinny znaleźć się wszystkie ustalenia faktyczne istotne dla jej końcowego rozstrzygnięcia, które pozwalałyby na zbadania prawidłowości aktu subsumcji prawnej (zastosowania prawa materialnego) na gruncie określonej wykładni prawa materialnego. Po czwarte, w poprzedniej (uchylonej) decyzji z dnia 18 września 2023 r. Starosta wprawdzie wskazał na to, że pełnomocnik P. S.A. w piśmie z dnia 21 lipca 2022 r. "(znajdującego się przy sprawie Starosty [...] o sygn. [...])" wyjaśnił, że posiada dokument w postaci protokołu zdawczo-odbiorczego przekazanie linii i stacji najwyższych napięć, jednak nie została tam uregulowana kwestia odpowiedzialności spółek za wypłatę odszkodowań z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, jak też że pomiędzy spółkami [...] S.A., [...] sp. z o.o. i P. S.A. nie zostało zawarte porozumienie, które regulowałby odpowiedzialność spółek z tytułu odszkodowań za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie administracyjnym. Według organu I instancji, uwzględniając powyższe, stwierdzić należało, że pomimo iż "aktualnie właścicielem linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [...] jest spółka P. S.A. z siedzibą w K. [,] to obowiązek zapłaty odszkodowania ciąży solidarnie na spółkach [...] S.A. z siedzibą w P. , [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. , ponieważ nie doszło do zmiany podmiotowej w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej w trybie administracyjnym zarówno na poziomie prawodawczym, jak i indywidualnych umów pomiędzy ww. spółkami. Zatem wszystkie spółki energetyczne posiadają przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, pomimo że sentencja niniejszej decyzji nie kreuje bezpośrednio praw i obowiązków na rzecz spółki P. S.A. z siedzibą w K. ". Takie ustalenie faktyczne Starosty nie znajduje swojego odzwierciedlenia w materiale dowodowym zgromadzonym tej sprawie, a zatem nie poddaje się weryfikacji. Zostało ono bez podjęcia żadnych dodatkowych działań wyjaśniających zaaprobowane przez Wojewodę tak w poprzedniej decyzji kasacyjnej, jak i w aktualnie zaskarżonej decyzji. W szczególności brak jest przedmiotowego protokołu zdawczo-odbiorczego (według organu I instancji znajdującego się przy sprawie Starosty [...] o sygn. [...]). Przy tym sama P. S.A. w niniejszym postępowaniu sądowym zaprzecza, aby była obecnie właścicielem tej linii elektroenergetycznej. Stanowisko P. S.A. przedstawione w piśmie z dnia 21 lipca 2022 r. również nie zostało w żaden sposób zweryfikowane i nie poddaje się kontroli, a twierdzenia tej spółki są sprzeczne, gdyż w piśmie z dnia 21 lipca 2022 r. miała podnosić, że nabyła sporną infrastrukturę sieciową na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego, zaś w odpowiedzi na skargę utrzymuje, że nie ciąży na niej obowiązek zapłaty odszkodowania, bowiem doszło do przeniesienia odpowiedzialności odszkodowawczej, zaś na rozprawie stwierdziła, że nie jest właścicielem przedmiotowych linii elektroenergetycznych. W takiej sytuacji ma rację E. S.A., że ani organ I instancji, ani organ II instancji nie podjął żadnej inicjatywy celem pozyskania przedmiotowego protokołu zdawczo-odbiorczego, o którym mowa w piśmie P. S.A. z dnia 21 lipca 2022 r. i faktycznego zweryfikowania jego treści. Tym bardziej brak jednoznacznych ustaleń stanu faktycznego co do tego, kto aktualnie jest właścicielem przedmiotowej infrastruktury elektroenergetycznej i finalnym beneficjentem zezwolenia na jej wykonanie i eksploatowanie nie na wyżej opisanej nieruchomości. Podsumowując, Sąd stwierdza, że w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów postępowania w zakresie ustalenia podstawowych okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy na gruncie przywołanych przepisów prawa materialnego. Sąd doszukał się w tej sprawie uchybienia w szczególności przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (tj. podstawowych zasad postępowania i przepisów stanowiących ich uszczegółowienie) w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W konsekwencji organ odwoławczy wynikowo również niezasadnie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Ze względu na stwierdzone nieprawidłowości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarga podlegała uwzględnieniu. Przypisane organom administracji uchybienia w zakresie ustalenia podstawowych okoliczności stanu faktycznego uzasadniały wyeliminowanie obydwu zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego poprzez ich uchylenie. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy uwzględnią wskazania co do dalszego postępowania wynikające z przedstawionych przez Sąd rozważań i wykładni prawa. Przede wszystkim zgromadzą pełny materiał dowodowy pozwalający na weryfikację twierdzeń stron postępowania i ustalenia nie tylko historycznego następstwa prawnego, jak też dalszych przekształceń zakładu elektroenergetycznego, ale także aktualnego stanu własnościowego przedmiotowej infrastruktury elektroenergetycznej. Dopiero wtedy możliwe będzie jednoznaczne rozstrzygnięcie, na jaki podmiot lub podmioty powinien być nałożony obowiązek odszkodowawczy. Organy zadbają o odpowiednie przedstawienie i omówienie w uzasadnieniu decyzji okoliczności stanu faktycznego, ustalonego na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynik sprawy, wniosek strony i wysokość uiszczonych kosztów sądowych przez skarżącego, jak też fakt korzystania z zastępstwa procesowego (wynagrodzenie pełnomocnika i koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa). Sąd zastosował stawkę wynagrodzenia pełnomocnika (900 zł) ustaloną na podstawie § 2 pkt 3 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118).

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 lutego 2026
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/ Jacek Rejman /sprawozdawca/ Paweł Daniel

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny