Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Po 176/26

Wyrok WSA w Poznaniu z 12 sierpnia 2026 r., II SA/Po 176/26 – sprawy dyrektorów szkół

Wynik

Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
12 sierpnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 12 sierpnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Robert Talaga Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2026 roku sprawy ze skargi M. K. na zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2026 roku nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły. I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; II. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego M. K. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Burmistrz Miasta (dalej również: Burmistrz; organ) [...] z dnia 20 stycznia 2026 r. nr [...], sprostowanym następnie zarządzeniem nr [...] z dnia 18 lutego 2026 r., podjętym "w sprawie odwołania Dyrektora Szkoły ze stanowiska kierowniczego", podjętym na podstawie "art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku (Dz. U. z 2025 r.[,] poz. 1043 ze zm.) w związku z art. 70 § 1 i § 1˛ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r.[,] poz. 277 ze zm.)" w § 1 "[w] związku ze złożoną w dniu 19 stycznia 2026 r. rezygnacją z funkcji Dyrektora Szkoły odwołał M. K. (dalej również: skarżący) ze stanowiska Dyrektora Szkoły z dniem 19 stycznia 2026 r. W § 2 określił, że wykonanie zarządzenia powierza Dyrektorowi [...], a w § 3 określił, że zarządzenie wchodzi w życie z dniem podjęcia. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze z dnia 2 lutego 2026 r. M. K. na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.) zaskarżył w całości [...] (błędny numer [...]) Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2026 r. w sprawie odwołania Dyrektora Szkoły ze stanowiska kierowniczego, doręczone mi w dniu 20 stycznia 2026 r.". Zaskarżonemu zarządzeniu skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2025 r., poz. 1043 ze zm.), gdyż w przypadku złożenia rezygnacji dyrektora przewiduje się jego odwołanie za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, a nie ze skutkiem natychmiastowym (w jego przypadku z dniem 30 kwietnia 2026 r., a nie 19 stycznia 2026 r.); 2) art. 70 § 1 i § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.), gdyż nie mogą one stanowić podstawy odwołania dyrektora szkoły, bowiem podstawy odwołania dyrektora uregulowane zostały w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2025 r., poz. 1043 ze zm.); 3) § 6 w zw. z § 141 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r., poz. 283), bowiem zarządzenie wydano w dniu 20 stycznia 2026 r. i w tym dniu weszło ono w życie, natomiast oświadczenie o odwołaniu ze stanowiska dyrektora wręczono mu na innej podstawie w dniu 19 stycznia 2026 r. i taką datę jego odwołania wskazano w zarządzeniu, a tym samym zachodzi rozbieżność w zakresie wejścia w życie skutków zarządzenia; 4) art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.), bowiem okazane mu w dniu 20 stycznia 2026 r. zarządzenie nie ma uzasadnienia, a zatem nie poddaje się kontroli, tymczasem obowiązek uzasadnienia zarządzenia wynika z zasady legalizmu oraz z zasady ochrony zaufania do państwa, a ponadto w obrocie prawnym pozostawało pismo z dnia 19 stycznia 2026 r. odwołujące go ze stanowiska dyrektora na innej podstawie prawnej, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego, zatem inny władczy akt kształtujący jego sytuację jako Dyrektora Szkoły. Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania;3) przeprowadzenie dowodów z wymienionych w treści skargi dokumentów; 4) przeprowadzenie postępowania uproszczonego w trybie art. 119 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jako odwołany Dyrektor Szkoły posiada interes prawny (legitymację) do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akt organu gminy - zarządzenie Burmistrza Miasta o odwołaniu ze stanowiska. Skarżący wyjaśnił, że zakwestionowane zarządzenie "nr [...] (błędny numer [...])" Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2026 r. w sprawie odwołania Dyrektora Szkoły ze stanowiska kierowniczego wydane zostało na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego, przy czym wcześniej zarządzeniem nr [...] Burmistrza Miasta z dnia 7 kwietnia 2021 r. przedłużono mu powierzenie stanowiska Dyrektora Szkoły - M. K. na okres od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2026 r. W dniu 19 stycznia 2026 r. złożył do Burmistrza Miasta swoją rezygnację na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, ze skutkiem na dzień 30 kwietnia 2026 r. Tego samego dnia, około godziny po złożeniu przeze niego tej rezygnacji, w siedzibie Szkoły z rąk Burmistrz M. C., w obecności Zastępcy Burmistrza - T. C., otrzymał pismo z dnia 19 stycznia 2026 r. zatytułowane "Oświadczenie o odwołaniu ze stanowiska", które oparto o art. 70 § 1 i § 1˛ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm.). W złożonym mu w dniu 19 stycznia 2026 r. oświadczeniu o odwołaniu ze stanowiska, wskazano że: 1) odwołanie następuje na postawie art. 70 § 1 i § 1˛ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.) w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2025 r., poz. 1043 ze zm.); 2) odwołanie następuje ze skutkiem natychmiastowym, tj. z dniem 19 stycznia 2026 r.; 3) odwołanie jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. W uzasadnieniu tego oświadczenia wskazano, że nastąpiło ono w związku ze złożoną przeze niego w dniu 19 stycznia 2026 r. rezygnacją, a zastosowanie art. 70 Kodeksu pracy (odwołanie w każdym czasie) miało być uzasadnione "całkowitą utratą zaufania do (...) [niego] jako osoby pełniącej funkcję kierowniczej oraz koniecznością zapewnienia niezwłocznej stabilności w zarządzaniu Szkołą". W oświadczeniu tym wskazano, że zgodnie z art. 69 Kodeksu pracy w zw. z art. 70 § 1 tej ustawy odwołanie jest skuteczne z chwilą doręczenia i powoduje natychmiastowe ustanie stosunku pracy na stanowisku dyrektora. Według skarżącego, przesłanki do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w sposób wyczerpujący reguluje art. 66 Prawa oświatowego, tym samym wykluczone jest odwołanie umotywowane wystąpieniem jakiejkolwiek innej przesłanki lub dokonane w innym trybie niż wynikający z komentowanego przepisu. Nie ma zatem możliwości odwołania dyrektora szkoły na podstawie art. 70 § 1 i § 1˛ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Podstawy odwołania go ze stanowiska Dyrektora Szkoły nie może stanowić również art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, gdyż w przepisie tym mowa o ustaleniu negatywnej oceny pracy "w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli", co oznacza odesłanie do art. 6a Karty Nauczyciela, zgodnie z którym oceny pracy dyrektora szkoły oraz nauczyciela, któremu czasowo powierzono pełnienie obowiązków dyrektora szkoły, dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę (w przypadku zaś gdy organ prowadzący jest jednocześnie organem sprawującym nadzór pedagogiczny - oceny dokonuje ten organ). Uprawniony organ dokonuje oceny pracy dyrektora szkoły po zasięgnięciu opinii rady szkoły i zakładowych organizacji związkowych działających w tej szkole (art. 6a ust. 7 Karty Nauczyciela). Ocenę pracy ustala się po zapoznaniu nauczyciela z jej projektem oraz wysłuchaniu jego uwag i zastrzeżeń (art. 6a ust. 8 Karty Nauczyciela). Dyrektorowi szkoły oraz nauczycielowi, któremu czasowo powierzono pełnienie obowiązków dyrektora szkoły, przysługuje w ciągu 14 dni prawo do złożenia wniosku o ponowne ustalenie oceny jego pracy do organu, który tę ocenę ustalił (art. 6a ust. 9 pkt 2 Karty Nauczyciela). Jest wówczas powoływany tzw. zespół oceniający, którego ocena jest ostateczna (art. 6a ust. 10 Karty Nauczyciela). Wskazując na powyższe przepisy, skarżący stwierdził, że nie została względem niego dokonana ocena pracy jako dyrektora, a więc nie otrzymał negatywnej oceny pracy i tym samym brak jakichkolwiek podstaw, aby organ prowadzący odwołał mnie na tej podstawie. Nadto, powołując treść art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Prawa oświatowego, podniósł, że nie zaistniała żadna podstawa określona w Prawie oświatowym do odwołania go ze stanowiska Dyrektora Szkoły bez okresu wypowiedzenia. Dodał, że wręczone mu oświadczenie nie mogło również wywołać skutku w postaci rozwiązania umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, bowiem nie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a jako nauczyciel na podstawie mianowania. Na uzasadnienie swojego stanowiska skarżący odwołał się do poglądów orzecznictwa sądowego dotyczącego art. 62 ust. 1 i art. 36 Prawa oświatowego. W przedstawionym mu oświadczeniu brak było również pouczenia o możliwości odwołania się do sądu pracy oraz terminu tego odwołania, co stanowi naruszenie przepisów prawa pracy, a co podniesie w pozwie złożonym do sądu pracy. Dodatkowo podniósł, że przed ani wraz z otrzymaniem pisma z dnia 19 stycznia 2026 r. (oświadczenia Burmistrza o odwołaniu ze stanowiska) nie doręczono mu zarządzenia Burmistrza o odwołaniu ze stanowiska, dlatego 20 stycznia 2026 r. złożył w Urzędzie Miasta i Gminy [...] pismo - wezwanie do dopuszczenia go do pracy na dotychczasowym stanowisku Dyrektora Szkoły, do której zgłosił swoją gotowość. W piśmie tym wskazał, że w związku ze złożeniem przeze niego rezygnacji powinien zostać odwołany ze stanowiska z dniem 30 kwietnia 2026 r. Następnie wyjaśnił, że w dniu 20 stycznia 2026 r. otrzymał do wglądu zarządzenie "nr [...] (błędny numer [...])" Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2026 r. w sprawie odwołania Dyrektora Szkoły ze stanowiska kierowniczego, które oparto na zupełnie innej podstawie, niż ta, którą wskazano w odwołaniu go ze stanowiska z dnia 19 stycznia 2026 r. Według skarżącego, zarządzenie nr [...] z dnia 20 stycznia 2026 r. zostało wydane z istotnym naruszeniem prawa, w tym m.in. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego, gdyż w przypadku złożenia rezygnacji dyrektora przepis przewiduje jego odwołanie za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, a nie ze skutkiem natychmiastowym (w tym przypadku z dniem 30 kwietnia 2026 r., a nie 19 stycznia 2026 r.). Zarządzenie nr [...] z dnia 20 stycznia 2026 r. zawiera błędną podstawę prawną, a zostało dzień po tym, jak wręczono mu pismo z dnia 19 stycznia 2026 r. o odwołaniu go ze stanowiska Dyrektora, a ponadto nie zawiera ono żadnego uzasadnienia. W obiegu prawnym pozostają zatem dwa akty władcze kształtujące jego sytuację i to wydane na dwóch różnych podstawach prawnych, przy czym żaden z tych aktów nie kształtuje tej sytuacji prawidłowo "w związku ze złożoną rezygnacją ze stanowiska dyrektora, albowiem powinien[...] być odwołany z dniem 19 stycznia 2026 r. (na mocy wydanego tego dnia zarządzenia) za trzymiesięcznym wypowiedzeniem)". Według skarżącego treść art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego jest jednoznaczna, gdyż dopuszcza on odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia. Przewidziany w tym przepisie wypowiedzenie odnosi się do okresu zajmowania stanowiska dyrektora szkoły, nie zaś do rozwiązania stosunku pracy. Okres wypowiedzenia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego stanowi trzymiesięczny przedział czasu, którego początek wyznacza chwila dotarcia oświadczenia o rezygnacji ze stanowiska dyrektora do organu, który ją prowadzi. W związku z tym brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że zarządzeniem Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2026 r. można było odwoływać go z zajmowanego stanowiska z dniem 19 stycznia 2026 r. bez wypowiedzenia. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o oddalenie skargi w całości zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania. Burmistrz wyjaśnił, że w dniu 20 stycznia 2026 r. wydał zarządzenie nr [...] w sprawie odwołania Dyrektora Szkoły ze stanowiska kierowniczego. W treści wskazanego wyżej zarządzenia wskazano, że w związku ze złożoną w dniu 19 stycznia 2026 roku rezygnacją z funkcji Dyrektora Szkoły, odwołuje się skarżącego ze stanowiska Dyrektora Szkoły z dniem 19 stycznia 2026 r. Organ stwierdził, że nie można się zgodzić ze skargą, gdyż po otrzymaniu w dniu 19 stycznia 2026 r. oświadczenia M. K. o rezygnacji z pełnienia funkcji Dyrektora Szkoły, Burmistrz Miasta wydał przedmiotowe zarządzenie, a nadto odrębnym pismem złożył M. K. oświadczenie o odwołaniu go ze stanowiska. W treści tegoż pisma wskazano, że M. K. sformułował bezpodstawne i ciężkie zarzuty w odniesieniu do organu prowadzącego, które de facto nie mogły pozostać bez reakcji. Burmistrz wyjaśnił, że pomiędzy M. K. pełniącym funkcję Dyrektora Szkoły a Burmistrzem Miasta występuje konflikt, którego podłożem jest sposób zarządzania powołaną wyżej szkołą przez M. K.. Przeprowadzone kontrole wykazały szereg nieprawidłowości, wobec których organ prowadzący nie mógł pozostać obojętny. Obawa związana z próbą zacierania pewnych dowodów czy ukrycia nieprawidłowości doprowadziła organ prowadzący do wniosku, że należy bezzwłocznie odwołać M. K. z pełnienia funkcji Dyrektora Szkoły. Tym bardziej, że skarżący "również publicznie w pejoratywny sposób wypowiadał się odnośnie do działania Burmistrza Miasta. Organ argumentował, że trudno wyobrazić sobie współpracę pomiędzy dyrektorem szkoły a organem prowadzącym w sytuacji, gdy dyrektor szkoły zarzuca organowi prowadzącemu stosowanie mobbingu, podczas gdy okoliczność ta nie została stwierdzona żadnym orzeczeniem. Według organu, M. K. zamanifestował brak chęci dalszego kierowania Szkołą, zaś kwestionowanie na obecnym etapie wydanego w tym zakresie zarządzenia Burmistrza Miasta stanowi przejaw nadużycia prawa podmiotowego, co niniejszym organ podnosi. Organ dodał, że podjęcie przez Burmistrza Miasta zarządzenia w sprawie odwołania Dyrektora Szkoły ze stanowiska kierowniczego nie było działaniem jednostronnym czy arbitralną decyzją Burmistrza, lecz wyłącznie stanowiło odpowiedź na złożone przez M. K. oświadczenie. Według organu, skarżący pomija także fakt, że skierowane zostało do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych zawiadomienie dotyczące nieprawidłowości w zarządzaniu środkami publicznymi przez M. K., który zaciągał zobowiązania pomimo tego, że nie posiadał zabezpieczonych środków w budżecie szkoły. Ponadto dokonywał dzielenia zamówień publicznych w celu obejścia procedur wynikających z przepisów prawa zamówień publicznych. Obecnie postępowanie pozostaje w toku. Burmistrz wskazał także na to, że M. K. nie pozostał bez pracy, bowiem świadczy pracę w Szkole w charakterze nauczyciela wychowania fizycznego. Odnosząc się do argumentacji prawnej skarżącego, Burmistrz stwierdził, że obowiązek uzyskania uprzedniej opinii kuratora oświaty dotyczy sytuacji, w których organ prowadzący podejmuje decyzję o odwołaniu dyrektora w innym trybie aniżeli wskazany przez samego skarżącego. Burmistrz Miasta odwołał bowiem skarżącego z pełnienia funkcji Dyrektora Szkoły w następstwie złożenia oświadczenia o rezygnacji M. K. z zajmowania tejże funkcji. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie "zaszły szczególne okoliczności, które zdeterminowały konieczność odwołania skarżącego z funkcji Dyrektora Szkoły bez zachowania okresu wypowiedzenia, przy czym należy wyraźnie podkreślić, że okoliczności te nie zmieniały podstawy odwołania M. K. z zajmowanej funkcji". Według organu, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ może w każdym czasie odwołać osobę pełniącą funkcję dyrektora szkoły w przypadku zaistnienia ku temu przesłanek, a w niniejszej sprawie M. K. sam złożył rezygnację, podając przy tym, że składana jest ona w związku z działaniami mającymi w ocenie skarżącego znamiona mobbingu. Według Burmistrza, jeżeli dalsze pełnienie funkcji przez dyrektora szkoły w okresie wypowiedzenia zagrażałoby sprawności funkcjonowania szkoły, a nadto nie leżałoby w interesie zarządzanej placówki, organ ma prawo, a nadto obowiązek podjąć działania zabezpieczające. Organ prowadzący musiał bowiem zapewnić ciągłość kierowania jednostką oświatową, co w zasadzie było w przedmiotowej sprawie najistotniejsze ze względu na ochronę interesu publicznego. W szeroko pojęty interesie publicznym leży bowiem to, aby placówka funkcjonowała w sposób prawidłowy. Trudno bowiem twierdzić, że placówka będzie działać w odpowiedni sposób w sytuacji, gdy dyrektor oskarża burmistrza o działania mające znamiona mobbingu. Według organu, skupianie się na prywatnych, niczym niepotwierdzonych odczuciach Dyrektora Szkoły nie może wpływać na destabilizację procesu dydaktycznego w zarządzonej przez niego placówce. Natomiast zastosowanie natychmiastowego trybu odwołania danej osoby ze stanowiska pozwala na powierzenie wykonywania tych obowiązków innej osobie, a tym samym zapewnienie procesu dydaktycznego oraz odpowiedniej organizacji w placówce. Przy tym, złożenie przez M. K. rezygnacji z pełnienia funkcji Dyrektora Szkoły, poparte argumentacją o pejoratywnym zabarwieniu "stanowiło jasny sygnał o wygaśnięciu lojalności względem organu prowadzącego". W ocenie organu, z uwagi na powyższe Burmistrz Miasta postąpił słusznie, odwołując M. K. z zajmowanego stanowiska bez zachowania okresu wypowiedzenia. Skarżący "przestał bowiem pełnić funkcję Dyrektora Szkoły, niemniej M. K. świadczy pracę w charakterze nauczyciela wychowania fizycznego". Odnosząc się do omyłki w numeracji uchwały, organ wskazał na to, że omyłka ta została sprostowana zarządzeniem nr [...] Burmistrza Miasta z dnia 18 lutego 2026 r. i w żadnym wypadku nie można wywodzić z tej okoliczności tak daleko idących skutków, jak to, że wydane przez Burmistrza zarządzenie było obarczone wadą powodującą jego nieważność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępie rozważań Sąd wyjaśnia, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. O rozpoznanie sprawy tym trybie wystąpił bowiem skarżący, zaś organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy – wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu – nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zarazem Sąd wyjaśnia, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, w tym przede wszystkim na podstawie przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego i pism procesowych stron wraz z załącznikami. Stąd też analiza i ocena prawna okoliczności niniejszej sprawy nastąpiła na gruncie faktów znajdujących odzwierciedlenie w aktach tejże sprawy (por. np. orzecznictwo powołane w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2678/21, dostępnym w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tej przyczyny nie było podstaw do przeprowadzania na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. odrębnego, uzupełniającego dowodu z dokumentów dołączanych do skargi. Tym bardziej, że oryginały tych dokumentów znajdują się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi przez organ. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było zarządzenie nr [...] Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2026 r., podjęte "w sprawie odwołania Dyrektora Szkoły ze stanowiska kierowniczego", podjętym na podstawie "art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku (Dz. U. z 2025 r.[,] poz. 1043 ze zm.) w związku z art. 70 § 1 i § 1˛ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r.[,] poz. 277 ze zm.)", którym Burmistrz odwołał M. K. ze stanowiska Dyrektora Szkoły z dniem 19 stycznia 2026 r., w związku ze złożoną przez skarżącego w dniu 19 stycznia 2026 r. rezygnacją z funkcji Dyrektora Szkoły. W pierwszej kolejności należy wskazać na to, że skarżący jako odwołany dyrektor szkoły ma interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2026 r., poz. 662 ze zm.) - dalej: u.s.g., skoro został z dniem wydania zakwestionowanego zarządzenia odwołany z pełnionej funkcji (por. wyroki NSA z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 7392/21, dostępny jw. – i powołane tam orzecznictwo). Warto dodać, że skarżący – na gruncie złożonego wypowiedzenia – formalnie, w razie wydania prawidłowego zarządzenia na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego (aktualnie: Dz.U. z 2026 r., poz. 820) – miałby prawo pełnić swoją funkcję dyrektora szkoły do końca kwietnia 2026 r., gdyż z dniem 30 kwietnia tego roku upływał trzymiesięczny okres wypowiedzenia, jaki wiąże się ze złożoną w dniu 19 kwietnia 2026 r. rezygnacją z zajmowanego stanowiska. Dopiero z tym dniem doszłoby do wygaśnięcia stosunku publicznoprawnego związanego z powołaniem nauczyciela na stanowisko dyrektora szkoły. Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że rozpoznając sprawę na podstawie powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżony akt został podjęty z istotnym naruszeniem przepisów prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 zd. pierwsze u.s.g. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego organ prowadzący odwołuje dyrektora szkoły lub placówki w razie złożenia przez niego rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem. Przy tym, w przypadku placówek oświatowych, prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego będącą gminą, właściwa gmina działa poprzez swój ustrojowy organ wykonawczy, jakim jest wójt (odpowiednio: burmistrz, prezydent miasta). Wynika to z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego czytanego w powiązaniu z art. 11a pkt 2 i art. 26 ust. 1 u.s.g. Jak to zostało już przesądzone w orzecznictwie, odwołanie dyrektora szkoły w związku ze złożoną rezygnacją, w zależności od formuły obsadzenia tego stanowiska, może mieć odmienne skutki. Jeżeli obsadzenie stanowiska dyrektora nastąpiło w drodze powierzenia, odwołanie powoduje, że po upływie wypowiedzenia, odwołany przestaje zajmować to stanowisko. Jego stosunek pracy trwa nadal, tyle że zakres obowiązków ulega redukcji o te czynności, które były inherentne dla stanowiska dyrektora. Jeżeli natomiast objęcie stanowiska dyrektora nastąpiło na podstawie powołania, a więc miało podwójny charakter, wiązało się nie tylko z objęciem stanowiska, ale i z powstaniem stosunku pracy, wówczas odwołanie dyrektora skutkuje zarówno pozbawieniem stanowiska, jak i rozwiązaniem stosunku pracy (patrz: wyrok NSA z dnia 26 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 111/22, dostępny jw.). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd wyjaśnia, że treść art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego jest jednoznaczna. Dopuszcza on odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia. Przewidziane w tym przepisie wypowiedzenie odnosi się do okresu zajmowania stanowiska dyrektora szkoły, nie zaś do rozwiązania stosunku pracy. Okres wypowiedzenia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego, stanowi zatem trzymiesięczny przedział czasu, którego początek wyznacza chwila dotarcia oświadczenia o rezygnacji ze stanowiska dyrektora do organu, który ją prowadzi. Z kolei odwołanie dyrektora szkoły ze stanowiska na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 67 ust. 1 Prawa oświatowego będzie jednocześnie skutkowało rozwiązaniem jego stosunku pracy wyłącznie wówczas, gdy objęcie tego stanowiska nastąpiło na podstawie art. 62 ust. 2 Prawa oświatowego, a więc w drodze powołania. Co istotne, w przywołanym wyroku NSA zauważył, że zagadnieniem odrębnym jest to, czy na gruncie art. 66 ust. pkt 1 lit. a Prawa oświatowego w ogóle dopuszczalne jest na mocy zgodnych oświadczeń stron, odwołanie dyrektora szkoły bez okresu wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia przewidziany w tym przepisie nie odnosi się do sfery prawa cywilnego - prawa pracy, która co do zasady może być kształtowana wolą stron stosunku pracy, lecz do sfery prawa administracyjnego. Dotyczy bowiem czasu, w jakim osoba, która złożyła rezygnację ze stanowiska dyrektora szkoły, powinna jeszcze to stanowisko piastować. Wypowiedzenie przewidziane w art. 66 ust. pkt 1 lit. a Prawa oświatowego pełni funkcję gwarancyjno-protekcyjną, chroniąc daną szkołę lub placówkę, która realizuje zadania publiczne w zakresie oświaty, przed pozostawieniem jej z dnia na dzień bez osoby kierującej jej działalnością. Możliwość modyfikacji wyłączenia tej ochrony na mocy porozumienia stron, wobec braku jednoznacznego dopuszczenia takiej możliwości w przepisach Prawa oświatowego, wydaje się według Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłączona. Według Sądu rozstrzygającego niniejszą sprawę należy w pełni zgodzić się z tym stanowiskiem. W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżący złożył w dniu 19 stycznia 2026 r. Burmistrzowi Miasta na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego pisemną rezygnację z zajmowanego stanowiska ("rezygnację z funkcji") Dyrektora Szkoły, wnosząc o odwołanie go za trzymiesięcznym wypowiedzeniem ze skutkiem na dzień 30 kwietnia 2026 r. Przy tym, nie stanowi sporu, że skarżący jest nauczycielem (wychowania fizycznego) zatrudnionym w szkole na podstawie mianowania. Prawidłową reakcją na takie skuteczne prawnie oświadczenie woli – o ile w tym czasie nie zachodziły inne przesłanki do odwołania skarżącego z zajmowanego stanowiska – powinno być niezwłoczne wydanie przez organ prowadzący odpowiedniego zarządzenia właśnie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego, respektującego treść przywołanego przepisu i złożonego przez skarżącego oświadczenia woli oraz ustawowo określony trzymiesięczny okres wypowiedzenia. Tymczasem Burmistrz Miasta najpierw w dniu 19 stycznia 2026 r. doręczył skarżącemu oświadczenie o odwołaniu skarżącego ze stanowiska Dyrektora Szkoły ze skutkiem natychmiastowym (wskazując, że odwołanie jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez zachwiania okresu wypowiedzenia), wydane na podstawie art. art. 70 § 1 i § 1˛ Kodeksu pracy w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego. Następnie zarządzeniem nr [...] [numer po sprostowaniu] z dnia 20 stycznia 2026 r. wydał zarządzenie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego w związku z art. 70 § 1 i § 1˛ Kodeksu pracy, odwołujące skarżącego z zajmowanego stanowiska kierowniczego (dyrektora szkoły) z dniem złożenia rezygnacji, tj. z dniem 19 stycznia 2026 r. Sąd nie ocenia skuteczności oświadczania Burmistrza Miasta z dnia 19 stycznia 2025 r. na gruncie prawa pracy i ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2026 r., poz. 515), gdyż wykracza to poza granice niniejszej sprawy, gdzie kontrolowana jest zgodność z prawem zarządzenia z dnia 20 stycznia 2026 r. o odwołania skarżącego jako Dyrektora Szkoły z zajmowanego stanowiska kierowniczego. Niemniej jednak przedstawiona sekwencja działań Burmistrza Miasta, jak też powoływanie sprzecznych podstaw prawnych wskazuje również na formalną wadliwość postępowania organu w niniejszej sprawie. Powołany w podstawie prawnej pisma Burmistrza z dnia 19 stycznia 2026 r. przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego dotyczy bowiem zupełnie innej przesłanki odwołania ze stanowiska kierowniczego w szkole - bez wypowiedzenia, jaką jest ustalenie negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli. W świetle treści zarządzenia nr [...] z dnia 20 stycznia 2026 r. podstawą odwołania nie był jednak ten ostatni przepis, lecz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego w związku ze złożoną przez skarżącego w dniu 19 stycznia 2026 r. rezygnacją ze stanowiska kierowniczego. W takiej sytuacji organ powinien był odwołać skarżącego z zajmowanego stanowiska za trzymiesięcznym wypowiedzeniem. Jeżeli zaś zachodziły według niego inne przesłanki do zwolnienia z zajmowanego stanowiska - bez zachowania okresu wypowiedzenia, organ powinien w takiej sytuacji przeprowadzić odpowiednią procedurę i wydać właściwe zarządzenie na innej podstawie prawnej. To zaś w sposób oczywisty nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że zarządzenie wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego powinno zawierać uzasadnienie. Sąd podziela w tym względzie poglądy przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 5316/21 (orzeczenie dostępne jw.). Obowiązek sporządzenia uzasadnienia zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły wynika z zasady legalizmu oraz z zasady ochrony zaufania do państwa. Przepis art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, wiąże się z zasadą zaufania do państwa, wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji). Działanie organu władzy publicznej mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności oraz niepoddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Obowiązek działania na podstawie prawa, w połączeniu z zasadą zaufania, stwarza po stronie organów władzy publicznej obowiązek uzasadniania podejmowanych przez nie rozstrzygnięć. Przedmiotowy obowiązek powszechnie zalicza się do standardów demokratycznego państwa prawnego (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 410/06, dostępny jw.). Prawidłowość wydanego zarządzenia należy zatem oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jego uzasadnieniu. Powołane tam okoliczności muszą być przy tym konkretne i dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym wydanie zarządzenia oraz znajdować pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Przy kontroli odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły znaczenie zatem ma to, czy taki akt w ogóle zawiera uzasadnienie. Istotne są również wywody przytoczone przez organ, gdyż to jakie zdarzenia uznał on za przesłanki odwołania muszą wynikać bezpośrednio z uzasadnienia podjętego w tym zakresie zarządzenia (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1821/15, dostępny jw.). Bez znaczenia prawnego pozostaje okoliczność, że rozstrzygnięcie podjęte na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego ma charakter związany. Także w przypadku decyzji i innych aktów władczych związanych sąd administracyjny musi posiadać możliwość kontroli legalności podjętego rozstrzygnięcia. Należy pamiętać, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora jest to akt władczy o charakterze personalnym z zakresu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1664/12, dostępny jw.). Oznacza to, że adresatowi takiego aktu, którego sfery prawnej dany akt dotyczy, przysługuje prawo do sądu (art. 45 Konstytucji). Uzasadnienie pełni bowiem funkcję nie tylko informacyjną, ale i kontrolną. Jest konieczne do ustalenia, jakie były konkretnie podstawy faktyczne i prawne rozumowania, które doprowadziło organ do podjęcia w sprawie określonego rozstrzygnięcia i aby możliwe było dokonanie kontroli tego rozumowania. Zdaniem Sądu, nie można różnicować pozycji prawnej adresata aktu i ograniczać wymogu uzasadnienia zarządzenia (co wiąże się z możliwością poznania motywów rozstrzygnięcia) tylko do aktów o charakterze uznaniowym. W przypadku aktu uznaniowego uzasadnienie aktu pełni wprawdzie szczególną rolę, będąc elementem koniecznym w celu odczytania motywów rozstrzygnięcia organu. Niemniej jednak również w przypadku aktu wydawanego w warunkach związania administracyjnego, akt ten ingeruje w sytuację prawną adresata. Także w odniesieniu do aktów związanych możliwe jest naruszenie prawa materialnego, a więc konieczne jest określenie przyjętej przez organ wykładni stosowanego przepisu administracyjnego prawa materialnego oraz prawidłowa jego subsumpcja. Nie można także abstrahować od obowiązków proceduralnych, gdyż rolą uzasadnienia jest kontrola wystąpienia m.in. potencjalnych naruszeń przepisów postępowania, które mogło mieć miejsce w procedurze odwołania dyrektora przedszkola w przypadku rozstrzygnięcia związanego. Te wszystkie okoliczności powodują, że kontrolna funkcja uzasadnienia zarządzenia o odwołaniu dyrektora przedszkola musi zostać odniesiona także do aktu wydawanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b p.o. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego nie może mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, przyczyny odwołania winny być dokładnie i szczegółowo wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1441/12, dostępny jw.). Zaskarżone zarządzenie Burmistrza nr [...] z dnia 20 stycznia 2026 r. nie zawiera wymaganego uzasadnienia. Przy tym – co oczywiste – nie może być za takie uzasadnienie uznana treść wcześniejszego oświadczenia Burmistrza z dnia 19 stycznia 2026 r. o odwołaniu skarżącego ze stanowiska Dyrektora Szkoły [...]. Pismo to wskazuje na inną podstawę prawną, jak też przede wszystkim miało wywołać skutek na gruncie prawa pracy. W przekonaniu Sądu niedopuszczalne jest odwołanie dyrektora szkoły wbrew jego wyraźnemu oświadczaniu woli o rezygnacji z zajmowanego stanowiska kierowniczego, poprzez zastosowanie trybu odwołania bez zachowania wymaganego ustawowo okresu wypowiedzenia. Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że organ może w każdym czasie odwołać osobę pełniącą funkcję dyrektora szkoły w przypadku zaistnienia ku temu przesłanek - bez zachowania okresu wypowiedzenia, nie zmieniając podstawy odwołania, jaką jest złożenie przez dyrektora rezygnacji z zajmowanego stanowiska. Jeżeli zaszły konkretne okoliczności, które wskazują na ziszczenie się podstawy do odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia, organ powinien taką przesłankę ustalić w odpowiednim trybie i wydać zarządzenie na właściwej podstawie prawnej. Natomiast, skoro w niniejszej sprawie M. K. złożył rezygnację, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego, i taki też przepis stanowił podstawę wydania zaskarżonego zarządzenia, organ nie mógł, powołując się na taką przesłankę, zwolnić skarżącego z zajmowanego stanowiska kierowniczego bez zachowania wymaganego okresu wypowiedzenia. Podsumowując wszystko powyższe, Sąd podkreśla, że zaskarżone zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2026 r. w sposób istotny narusza przede wszystkim przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego, jak też ustawowe standardy procedowania w sprawach dotyczących odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego. Wobec tego należało stwierdzić nieważność przedmiotowego zarządzenia, którego zgodność z prawem została zasadnie zakwestionowana w skardze. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g. orzekł, jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd wziął pod uwagę wniosek skarżącego, wynik sprawy i wysokość uiszczonych w tej sprawie kosztów sądowych (300 zł wpisu od skargi).

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 lutego 2026
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Sędziowie
Jacek Rejman /sprawozdawca/ Robert Talaga Tomasz Świstak /przewodniczący/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny